Uzasadnienie
W dniu 13 grudnia 2013 roku (data nadania w urzędzie pocztowym) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina B. wniosła skargę na opisane wyżej zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Skarga została w dniu 20 grudnia 2013 roku przekazana według właściwości, jako mylnie nadesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zamiast bezpośrednio do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Skarga nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.
W myśl natomiast art. 53 § 2 w zw. z art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.) wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, bowiem niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Skoro zatem przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanego podmiotu określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ ma obowiązek przekazać ją właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd pod adres właściwego organu. Co prawda żaden z przepisów ustawy procesowej wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, jednakże przyjmuje się, że taki obowiązek na sądzie spoczywa. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07, LEX nr 489100; a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08, LEX nr 493793).
Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga została wniesiona w dniu 20 grudnia 2013 roku, tj. w dniu przekazania skargi Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska.
Zaskarżone zarządzenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została prawidłowo doręczona Gminie B. w dniu 14 listopada 2013 roku. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, z uwzględnieniem treści art. 83 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dni 14 i 15 grudnia 2013 r. przypadał na sobotę i niedzielę), upłynął zatem w dniu 16 grudnia 2013 roku. Skarga przekazana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do właściwego organu administracji publicznej, tj. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w dniu 20 grudnia 2013 roku, a więc po upływie tego terminu. Termin do wniesienia skargi nie został zatem przez skarżącą Gminę B. zachowany.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia odrzucił.
Odnośnie zwrotu kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.