Uzasadnienie
Decyzją z 21 czerwca 2017r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta z 15 marca 2017 r. w zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi M. B. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr [..] i [..], obręb [..] przy ul. M. w G. W dniu 13 lipca 2017r. M. B. wniósł, za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody, w której domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenia kosztów postępowania. Podniósł zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 i art. 34 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 1 czerwca 2017r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a., dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz. 935 ze zm.). Do Działu III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zatytułowanego "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" został dodany Rozdział 3.a zatytułowany "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a – 64e.
Stosownie do art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 64c § 1, 2 i 3 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji; sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji; termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Stosownie zaś do treści art. 64d § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji.
Natomiast w myśl art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017r. ustawodawca zapisał, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 czerwca 2017r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza powyższe, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym.
W rozpoznawanej sprawie decyzja organu odwoławczego z 21 czerwca 2017r. została wydana już w nowym stanie prawnym, jednak zawiera wadliwe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, że od decyzji organu odwoławczego z 21 czerwca 2017 r. wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje już nie skarga lecz sprzeciw od decyzji, który stosownie do art. 64a i następnych p.p.s.a. winien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, tj. najpóźniej do dnia 6 lipca 2017r. Skarga została wniesiona w dniu 13 lipca 2017 r., zatem z uchybieniem 14 dniowego terminu.
Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Białymstoku w postanowieniu z 4 sierpnia 2017r. sygn. akt II SA/Bk 551/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej jako CBOSA), że przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do spóźnionego sprzeciwu, bowiem w p.p.s.a. nie przewidziano innego skutku prawnego dla orzeczenia o sprzeciwie od decyzji wniesionym z uchybieniem czternastodniowego terminu. Sprzeciw od decyzji wniesiony w sprawie niniejszej podlega zatem odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Stosownie zaś do art. 232 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji.
Wadliwie organ odwoławczy pouczył strony postępowania o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zamiast o możliwości wniesienia sprzeciwu od decyzji, bowiem w dacie wydawania decyzji obowiązywała już ustawa z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, przy czym stosownie do treści art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym (...). Zatem poprawne byłoby zawarcie przez organ odwoławczy informacji o prawie wniesienia sprzeciwu.
W niniejszej sprawie strona zastosowała się do wadliwego pouczenia zawartego w decyzji, jednak wskutek zmiany przepisów pouczenie to nie odpowiada już nowemu stanowi prawnemu. Taka sytuacja nie została jednak przewidziana przez ustawodawcę w przepisach intertemporalnych ustawy zmieniającej.
Na podstawie art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, Sąd wskazuje, że skarżącemu przysługuje prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu i w tym postępowaniu oceniana będzie przyczyna uchybienia terminu. Art. 87 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Czasem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od przedmiotowej decyzji Wojewody z 21 czerwca 2017r., będzie dzień otrzymania niniejszego postanowienia przez skarżącego.
Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (w niniejszej sprawie: pouczenie w zakwestionowanej decyzji i zmiana stanu prawnego). Z woli ustawodawcy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (sprzeciwu od decyzji) wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem sprzeciwu do decyzji, przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3-4 p.p.s.a.)
Niewątpliwie bowiem nie do zaakceptowania pozostawałaby sytuacja, gdy na skutek zastosowania się do pouczeń widniejących w decyzji strona na skutek zmiany stanu prawnego poniosłaby negatywne konsekwencje, zwłaszcza, że z art. 9 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.