Uzasadnienie
J. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 lipca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2015 r. o wniesieniu sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru budowy studni głębinowej na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb[...] przy ul. [...] w G. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 21 kwietnia 2015 r. J. K. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy studni głębinowej na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G. W zgłoszeniu wskazano, że studnia ta służyć ma pobieraniu wody do podlewania ogrodu w ilości do 5 m3 na dobę, głębokość ujęcia wody wynosić ma 25 m, a odległość jej lokalizacji od granicy 3 m.
Decyzją z dnia 19 maja 2015 r. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw od dokonanego zgłoszenia, wskazując, że w przepisach prawa brak jest rozróżnienia budowy studni głębinowych w celu poboru wody użytkowej oraz poboru wody do podlewania ogrodu. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia 24 stycznia 2002 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. – S.- O. w mieście G., karta terenu nr [...], na tym terenie obowiązuje zaopatrzenie w wodę z sieci miejskiej. Zamierzone roboty budowlane naruszają zatem postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).
Po rozpatrzeniu odwołania J. K. od powyższej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia 17 lipca 2015 r. utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że nieruchomości stanowiąca działkę nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G. położona jest w obszarze jednostki urbanistycznej oznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego nr [...] w strefie nr [...] – mieszanej usługowo-mieszkaniowej. Decyzją Prezydenta miasta G z dnia 16 lipca 2008 r. dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G., na której planowania jest zgłaszana inwestycja wydano pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Przedmiotem zgłoszenia jest budowa ujęcia wody podziemnej wraz z jego obudową - studni głębinowej o wydajności poniżej 50 m3/h, o której jest mowa w art. 29 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego. Realizacja planowanej studni głębinowej nie wymaga zatem uzyskania pozwolenia na budowę, nie wymaga też pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że wykonanie planowanego ujęcia wody doprowadzi do zmiany w zatwierdzonym dla nieruchomości projekcie zagospodarowania nieruchomości, a zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od projektu budowlanego jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Organ stwierdził nadto, że ujęcie w odległości 3 m od granicy nieruchomości jest sprzeczne z warunkami technicznymi jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wskazał, że decyzja o sprzeciwie została wydana w terminie 30 dni wynikającym z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgłoszenie wpłynęło bowiem w dniu 21 kwietnia 2015 r., a decyzja o sprzeciwie został wydana w dniu 19 maja 2015 r.
W skardze na powyższą decyzję J. K. podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że wykonanie studni narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego oraz art. 36a ust. 5 pkt 7 Prawa budowlanego, przez uznanie, że wykonanie studni stanowi istotną zmianę zagospodarowania terenu i skarżąca winna była wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o zmianie udzielonego pozwolenia na budowę. Nadto skarżąca zarzuciła, że przyjęcie, iż wykonanie studni wymaga wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę stanowi naruszenie art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wykonanie planowanej studni wymaga zgłoszenia. Skarżąca zakwestionowała wniesienie sprzeciwu uzasadniane sprzecznością inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. W planie tym wskazano, że dla strefy nr [...], terenu nr [...] woda dostępna będzie z sieci miejskiej, a w karcie terenu brak jest zakazu wykonywania studni głębinowych, mimo, iż zakaz taki mógł być przez organ planistyczny wprowadzony na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że w sytuacji braku zakazu budowy studni głębinowych, stanowisko organu narusza normę art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przysługujące skarżącej prawo własności. J. K. zarzuciła, że w przypadku wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zmiany tej decyzji wymagają jedynie takie obiekty lub urządzenia, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast realizacja obiektów i urządzeń podlegających zgłoszeniu nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i nie wymaga zastosowania trybu zmiany decyzji, lecz może odbywać się na podstawie zgłoszenia. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w obecnym stanie prawnym wykonanie ujęcia wody podziemnej nie wymaga nawet zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. Nr 2014, poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procesowego. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Skarżąca zasadnie dokonała zgłoszenia planowanej inwestycji w postaci ujęcia wód podziemnych na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), w wersji obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia, a argumentacja wniesionego sprzeciwu nie jest prawidłowa.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji o sprzeciwie jest art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, którym stanowi się, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Dla terenu inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Miasta z dnia 24 stycznia 2002 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. – S.- O. w mieście G. Z ustaleń planistycznych wynika, że dla działki skarżącej objętej kartą terenu nr [...] w zasadach obsługo infrastruktury wskazano "woda - z sieci miejskiej".
Organy administracji upatrują zakaz budowy obudowy ujęć wody w ustaleniach planu, które wskazują jako źródło zaopatrzenia w wodę sieć miejską. Przyjęcie zakazu budowy studni doprowadzi do pozbawienia właściciela nieruchomości możliwości korzystania z nieruchomości w zakresie poboru wody. Taka wykładnia ustaleń planu nie jest, zdaniem Sądu właściwa. Nie uwzględnia ona bowiem, że przepisy planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzające ograniczenia wykonywania prawa własności nie mogą być poddawane wykładni rozszerzającej. Ze sformułowania planu o treści "woda - z sieci miejskiej", przy braku wyraźnego zakazu budowy studni nie można wywodzić, że ustalenia planu zawierają zakaz budowy studni.
Obowiązująca w czasie uchwalania planu ustawa z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm.) dawała możliwości wprowadzenia zakazu zabudowy, m.in. z uwagi na potrzebę ochrony środowiska przyrodniczego oraz zasobów wodnych i zdrowia ludzi (art. 10 ust. 1 pkt 8). W planie nie wprowadzono jednak takiego zakazu.
Wskazać należy, że ograniczenie wykonywania prawa własności w postaci zakazu budowy studni, musiałoby być zgodne z wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, czyli takie ograniczenie w zakresie korzystania z prawa własności musiałoby by być konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Trudno zaś znaleźć takie uzasadnienie dla ograniczenia polegającego na budowie studni o parametrach określonych przez skarżącą. Ujęcie wód podziemnych o poborze wody w ilości do 5 m3 na dobę nie podlega reglamentacji z uwagi na ochronę zasobów wodnych. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469) pobór wód podziemnych w ilości nie przekraczającej 5 m3 na dobę stanowi zwykłe korzystanie z wód i pobór w takiej ilości wody, jak i wykonanie urządzenia wodnego do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego (art. 36 ust. 3 pkt 3 oraz art. 124 pkt 5 i 8 Prawa wodnego).
Brak reglamentacji administracyjnej ujęć wód podziemnych o wskazanych parametrach wskazuje, że co do zasady nie istnieją zagrożenia, które uzasadniałyby ograniczenie prawa własności. Wprowadzenie zakazu w tym zakresie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wymagałoby zatem oparcia na uzasadnionych przesłankach oraz sformułowania w wyraźnym zapisie planu. W razie zaś istnienia wątpliwości, co do znaczenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, winno się przyjmować, że nie zawierają one ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez zakaz budowy tak małych ujęć wód podziemnych, jak planowane przez skarżącą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. 28/09 wyrok dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stanowisko organu II instancji, że wykonanie ujęcia wody stanowi istotną zmianę zatwierdzonego projektu budowlanego i wymaga wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę nie jest słuszne. Skarżąca nie zamierza rezygnować z ustaleń decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz zrealizować odrębną inwestycję podlegającą zgłoszeniu, w postaci ujęcia wody głębinowej w celu podlewania ogrodu. Zamierzenie takie nie może być ocenione jako odstąpienie od warunków projektu budowlanego i to odstąpienie o charakterze istotnym.
Zgodnie z § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422) odległości usytuowania studni od granicy działki dotyczą jedynie studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a ponadto przepis § 31 ust. 2 dopuszcza lokalizację studni w mniejszej odległości od granicy niż 5 m, w razie spełnienia przewiedzianych w nim warunków, które nie były w sprawie przez organy badane.
Na marginesie wskazać należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego realizacja planowanej inwestycji nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu i instancji o wniesieniu sprzeciwu, jako niezasadne. W toku ponownego rozpoznania sprawy przedmiotowe postępowanie, z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, winno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.
Na podstawie o art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się wpis od skargi w wysokości 500 zł, koszty wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 240 zł, których wysokość ustalono stosownie do nakładu pracy i charakteru sprawy w granicach stawek wynikających z § 14 ust. 2 pkt 1lit. c w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.