Uzasadnienie
II S.A./Gd 538/12
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. K. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej, z uwagi na jej wniesienie po terminie. Odpis niniejszego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 lutego 2013 r.
W dniu 27 lutego 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący otrzymał pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, jednak działał on bez pełnomocnika. Skarżący nie posiadał pełnej informacji o sposobach obliczania terminu do wniesienia skargi, datach rozpoczęcia i zakończenia biegu terminu, w związku z czym spóźnił się 3 dni z wniesieniem skargi. Nadto skarżący wskazał, że o istnieniu po jego stronie obiektywnych trudności w samodzielnym podejmowaniu czynności świadczy fakt złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270.), zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu.
Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Sąd badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonać oceny okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928).
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329).
Przytoczone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, nie wskazują na brak winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi.
Skarżący otrzymał pouczenie o terminie wniesienia skargi w doręczonej mu decyzji. Z treści tego pouczenia wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, że skarga od decyzji może być wniesiona za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego, w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 27 lipca 2012 r., co potwierdził on na pokwitowaniu odbioru własnoręcznym podpisem. Obliczenie terminu 30 dni od tej daty nie było czynnością skomplikowaną. Termin ten, zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., upłynął w dniu 27 sierpnia 2012 r. w poniedziałek, w związku faktem, iż dzień 26 sierpnia 2013 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy. W sprawie brak było jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do przypuszczeń, by termin do wniesienia skargi mógł upłynąć dopiero w czwartek 30 sierpnia 2012 r., kiedy to skarżący, nadał skargę w urzędzie pocztowym na adres Prezesa Sądu Apelacyjnego.
Obiektywny miernik należytej staranność wymaganej od osoby biorącej udział w postępowaniu, wymaga dokładnego zapoznania się z treścią otrzymanych pouczeń i starannego obliczania obowiązujących terminów.
Fakt działania skarżącego bez pełnomocnika procesowego nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Obliczenie w niniejszej sprawie terminu nie było czynnością wymagającą działań prawnika, obliczenie to mogła wykonać osoba nieposiadająca wykształcenia prawniczego. Nadto wskazać należy, że to od woli skarżącego zależało, czy działał on w sprawie samodzielnie bez udziału pełnomocnika. Jeżeli skarżący miał jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu obliczenia terminu do wniesienia skargi niewątpliwie mógł w tym zakresie zwrócić się o udzielenie wyjaśnień do Prezesa Sądu Apelacyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.