Uzasadnienie
L. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, wnioskodawca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, mając na utrzymaniu dwoje dzieci. Źródłem dochodów rodziny są: renta skarżącego w wysokości 740 zł netto, dochody z wynajmu lokali mieszkalnych w wysokości 340 zł miesięcznie brutto oraz dochód z umowy o pracę żony wnioskodawcy w wysokości 1 920 zł netto miesięcznie. Oceniając stan swego majątku wnioskodawca podał, że jest właścicielami domu o łącznej powierzchni 195 m2, który "częściowo wynajmuje lokatorom" oraz działkę rolną o powierzchni 788 m2 oraz działkę budowlaną o powierzchni 535 m2.
W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 5 lipca 2011 r. (doręczonym stronie w dniu 11 lipca 2011 r.), wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – szeregu dokumentów źródłowych i złożenia wskazanych oświadczeń.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał kserokopie odpisów zeznań podatkowych za 2010 rok, z których wynika, że z tytułu stosunku pracy żona wnioskodawcy osiągnęła dochód w wysokości 36 518,48 zł, z tytułu najmu lub dzierżawy – 4 080 zł, dochód wnioskodawcy z tytułu renty wynosił 9 924,94 zł. Ponadto, wnioskodawca załączył wyciągi z konta małżonków, które obrazują operacje dokonywane w okresie ostatnich 3 miesięcy. Z wyciągu wynika, że na konto małżonków wpływają kwoty zadeklarowane na formularzu PPF. Przedłożono nadto kserokopie 3 "tymczasowych umów najmu mieszkania", z których wynika, że z tytułu najmu 3 lokali mieszkalnych wnioskodawca pobiera kwoty miesięcznego czynszu w wysokości za poszczególne lokale: 100 zł, 120 zł i 120 zł, tj. – łącznie 340 zł. Z decyzji w sprawie wymiaru podatków od nieruchomości wynika, że z tego tytułu wnioskodawca jest zobowiązany uiścić rocznie kwotę 198 zł i 526 zł. Przedłożono kserokopie rachunków: za wywóz nieczystości (130 zł), energię (rachunek opiewał na kwotę 256,86 zł), leki (rachunki z 12 lipca 2011 r. na kwotę 181,72 zł oraz z 11 lipca 2011 r. na kwotę 38,86 zł). Ponadto, z oświadczenia z 19 lipca 2011 r. wynika, że wnioskodawca i jego żona nie posiadają żadnych kont dewizowych, papierów wartościowych, kosztowności, samochodów, motorów.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania wnioskodawcy i jego żony (renta, dochody z najmu oraz z umowy o pracę w łącznej kwocie około 2 900 zł miesięcznie netto), w połączeniu z okolicznością, iż posiada on znaczny majątek w postaci domu i lokali mieszkalnych, nieruchomości rolnej, działki budowlanej, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżącego jest dobra, o czym świadczy ilość posiadanych nieruchomości, z których zresztą wnioskodawca czerpie pożytki, wynajmując lokale.
W ocenie referendarza jednak, kwoty czynszów, które wnioskodawca uzyskuje są bardzo niskie i od wielu lat pozostają na niezmienionym poziomie. Wnioskodawca mógłby uzyskać większe dochody niż to robi, bądź deklaruje. Niezależnie od tego, faktycznie zła sytuacja finansowa zmusiłaby go do sprzedaży nieruchomości (np.: budowlanej), czego jednak nie czyni. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu.
W ocenie referendarza zaś, skarżący – posiadając majątek w postaci domu o powierzchni łącznej 195 m2 i nieruchomości rolnej oraz nieruchomości budowlanej, uzyskując też wraz z żoną stałe i regularne dochody co miesiąc, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane).
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.