Uzasadnienie
Burmistrz Miasta decyzją z dnia 9 lutego 2004 r., na podstawie art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił J. i A. K. nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w N. S. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], o powierzchni 642 m2, uznając, że wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych cytowaną wyżej ustawą.
Organ administracji ustalił, że Naczelnik Miasta i Gminy umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 9 grudnia 1987 r. oddał w użytkowanie wieczyste J. K. w połowie oraz D. i D. małżonkom H. w drugiej połowie działkę nr [...] oraz zbył na rzecz tych osób znajdujący się na działce budynek mieszkalno – użytkowy. Następnie umową z dnia 6 kwietnia 1999 r. małżonkowie D. i D. H. zbyli swój udział w przedmiotowej nieruchomości na rzecz J. K. i jego żony A. K. Organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust 1 cyt. wyżej ustawy z uprawnienia przewidzianego ustawą korzystają tylko te osoby fizyczne, które w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub stanowiących nieruchomości rolne i byli nimi również w dniu 24 października 2001 r. Oznacza to, że możliwość przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogła dotyczyć tylko tych osób, które w podanych wyżej datach były użytkownikami lub współużytkownikami tych nieruchomości.
Wnioskodawcy nie spełniają tych warunków, a ponadto przeszkodą do uwzględniania ich wniosku jest fakt, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalno – użytkowym, w którego części prowadzona jest działalność handlowa.
J. i A. K. wnieśli odwołanie od tej decyzji, wywodząc, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było w sposób przewlekły, a podjęte rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego, z uwagi na błędną wykładnię art. 1 ust 1 ustawy.
W ocenie skarżących prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność dotyczy także następców prawnych osób fizycznych, które w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami lub współużytkownikami przedmiotowej nieruchomości.
Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 22 czerwca 2004 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
Organ administracji wskazał, że określone w ustawie prawo nabycia własności nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym dotyczy tylko tych podmiotów, które zarówno w dniu 26 maja 1990 r. oraz 24 października 2001 r. były użytkownikami lub współużytkownikami nieruchomości. Niezbędna była zatem tożsamość tych osób w obydwu podanych wyżej datach.
Skargę na tę decyzję wnieśli J. i A. K., wskazując, iż dokonana przez organy administracji wykładnia art. 1 ust 1 i 2 ustawy jest sprzeczna z przepisami prawa materialnego.
Ponadto w skardze opisano dotychczasowy przebieg postępowania, celem potwierdzenia zarzutu przewlekłości w rozpatrywaniu przez organy administracji wniosku skarżących o nabycie prawa własności działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) stanowił, że:
- 1. Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.
- 2. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.
- 3. Decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego.
- 4. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.
- 5. Opłaty sądowe z tytułu założenia i wpisu do księgi wieczystej prawa własności nieruchomości nabytych na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa.
- 6. Koszty pomiarów oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych związanych z postępowaniem w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa.
- 7. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy tryb wydawania decyzji, o których mowa w ust. 3.
Na wstępie wskazać należy, że cytowany art. 1 ust 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przewidywał już nieodpłatnego przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy uprawnienie do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego lub współużytkowania dotyczyło również osób fizycznych będących następcami prawnymi osób, o którym mowa w ust 1.
Z ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego wynika, że skarżący J. K. był użytkownikiem bądź współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy. A ponadto wraz z żoną jest następcą prawnym poprzednich współużytkowników wieczystych.
Uwzględniając poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, że są one błędne. Ostatecznie bowiem za wyłączną przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku skarżących uznano tę okoliczność, iż w opisanych wyżej datach nie byli oni użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi przedmiotowej nieruchomości.
Prawidłowa wykładnia przepisów art. 1 ust 1 w związku z art. 1 ust 2 ustawy jednoznacznie przewiduje, że uprawnienie to dotyczy także osób fizycznych będący następcami prawnymi osób, o których mowa w ust 1. Warunki te spełniali skarżący.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 ustawy.
W dalszym postępowaniu w niniejszej sprawie ograny administracji będą zobowiązane do uwzględnienia nowego stanu prawnego, będącego konsekwencją wejścia w życie w dniu 13 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a w szczególności art. 8 tej ustawy.