Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 14 marca 2005 roku, wydanym na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119 i art. 121 § 5 oraz art. 64a §1 pkt 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 roku, nr 36, poz. 161 ze zm.) oraz zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2005 roku w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego na IV kwartał 2004 roku nałożył na J. i J. W. grzywnę w wysokości 14.996,00 zł - w celu przymuszenia ich do wykonania obowiązku wynikającego z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2000 roku, jakim jest rozbiórka samowolnie wybudowanego, na terenie działki nr [...] w miejscowości B., obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 1 czerwca 2000 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją, utrzymaną w mocy w postępowaniu odwoławczym przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazał J. i J. W. rozbiórkę ww. obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową o konstrukcji drewnianej i wymiarach 5,60 m x 6,10 m. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 listopada 2003 r. oddalił skargę na w/w decyzję organu odwoławczego. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 września 2004 r. oddalił skargę kasacyjną. W związku z powyższym 30 listopada 2004 roku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał J. i J. W. pisemne upomnienie, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, które zobowiązani odebrali w dniu 6 grudnia 2004 roku.
Wobec tego, iż skarżący nie wywiązali się z nałożonego decyzją obowiązku organ wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji w dniu 14 marca 2005 r., wystawiając tytuł wykonawczy oraz nakładając grzywnę w wysokości 14.996,00 zł, w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania ciążącego na nich obowiązku. Grzywna została ustalona zgodnie z art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. i J. W. wnieśli o jego uchylenie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2002 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 110, poz. 968 ze zm.) polegające na przyjęciu, iż przepis ten ma w sprawie zastosowanie oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nie dokonaniu podstawowych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W zażaleniu wskazano, iż organ nakładający grzywnę nie ustalił, czy obiekt budowlany, którego dotyczy decyzja rozbiórkowa stanowi budynek czy też inny obiekt budowlany nie będący budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 maja 2005 roku, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r, nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 roku, nr 110, poz. 968 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując podstaw do jego zmiany bądź uchylenia.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako wierzyciel, po przesłaniu odwołującej się pisma zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2000 roku, wystawił w dniu 14 marca 2005 roku tytuł wykonawczy nr [...]. Stwierdził nadto, iż skoro zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku organ pierwszej instancji miał prawo nałożyć na nich grzywnę w celu przymuszenia, ustalając jej wysokość prawidłowo na podstawie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu, a dotyczących naruszenia przepisu art. 121 § 5 cytowanej ustawy organ II instancji stwierdził, iż nie mają one wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, albowiem zgodnie z treścią tego przepisu dotyczy on budynku lub jego części. Nie ma natomiast znaczenia czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy nietrwale, co sugeruje strona powołująca się na przepis art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem w rozumieniu przepisu art. 121 § 5 cytowanej ustawy budynek stanowi każda budowla naziemna ograniczona ścianami i dachem, mająca pomieszczenia mieszkalne lub o innym przeznaczeniu.
W skardze na powyższe postanowienie J. i J. W. wnieśli o jego uchylenie odwołując się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu. Skarżący zakwestionowali zasadność nałożenia na nich grzywny w wysokości wynikającej z przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ich ocenie przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego nie będącego budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Skarga jest zasadna.
Grzywnę w celu przymuszenia w niniejszej sprawie nałożono na skarżących na podstawie art. 121 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Przepisy te dotyczą tylko sytuacji, kiedy egzekucja ma na celu spełnienie przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, mają więc charakter lex specialis. Pod względem przedmiotowym jeszcze bardziej zawężone działanie ma przepis § 5 tego artykułu, gdyż może on mieć zastosowanie tylko w razie "przymusowej rozbiórki budynku lub jego części"; przy obliczaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia bierze się pod uwagę wielkość "powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki".
Do obiektów budowlanych lub ich części, których rozbiórkę nakazano, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 omawianej ustawy. Przepis ten ustanawia sposób obliczania wysokości grzywny; wysokość ta nie jest przez ustawodawcę ograniczona górnymi granicami, jak to przewidziano w innych przypadkach (§ 2 i 3), nie można więc tu dopuścić do stosowania wykładni rozszerzającej, gdyż mogłoby to doprowadzić do sytuacji, że wysokość grzywny byłaby wyższa niż wartość obiektu budowlanego, którego rozbiórkę nakazano. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2002 roku, sygn. IV SA 122/01, ONSA 2004/2/50).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie organ powinien w pierwszej kolejności przy nakładaniu grzywny ustalić, czy nakaz dotyczy rozbiórki budynku czy tez innego obiektu budowlanego. Z akt sprawy, a zwłaszcza protokołu oględzin z dnia 9 maja 2000 r. wynika, iż obiekt budowlany, którego rozbiórkę nakazano skarżącym nie jest trwale związany z gruntem, a zatem nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Z tych przyczyn w niniejszej sprawie organ powinien nałożyć na skarżących grzywnę na podstawie i w wysokości wynikającej z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Sądu, z przyczyn wyżej omówionych, zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ nałoży na skarżących grzywnę na podstawie właściwych przepisów tj. art. 121 § 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy bowiem wskazać, iż pomimo naruszenia przez organy przy nakładaniu grzywny przepisów prawa skarżący są w dalszym ciągu zobowiązani do wykonania prawomocnej decyzji i do rozebrania obiektu budowlanego. Decyzja w tej sprawie została wydana w dniu 1 czerwca 2000 r., a wyrok oddalający skargę kasacyjną skarżących zapadł w dniu 9 września 2004 r. Od wielu lat skarżący nie wykonują dobrowolnie prawomocnego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zmuszając organy do prowadzenia egzekucji.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż uchylone postanowienia nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.