Uzasadnienie
Ł. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 marca 2023 r., nr WOP.7721.217.2021.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 28 października 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie nakazał Ł.S. rozbiórkę ogrodzenia posadowionego wzdłuż granicy zachodniej i wschodniej działki nr [....] w obrębie [...] Kościerzyna z siatki drucianej i słupków żelbetowych, znajdującego się na terenie przewidzianym w planie miejscowym jako drogi publiczne oznaczone symbolem 07.KD.D, 13/l.l.KDW, 09.KD.D, 03.KD.L oraz na terenie pasa infrastruktury technicznej oznaczonej symbolem 16/1.3.IT.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 czerwca 2022 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że powinien on jednoznacznie ustalić i wskazać, usytuowanie których odcinków ogrodzenia jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. nakazał Ł.S. rozbiórkę istniejącego od strony wschodniej działki nr [...] w obrębie geodezyjnym [...] miasta Kościerzyna ogrodzenia o długości 150,26 m przebiegającego od południowo wschodniego rogu działki nr [...] wzdłuż działki nr [...] na długości 1,76m i od granicy działki nr [...] do granicy działki nr [...] znajdującego się na terenie działek nr [...] i [...] oraz ogrodzenie od strony zachodniej działki [...] o długości 151,55 m przebiegające od północno wschodniego rogu dz. nr [...] wzdłuż zachodniej granicy działki [...] do granicy działki [...] oraz fragment ogrodzenia wzdłuż południowej granicy działki nr [...] o długości 4,85m, które to znajduje się na terenie przewidzianym w planie miejscowym jako drogi publiczne oznaczone symbolem 07.KD.D, 13/l.l.KDW, 09.KD.D, 03.KD.L, oraz na terenie pasa infrastruktury technicznej oznaczonej symbolem 16/1.3.IT.
Organ wyjaśnił, że z pomiarów wykonanych w terenie, jak i na podstawie załącznika graficznego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wynika, że przedmiotowe odcinki ogrodzenia od strony zachodniej działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod pas drogi i pas infrastruktury technicznej oznaczonej, natomiast od strony wschodniej pod pas drogi oznaczonej symbolem 07.KD.D, 03.KD.L. Ogrodzenie pomimo, że nie wymaga pozwolenia na budowę, to zostało wybudowane niezgodnie z prawem miejscowym, czyli ustaleniami planu miejscowego Miasta Kościerzyna uchwalonego uchwałą nr LV/431/10 z dnia 31 marca 2010 r. (Dz. U. Woj. Pom. Nr 69, poz. 1120 z dnia 11 maja 2010 r.), zmienionego uchwałą nr XL/366/21 z dnia 30 czerwca 2021 r. - zatem niezgodnie z przepisami. W § 13 pkt 5 planu określono zasady kształtowania przestrzeni publicznej i ustanowiono zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych, usługowo – handlowych i nawet nośników reklamowych.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie wniesione m.in. przez skarżącego, decyzją z dnia 24 marca 2023 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane rozpoczęte w 2019 r. polegające na budowie ogrodzenia z siatki drucianej i słupków o wysokości 1,55m, na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny [...], miasto Kościerzyna. Inwestorem ogrodzenia jest Ł. S. Ogrodzenie składa się z części o długości 150,26 m przebiegającej od południowo - wschodniego rogu działki nr [...] wzdłuż działki nr [...] na długości 1,76m i od granicy działki nr [...] do granicy działki nr [...] znajdujące się na terenie działek nr [...] i [...], z części od strony zachodniej działki [...] o długości 151,55 m przebiegające od północno wschodniego rogu dz. nr [...] wzdłuż zachodniej granicy działki [...] do granicy działki [...] oraz z fragmentu ogrodzenia wzdłuż południowej granicy działki nr [...] o długości 4,85m.
Działka jest usytuowana na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr LV/431/10 Rady Miasta Kościerzyna z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w północnej części miasta pomiędzy ulicą Drogowców, trakcją kolejową a północną granicą miasta Kościerzyna, zmienionym uchwałą nr XL/366/21 Rady Miasta Kościerzyna z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w północnej części miasta pomiędzy ulicą Drogowców, trakcją kolejową a północną granicą miasta Kościerzyna. Zgodnie z ustaleniami planu przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolami:
13/1.1.KDW - droga wewnętrzna - dojazd 13.MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
KD.D - droga publiczna dojazdowa 16.MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 03.KD.L - droga publiczna lokalna 16/1.3.IT - teren wydzielenia wewnętrznego dla pasa infrastruktury.
Ponadto przez części przedmiotowej działki oznaczone symbolami: 13.MN, 16.MN, 10.MN przebiega nieprzekraczalna linia zabudowy określająca dopuszczalne usytuowanie zabudowy na tym terenie.
Organ wyjaśnił, że ogrodzenie ma wysokość 1,55m, zatem jego budowa nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jednak lokalizacja istniejącego ogrodzenia jest niezgodna z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podzielił stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że ogrodzenie w zakresie opisanym w sentencji decyzji zlokalizowane jest na terenie zarezerwowanym dla innego rodzaju inwestycji. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane prawidłowo wydał nakaz rozbiórki z uwagi na wykonanie ogrodzenia niezgodnie z przepisami -ustaleniami planu miejscowego.
Dodatkowo powołano się na art. 4 ustawy Prawo budowlane. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji zawartych w materiale dowodowym wynika jednoznacznie, że przedmiotowe odcinki ogrodzenia od strony zachodniej działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod pas drogi oznaczonej symbolem 13/1.1.KDW, 09.KD.D, 03.KD.L i pasa infrastruktury technicznej oznaczonej symbolem 16/1.3.IT, natomiast od strony wschodniej pod pas drogi oznaczonej symbolem 07.KD.D, 03.KD.L W § 13 pkt 5 planu określono zasady kształtowania przestrzeni publicznej i wprowadzono zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych, usługowo - handlowych oraz nośników reklamowych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że inwestorowi wiadome było już w dacie budowy przedmiotowego ogrodzenia, że jest ono usytuowane na obszarze do tego nieprzeznaczonym. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest brać pod uwagę aktualny stan faktyczny, zaś w rozpatrywanym przypadku ogrodzenie zostało zrealizowane niezgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż jest usytuowane na terenie przeznczonym pod drogę gminną. Odnosząc się do pozostałych argumentów wskazano, że Rada Miasta Kościerzyna nie przychyliła się do wniosku skarżącego o zmianę planu. Zatem podnoszenie na obecnym etapie postępowania kwestii dotyczących uchwalonego już i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje bez wpływu na postępowanie prowadzone w trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Ł. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 marca 2023 r. zarzucił organowi naruszenie art. 7 i 77 ust. 1 kpa, art. 8 ust. 1 kpa, art. 107 ust. 3 kpa, art. 35 k.p.a. Zdaniem skarżącego organy niewyczerpująco i błędnie zebrały i zbadały materiał dowodowy w sprawie oraz błędnie ustaliły stan faktyczny. Podniesiono także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia stwierdzając, że jest ono niezgodne z przepisami, cytując art. 13 ust 5 uchwały Rady Miasta Kościerzyna, który zabrania usytuowania tymczasowych obiektów budowlanych, usługowo-handlowych i nośników reklamowych, natomiast przedmiotowe ogrodzenie nie jest żadnym z wyżej wymienionych obiektów. Skarżąc stwierdzili tez, że uchwała Rady Miasta Kościerzyna Nr XL/366/21 z dnia 30 czerwca 2021r. oraz uchwała Rady Miasta Kościerzyna Nr LV/431/10 z dnia 31 marca 2010r. zostały wydane niezgodnie z prawem.
W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez sprzeczność między jej rozstrzygnięciem a uzasadnieniem w zakresie wymiarów spornego ogrodzenia. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie albowiem w ocenie strony skarżącej jej wynik zależy od rozstrzygnięć w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Gdańsku o sygn. akt II SA/Gd 547/23 i II SA/Gd 548/23.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co nastepuje:
Skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja PINB były zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682) - dalej jako "p.b.", przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym stosownie do art. 51 ust. 7 p.b., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.
1. Z kolei art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo zastosowały powyższe unormowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 października 2016 r. (II OPS 1/16) wskazał, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Zaznaczyć trzeba, że w jednolitym orzecznictwie przyjmuje się, iż przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., są również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jako akt prawa miejscowego, jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 lutego 2023 r., II SA/Gd 983/22).
W przedmiotowej sprawie podstawą wydania nakazu rozbiórki było wybudowanie przez skarżącego ogrodzenia działki [..] obręb geodezyjny [...], miasto Kościerzyna wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bezspornym było, że działka [...] objęta była uchwałą Rady Miasta Kościerzyna z dnia 31 marca 2010 r., numer LV/431/10, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w północnej części miasta pomiędzy ulicą Drogowców, trakcją kolejową a północną granicą miasta Kościerzyna (Dz. U. Woj. Pom. Nr 69, poz. 1120 z dnia 11 maja 2010 r.), zmienioną uchwałą Rady Miasta Kościerzyna z dnia 30 czerwca 2021 r., numer XL/366/21, w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w północnej części miasta pomiędzy ulicą Drogowców, trakcją kolejową, a północną granicą miasta Kościerzyna (Dz. U. Woj.
Pom. z 2021 r., poz. 3056). Zgodnie z planem miejscowym, teren na którym usadowiono sporne ogrodzenie z siatki drucianej i słupków żelbetowych w znakomitej większości przewidziany został na drogi publiczne 07.KD.D, 13/l.l.KDW, 09.KD.D, 03.KD.L, oraz na pas infrastruktury technicznej oznaczonej symbolem 16/1.3.IT.
W § 13 planu miejscowego, określono ustalenia dla systemów komunikacji, zasady ich modernizacji i rozbudowy. W ust. 1 pkt 2 zaliczono tren 03.KD.L, 07.KD.D, 09.KD.D. do układu dróg publicznych. Natomiast w ust. 5 wskazano, że na wszystkich terenach układu komunikacyjnego obowiązują następujące zasady kształtowania przestrzeni publicznych: 1) zasady umieszczania w przestrzeni publicznej obiektów małej architektury: nie mogą powodować istotnych ograniczeń w komunikacji kołowej, rowerowej i pieszej oraz nie mogą kolidować z sieciami i urządzeniami podziemnymi;
- 2) zasady umieszczania w przestrzeni publicznej nośników reklamowych: zakaz lokalizacji nośników reklamowych;
- 3) zasady umieszczania w przestrzeni publicznej tymczasowych obiektów usługowo handlowych: zakaz sytuowania tymczasowych obiektów usługowo handlowych;
- 4) zasady umieszczania w przestrzeni publicznej urządzeń technicznych: urządzenia techniczne nie mogą powodować istotnych ograniczeń w komunikacji kołowej, rowerowej i pieszej oraz nie mogą kolidować z sieciami i urządzeniami podziemnymi;
- 5) zasady lokalizacji zieleni: zieleń nie może powodować istotnych ograniczeń w komunikacji kołowej, rowerowej i pieszej oraz nie może kolidować z sieciami i urządzeniami podziemnymi.
Stosownie do art. 3 pkt 9 p.b. ogrodzenie jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie zatem z § 13 pkt 4 planu miejscowego obiekt taki nie może powodować istotnych ograniczeń w komunikacji kołowej, rowerowej i pieszej oraz nie może kolidować z sieciami i urządzeniami podziemnymi.
Z tych względów wybudowane przez skarżącego ogrodzenie działki [...] na terenach objętych przeznaczeniem na drogi publiczne jest niezgodne z § 13 pkt 4 planu miejscowego.
Nadto stosownie do § 14 ust. 1 planu miejscowego linie rozgraniczające dróg, dojazdów oraz ciągów pieszych wyznaczają korytarze infrastruktury technicznej. Zasady lokalizacji sieci w pasach drogowych dróg publicznych reguluje ustawa o drogach publicznych - uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi wymaga lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń i obiektów niezwiązanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu, jak również umieszczanie takich urządzeń na obiektach drogowych. Zatem lokalizacja spornego ogrodzenia w pasie infrastruktury technicznej oznaczonej symbolem 16/1.3.IT bez stosownego uzgodnienia naruszała powyższą regulację planu miejscowego.
Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w sytuacji istniejących rozbieżności pomiędzy wymiarami przedmiotowego ogrodzenia określonymi w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu tego rodzaju wadliwość zaskarżonej decyzji nie stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Istotnym jest bowiem to, czy sentencja wydanego w sprawie rozstrzygnięcia pozwala na prawidłowe wykonanie orzeczonej rozbiórki. Natomiast sentencja wydanej w niniejszej sprawie decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnosząca się do lokalizacji poszczególnych fragmentów ogrodzenia niewątpliwie pozwala zidentyfikować zakres jej rozstrzygnięcia.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku argument skargi dotyczący niezgodności planu miejscowego z prawem. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, o którym mowa w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP i stanowi obowiązujące prawa dopóki nie zostanie uchylony bądź jego nieważność zostanie stwierdzona w stosownym postępowaniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd ocenia zgodność decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. W dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji, plan zagospodarowania stanowił obowiązujące w niniejszej sprawie normy prawny, które organy nadzoru budowlanego zobowiązane były uwzględnić przy wydawania decyzji.
Z tego też powodu Sąd odmówił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako "P.p.s.a." zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zawisłych przed sądem skarg na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Podsumowując uznać należało, że wydanie nakazu rozbiórki spornego ogrodzenia było uzasadnione z powodu jego umiejscowienia na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne oraz w pasie infrastruktury technicznej.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na orzeczenia.nsa.gov.pl.