Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 października 2001 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) odmówił przyznania D. K. zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. wynika, iż wnioskodawca został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności jest orzeczony na sierpień 1999 r., a więc w czasie, gdy uprawnienie wnioskodawcy do zasiłku rodzinnego już nie istniało. Zdaniem organu, skoro stopień niepełnosprawności orzeczono na sierpień 1999 r., czyli w czasie, gdy nie przysługiwał zasiłek rodzinny, brak jest podstaw do przyznania wnioskującemu świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego.
W odwołaniu wskazano, że wcześniejszymi decyzjami Kierownika GOPS w S. przyznawano D. K. zasiłek pielęgnacyjny, a w związku z tym skarżący uważa, że i tym razem również należy mu się takie świadczenie. Jego zdaniem Kierownik GOPS sam sobie przeczy raz mu przyznając, a raz nie to świadczenie. Przepisy ustawy nie zmieniły się w okresie od daty przyznania mu świadczenia poprzednim razem do czasu wydania zaskarżonej decyzji, którą mu tego świadczenia odmówiono.
Wnioskodawca wskazał, że z orzeczenia Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 września 2001 r. wynika, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od sierpnia 1999 r., czyli od dnia stawienia się wnioskodawcy na komisji, ale niepełnosprawność ta istnieje od dzieciństwa. Skarżący wskazał, że gdyby stanął na komisji w wieku 16 lat, to też by orzeczono niepełnosprawność i wtedy przyznano by mu świadczenie.
Nie uwzględniając zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że D. K. wnioskiem z dnia 25 października 2001 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z prośbą o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w związku z zaliczeniem do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Decyzją organu I instancji odmówiono jego przyznania, podając w uzasadnieniu treść art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, zgodnie, z którym zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.
Z treści tego artykułu wynika, że nie chodzi o samo potwierdzenie niepełnosprawności, a o orzeczenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. Nr [...] z dnia 10 września 2001 r. skarżącemu ustalono umiarkowany stopień niepełnosprawności od sierpnia 1999 roku, a więc w wieku 24 lat, co oznacza, że wnioskodawca nie był wówczas uprawniony do zasiłku rodzinnego, a tym samym zasiłek pielęgnacyjny mu nie przysługuje. Samo istnienie niepełnosprawności od dzieciństwa nie uprawnia bowiem do tej formy pomocy.
W skardze D. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r., o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, póź. 651 z późniejszymi zmianami) oraz istotne naruszenie przepisów postępowania, w tym nie wyjaśnienie istoty sprawy i istotnych okoliczności w sprawie, a także sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych SKO z treścią zebranego w sprawie materiału. Ponowił także zarzuty odwołania. Wywodził, że naruszono art. 7 i 77 k.p.a. i ponownie wskazał, że w latach wcześniejszych otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny, tym bardziej zaskakujący jest dla niego fakt, że tym razem mu tego świadczenia odmówiono.
Wskazał, że należy stwierdzić, iż zasiłek pielęgnacyjny należy się osobom, u których w okresie dzieciństwa istniała niepełnosprawność uprawniająca do przyznania zasiłku rodzinnego i nie musiała być to niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, choćby osoba starająca się o świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego stanęła na komisji orzekającej o stopniu niepełnosprawności w wieku nie uprawniającym do przyznania zasiłku rodzinnego, lecz komisja ta stwierdziła, iż niepełnosprawność u tej osoby istniała już od okresu dzieciństwa, a więc od okresu uprawniającego do przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego, a więc osoba powyżej 16 lat, u której istnieje niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność tej osoby istniała w okresie uprawniającym do zasiłku rodzinnego skutkuje przyznaniem świadczenia, którym jest zasiłek pielęgnacyjny.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. z dnia 10 września 2001 r. jednoznacznie wynika, że skarżący
- - jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa,
- - niepełnosprawność ma charakter okresowy i orzeczenie to wydaje się na okres do 30 września 2003 r.
- - niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od sierpnia 1999 r.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.
Wprawdzie sposób sformułowania niniejszego przepisu nie jest jednoznaczny, to jednak już w wyniku zastosowania wykładni gramatycznej można wyrazić pogląd, że określenie "powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego" odnosi się do czasu powstania niepełnosprawności, a nie do chwili, kiedy została orzeczona.
Warunkiem ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby powyżej lat 16-tu jest wykazanie niepełnosprawności w stopniu co najmniej umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje również osobie w wieku powyżej 16 lat, jeśli przed ukończeniem tego wieku spełniała ona warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, nawet jeśli zasiłek nie był wypłacany.
Celem omawianego przepisu ustawy jest bowiem – zdaniem Sądu – zapewnienie danej osobie niepełnosprawnej świadczenia socjalnego, jeżeli niepełnosprawność danej osoby powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego.
Z tego też punktu widzenia nieracjonalnym jawiłoby się wyłączanie z kręgu uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego osób, u których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego, a stopień tej niepełnosprawności został ustalony dopiero po ukończeniu tego wieku.
W świetle tego co wyżej powiedziano, stwierdzić należy, że ustawodawca uzależnił prawo do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, jedynie od warunku powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Nie uzależnił natomiast tego prawa od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności.
Powyżej zacytowane stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1553/01 i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż niepełnosprawność skarżącego powstała o okresie dzieciństwa, a więc w okresie uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Świadczą o tym zarówno orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S., w którym wyraźnie wskazano, że niepełnosprawność skarżącego powstała w okresie dzieciństwa, jak i fakt, iż skarżący otrzymywał wcześniej zasiłek pielęgnacyjny, również w okresie uprawniającym go do otrzymywania zasiłku rodzinnego.
Konkludując powyższe należy więc wskazać, iż skarżący, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy orzekające w sprawie, jest osobą uprawnioną do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego w myśl przepisu art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych.
Naruszenie tego przepisu prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, z tych też przyczyn zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.