Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 468/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Prokuratora na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2009 r. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego powyższą skargą postanowieniem sądu z dnia 26 listopada 2009 r. I. R. odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony.
Następnie, po wydaniu wyroku w sprawie wnioskiem z dnia 23 października 2013 r. I. R. zwróciła się o sporządzenie i doręczenie jej wyroku z uzasadnieniem. W odpowiedzi na powyższe sąd wezwał I. R. jako reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową członka zarządu o uiszczenie opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia. W konsekwencji I. R. zwróciła się z wnioskiem o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2014 r. odmówiono jej przyznania prawa pomocy, a w wyniku sprzeciwu sąd również odmówił jej tego prawa postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r.
Po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 15 stycznia 2016 r. oddalającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, sąd ponownie wezwał I. R. jako reprezentującą uczestnika postępowania Wspólnotę Mieszkaniową do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia.
I. R. ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, a sąd wezwał ją do wyjaśnienia, czy wniosek ten złożyła w imieniu Wspólnoty. I. R. w piśmie z dnia 27 lipca 2016 r. wyjaśniła, że przedmiotową sprawę zainicjował Prokurator i on ją prowadził. W tym czasie nie była członkiem zarządu i nie była uprawniona do jej reprezentowania. Oświadczyła, że wniosek złożyła we własnym imieniu. Również w piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2016 r. I. R. wyjaśniła, że nie miała upoważnienia zarządu Wspólnoty do podejmowania czynności w toku niniejszego postępowania. Sama zaś powinna być stroną tego postępowania i występowała w nim wyłącznie we własnym imieniu. Wniosek o uzasadnienie złożyła we własnym imieniu, a nie jako reprezentant Wspólnoty.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 września 2016 r. zarządzono ściągnąć od Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonej na wezwanie sądu opłaty kancelaryjnej. Zarządzenie doręczono I. R. jako reprezentantowi Wspólnoty w dniu 26 września 2016 r.
W dniu 3 października 2016 r. I. R. wniosła do sądu sprzeciw, w którym wyjaśniła, że w wezwaniu do uiszczenia kwoty 100 zł opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wskazano rachunku bankowego, na który mogłaby wpłacić wskazaną kwotę. Poza tym wyjaśniła, że pobranie przez takiej kwoty z rachunku bankowego Wspólnoty naraziłoby ją na zarzuty ze strony członków Wspólnoty, albowiem nie została upoważniona do tego. Uważa, że sama jest stroną postępowania i w kontekście obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wniosła o zwolnienie od kosztów.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 października 2016 r. wezwano Wspólnotę Mieszkaniową do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu z dnia 3 października 2016 r. poprzez jego podpisanie przez drugiego członka zarządu J. G. bądź przez nadesłanie odpisu tego sprzeciwu zawierającego własnoręczny oryginalny podpis J. G., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia.
Wezwanie zostało skutecznie doręczone I. R. w dniu 28 października 2016 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie I. R. wyjaśniła, że J. G. od dawna nie jest członkiem zarządu Wspólnoty i nie jest również właścicielem mieszkania przy ul. L. tylko jego matka, a brak jest dokumentów potwierdzających upoważnienie jego matki do reprezentowania Wspólnoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 167a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 30 § 1, art. 49 § 2 oraz art. 234 § 2, przysługuje sprzeciw. Sprzeciw rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone orzeczenie. Sprzeciw wnosi się do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (§ 4).
Z analizy wszystkich przepisów objętych art. 167a p.p.s.a. wynika, że uprawnionymi do wniesienia sprzeciwu są strony postępowania sądowoadministracyjnego, którymi w myśl art. 32 p.p.s.a. są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. również osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, albo nie brała udziału w postępowaniu, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a o jej dopuszczeniu orzeka sąd postanowieniem (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Ilekroć w p.p.s.a. jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania, co oznacza, że uczestnikom postępowania przysługują tożsame uprawnienia procesowe co stronom.
Ze zgromadzonych w niniejszym postępowaniu dokumentów wynika, że I. R. nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego – ani skarżącą ani uczestnikiem postępowania, albowiem postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia jej do udziału w sprawie, a stanowisko to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 lipca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OZ 613/10, oddalając zażalenie. Wobec powyższego I. R. nie była legitymowana do wniesienia sprzeciwu, co czyni go niedopuszczalnym.
Zwrócić należy przy tym uwagę, że według wyjaśnień I. R. złożonych na wezwanie sądu, nie występowała ona nigdy w niniejszej sprawie jako reprezentant Wspólnoty Mieszkaniowej, ale działała w imieniu własnym, również wówczas, gdy składała wniosek o sporządzenie uzasadnienia.
W tych okolicznościach, sąd uznał sprzeciw I. R. za niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 167a § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.