Uzasadnienie
I. J.-K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się emerytury otrzymywanej z ZUS w wysokości 844 zł, z której dokonywane jest potrącenie egzekucyjne w kwocie 211,11 zł. Wskazała we wniosku, że nie posiada lokalu mieszkalnego, od 43 lat zamieszkuje w budynku gospodarczym. Prowadzona z emerytury egzekucja dotyczy zadłużenia w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości. Wnioskodawczyni posiada 3,96 ha gruntów rolnych. Jej stan zdrowia się pogarsza, wymaga systematycznego przyjmowania leków.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 245 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaś w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z dnia 6 lutego 2015 r., zobowiązano ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe, z których wynika, że oprócz emerytury uzyskuje także dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, której wcześniej nie wykazała. Analiza wyciągów z rachunku bankowego prowadzi do wniosku, że na dzień 1 lutego 2015 r. stan środków na rachunku wynosił 1181,93 zł. Skarżąca dokonuje wpłat gotówkowych na rachunek. Z rachunku dokonywane są opłaty za telefon, cyfrowy Polsat, energie elektryczną, śmieci, składka do Polskiej Izby Produktu Regionalnego, podatki. Wydatki na zakup leków i leczenie wykazane nie zostały.
Stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Przedstawiona przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 postanowienia.
Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast inne ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie referendarza brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości oraz do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Tymczasem skarżąca posiada stały dochód w postaci emerytury, osiąga również dochody z prowadzonej działalności, posiada majątek w postaci gruntów rolnych.
Sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. W tej sytuacji poniesienie ewentualnych kosztów niniejszego postępowania, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 2 postanowienia.