Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 lutego 2001 r. Prezydent Miasta odmówił wymeldowania skarżącego A. K. z pobytu stałego z lokalu nr 7[...] przy ulicy [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z wnioskiem o wymeldowanie wystąpiła K. K. podając, iż jej mąż przebywa on w zakładzie karnym, zaś w sądzie toczy się sprawa rozwodowa. Organ pierwszej instancji rozważył przesłanki wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, podnosząc, iż w sprawie ma zastosowanie część pierwsza art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu wymeldowanie z miejsca pobytu stałego następuje, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: utrata uprawnień do lokalu i opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Organ I instancji wskazał, że zarówno K. K. jak i A. K. posiadają samoistne uprawnienia do spornego lokalu oraz, że z zeznań K. K. złożonych w toku postępowania wynika, że A. K. przed aresztowaniem mieszkał w spornym lokalu.
On sam w piśmie z dnia 28 stycznia 2001 r. oświadczył, że z powodu aresztowania w lokalu tym nie zamieszkuje, posiada jednak w nim swoje rzeczy osobiste i zamierza do niego wrócić po opuszczeniu zakładu karnego. W tej sytuacji organ - powołując się na treść art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podniósł, że pobyt w zakładzie karnym jest traktowany jako pobyt czasowy, w związku z czym nie można przyjąć, że opuszczenie spornego lokalu przez A. K. miało charakter trwały, a zatem nie ma podstaw do wymeldowania go.
W odwołaniu od decyzji K. K. podniosła, że jest ona krzywdząca dla niej i córki R. K.. Wskazała, iż A. K. został skazany na 6 lat pozbawienia wolności za kradzież starodruków, nadto toczy się przeciwko niemu postępowanie o molestowanie seksualne córki. W tej sytuacji jego powrót do spornego lokalu zagraża bezpieczeństwu rodziny. W ocenie odwołującej się, przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono jej słusznego interesu jak i interesu społecznego.
Rozpoznając odwołanie K. K. Wojewoda decyzją z dnia 22 stycznia 2003 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu A. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy A. K. mieszka w spornym lokalu, gdyż na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. nie bada się obecnie uprawnień do przebywania w lokalu gdyż instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, nie zaś rodzić uprawnienia do tego lokalu. Organ odwoławczy wskazał, iż A. K. nie zamieszkuje w spornym lokalu, co wynika z zeznań K. K. z dnia 6 lutego 2001 r., jak i pisma A. K. z dnia 28 stycznia 2001 r., w którym przyznał on, iż opuścił sporne mieszkanie w związku z aresztowaniem. W tej sytuacji organ odwoławczy wywiódł, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki wymeldowania. Organ nadto podniósł, iż ze względu na dobro córki stron nie jest wskazane utrzymywanie zameldowania A. K. w tym lokalu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. K. i podnosząc, że została ona podjęta z naruszeniem prawa, gdyż ma on prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, nadto w mieszkaniu znajdują się jego rzeczy stanowiące dorobek całego życia. Wskazał, że nie są prawdziwe twierdzenia jego żony, jakoby krzywdził córkę, zaś żona jest współwłaścicielką domu w J. i w nim może zamieszkać.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne w sposób istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania.
Przesłanką ustalenia przez organ administracji faktu opuszczenia lokalu przez skarżącego było stwierdzenie jego pobytu w zakładzie karnym. Organ bowiem powołując się na treść zeznań K. K. z dnia 6 lutego 2001 r. oraz pismo samego skarżącego z dnia 28 stycznia 2001 r., doszedł do przekonania, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu i orzekł o jego wymeldowaniu. Powyższe ustalenie, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania, nie zostało w ocenie Sądu należycie rozważone przez organ odwoławczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez zainteresowaną osobę w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Organ odwoławczy zignorował okoliczności "opuszczenia" przez skarżącego spornego lokalu, a zwłaszcza czy opuszczenie to miało charakter trwały i wynikało z jego autonomicznej woli. Podkreślić trzeba, że w piśmie z dnia 28 stycznia 2001 r. skarżący podał, iż lokal opuścił na skutek aresztowania, lecz pozostawił w nim własne rzeczy i zamierza do niego powrócić po opuszczeniu zakładu karnego, zaś z zeznań K. K. złożonych w dniu 6 lutego 2001 r. wynika jednoznacznie, że skarżący przed osadzeniem w areszcie mieszkał w spornym lokalu. Zważyć należy, że inaczej przedstawia się sytuacja kiedy zainteresowany dobrowolnie opuszcza lokal i nie dopełnia obowiązku wymeldowania, a inaczej wówczas, kiedy nie ma wpływu na fakt opuszczenia lokalu, gdyż zostaje aresztowany, a następnie odbywa wieloletnią karę pozbawienia wolności. Podkreślić należy, iż fakt odbywania kary pozbawienia wolności nie może być utożsamiany z trwałym opuszczeniem stałego miejsca zamieszkania. W takiej sytuacji nie można bowiem uznać, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i nosiło cechy trwałości.
Zatem wydając zaskarżoną decyzję organ administracji dopuścił się naruszenia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Na marginesie wyjaśnić należy, że argumenty dotyczące nagannego trybu życia skarżącego, czy jego wręcz przestępczych zachowań nie są w świetle obowiązujących regulacji prawnych istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania. Popełnienie przestępstwa nie jest przez ustawę o ewidencji ludności i dowodach osobistych ujmowane jako przesłanka wymeldowania, powoduje natomiast, niezależnie od działalności organów ścigania i sądu karnego, możliwość wystąpienia przez pokrzywdzonych z określonymi żądaniami na drogę postępowania przed sądem cywilnym lub rodzinnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany uwzględnić przedstawioną wyżej wykładnię przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dokonać rozstrzygnięcia na podstawie niezbędnych z punktu widzenia tego przepisu ustaleń dokonanych w odniesieniu do aktualnego stanu faktycznego.