Uzasadnienie
M. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Małżonkowie utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2 702,53 zł miesięcznie. Poza mieszkaniem o powierzchni 24 m2 oraz samochodem osobowym marki Cinquecento rocznik 1996, wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych, ani innego majątku. Z jej oświadczenia wynika, że jest starszą, schorowaną osobą, podobnie jak jej mąż. Oboje cierpią na liczne schorzenia i przebyli wiele operacji, stąd też przynajmniej 300 zł miesięcznie wydatkują na leki. Poza tym ponoszą następujące wydatki w skali miesiąca: energia – 200 zł, gaz – 43 zł, woda i ścieki – 40 zł, wywóz śmieci – 20 zł, drobne naprawy mieszkania – 150 zł, składka w PZU na życie – 50 zł, internet – 56 zł, benzyna – 133 zł, telefon stacjonarny i telefony komórkowe – 274 zł, sanatorium – 75 zł. Łącznie opłaty te pochłaniają zatem kwotę 1 361 zł, więc pozostała część dochodów musi wystarczyć na skromne jedzenie, ubranie, bieliznę, środki czystości, itd.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 cytowanej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Biorąc pod uwagę okoliczności podniesione we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawczyni, wskazujące na konieczność ponoszenia wysokich wydatków na leczenie, fakt braku oszczędności i majątku, wiek i stan zdrowia wnioskodawczyni i jej męża, Sąd uznał, iż wykazała ona, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających jej na poniesienie pełnych kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy przez przyznania radcy prawnego z urzędu. Brak jest jednak podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącej w całości, gdyż zarówno ona jak i jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest najniższa (łącznie ponad 2 700 zł miesięcznie) oraz nie mają żadnych osób na utrzymaniu, co - w ocenie Sądu, pozwala skarżącej - jeśli weźmie się pod uwagę fakt ustanowienia radcy prawnego z urzędu – na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie.
Na marginesie jedynie zauważyć należy, że redakcja art. 245 § 3 cytowanej ustawy nie pozwala na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i jednoczesne ustanowienie pełnomocnika z urzędu, inaczej niż w postępowaniu cywilnym. Przepis ten bowiem stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tej sytuacji, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej nie wypełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd nie mógł zwolnić skarżącej częściowo z kosztów sądowych i ustanowić dla niej pełnomocnika z urzędu, gdyż na przeszkodzie takiemu rozstrzygnięciu stoi treść art. 245 § 3 ustawy.
Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.