Uzasadnienie
T. M. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie udzielenia Z.K. pozwolenia na użytkowanie hurtowni modeli konfekcjonowanych położonej w G. przy ul. [...], działka nr ewid. [...].
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2003r. Prezydent Miasta odmówił zawieszenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 Kpa organ administracji może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. K., natomiast zawieszenia domagała się T. M. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. M. zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i wniosła o uchylenie postanowienia oraz zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2003r. Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania o udzielenie Z. K. pozwolenia na użytkowanie hurtowni modeli konfekcjonowanych położonej w G. przy ul. [...].
W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że analiza akt spawy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że z wniosku T. M. wynikało, że wnosi ona o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Organ I instancji odniósł się tylko do art. 98 § 1 Kpa. Przesądza to o wadliwości zaskarżonego postanowienia. Wskazał przy tym organ odwoławczy, że wniosek nie mógł być pozytywnie rozpatrzony, gdyż żadne, z przywołanych przez wnioskującą o zawieszenie, postępowań nie stanowi zagadnienia wstępnego. W sprawie brak też innych przesłanek z art. 97 § 1 Kpa ani też nie zachodzą przesłanki z art. 98 § 1 Kpa. Organ odwoławczy nadmienił, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany i organ I instancji udzielił decyzją z dnia 28 stycznia 2003r. pozwolenia na jego użytkowanie. W świetle powyższego postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie stało się bezprzedmiotowe.
T. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody. Wskazała, że zaskarża punkt 2 tego postanowienia i zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 105 Kpa i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - wniosła o uchylenie postanowienia w części dotyczącej umorzenia postępowania. Skarżąca podniosła, że organ I instancji nie rozpatrzył merytorycznie jej wniosku o zawieszenie postępowania. W ocenie skarżącej organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie powinien był przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, a nie rozpatrywać merytorycznie jej wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z art. 145 § 1 lit. c tej ustawy wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny postanowienia organu II instancji w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania wskazać należy, że postanowienie to jest wadliwe. W niniejszej sprawie brak było bowiem podstaw do umorzenia postępowania.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa postępowanie podlega umorzeniu jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygniecie co do istoty. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej ją co do istoty. W świetle podstawowych zasad postępowania administracyjnego strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego, stanowiące niemerytoryczne zakończenie postępowania w sprawie, jest instytucją procesową stanowiąca wyjątek od tej zasady. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1998 r. III ARN 20/96 OSNAP 1996, Nr 22 poz. 330, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r. IISA/Wr 148/99 OSP 2001 z. 1 poz.
16) Brak podstaw do uwzględnienia żądania wniosku nie świadczy o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania, która zamyka drogę do wydania decyzji merytorycznej, z istoty swej zachowuje walor neutralności w kwestii oceny stosunku prawnoadministracyjnego. Decyzja, w której organ po ustaleniu stanu faktycznego, dokonuje oceny istnienia przesłanek żądania i stwierdza brak podstaw do jego uwzględnienia, jest w istocie decyzją co do istoty sprawy, a nie decyzją formalnoprocesową i winna przybrać formę rozstrzygnięcia merytorycznego. Bezzasadność żądania strony winna być zatem stwierdzona w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania.
Przedmiotem niniejszego postępowania było rozważenie przez organ administracji zasadności złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie. W dacie orzekania przez organ II instancji decyzja Prezydenta Miasta z dnia 28 stycznia 2003r. udzielająca Z. K. pozwolenia na użytkowanie hurtowni modeli konfekcjonowanych nie była ostateczna. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja organu II instancji w tejże sprawie zapadła dopiero w dniu 14 marca 2003r. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia w dniu 12 marca 2003r. przez organ odwoławczy bezprzedmiotowości wniosku o zawieszenia postępowania. Postanowienie organu II instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zawieszenia postępowania naruszało zatem treść art. 105 Kpa.
Z art. 138 § 1 i 2 Kpa wynika, że organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przy czym stosownie do z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z art. 144 Kpa przepisy tego artykułu mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Wbrew zarzutowi skargi organ odwoławczy był zatem uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania, czego jednakże nie uczynił.
Mając na uwadze, że w toku postępowania przed organem II instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.