Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznano skarżącej B. Ł. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 5 września 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu radcę prawnego J. D. Pełnomocnik z urzędu upoważnił do zastępowania go w niniejszej sprawie aplikantkę adwokacką P. G., która w dniu 13 września 2016 r. wykonała fotografie z akt sprawy i następnie w dniu 16 listopada 2016 r. stawiła się na rozprawie, na której (jak wynika z protokołu) poparła skargę, uzupełniając jej zarzuty, oraz wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednocześnie oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. oddalił skargę.
Od powyższego wyroku wyznaczony pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem II instancji, jednocześnie oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. wyznaczony pełnomocnik ponowił swój wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem II instancji, oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony w niniejszej sprawie pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji reguluje w niniejszej sprawie (z uwagi na datę wniesienia skargi) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805, dalej jako rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.), o czym stanowi przepis intertemporalny zawarty w § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia o tym samym tytule Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 poz. 1715, dalej jako rozporządzenie), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Aktualnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r. będzie natomiast miało zastosowanie do wynagrodzenia wnioskodawcy za pomoc prawną z urzędu udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w II instancji.
W myśl § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej.
W konsekwencji do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będzie miała opłata maksymalna określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., która wynosi 480 zł.
Ustaloną opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, o czym stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Mając na uwadze treść § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., referendarz sądowy postanowił przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł (w tym kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w I instancji.
W świetle powołanych przepisów opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie zaś opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności m.in. czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie.
W ocenie referendarza sądowego za przyznaniem wynagrodzenia w kwocie wyższej nie przemawia ani charakter sprawy (stopień jej zawiłości, jak również obszerność i stopień skomplikowania dokumentów stanowiących materiał dowodowy) ani też nakład pracy pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zdaniem orzekającego aktywność pełnomocnika w niniejszej sprawie nie przekraczała granic zwykłej staranności, a przyznana kwota jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika.
Rozpoznając wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w II instancji, wskazać należy, iż w myśl § 2 aktualnie obowiązującego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wyznaczonemu radcy prawnemu, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, przysługuje 50% opłaty określonej w punkcie 1, nie mniej niż 120 zł.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie właściwa jest opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, która wynosi 240 zł.
Zatem do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za dokonaną czynność (sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej), zastosowanie będzie miała opłata równa 50% z 240 zł, czyli w kwocie 120 zł.
Opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 3 rozporządzenia.
Tym samym należne pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w II instancji przysługuje (po podwyższeniu o 23% stawkę VAT) w wysokości 147,60 zł brutto (120 zł + 27,60 zł).
W konsekwencji należne ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą czynności dokonane w toku I i II instancji, wynosi łącznie 442,80 zł brutto (295,20 zł + 147,60 zł).
Z tych względów referendarz sądowy, działając na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.