Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 12 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 558/15

Uzasadnienie

W dniu 28 sierpnia 2015 roku A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Zarządu Powiatu "w postaci rozstrzygnięcia z dnia 24 czerwca 2015 roku w przedmiocie odmowy unieważnienia przetargu" ustnego zorganizowanego przez Szpital na wynajem pomieszczeń apteki.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o jej odrzucenie.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozwinięciem tej ogólnej normy ustrojowej sądownictwa administracyjnego jest art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5. podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art.3 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Z powyższych przepisów prawa wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tych sądów w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy (por. T. Woś i inni, Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005 rok, str. 43-45).

Zaskarżona czynność nie mieści się w katalogu działań organów administracji publicznej określonym w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopuszczalność skargi nie wynika również z przepisu art. 3 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż żaden przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) – dalej w skrócie jako "u.g.n.", nie przewiduje możliwości złożenia do sądu administracyjnego skargi na czynności organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego stanowiące rozstrzygnięcie w przedmiocie zaskarżonych przez uczestnika przetargu czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu, w tym rozstrzygnięcie o odmowie unieważnienia przetargu.

Tryb postępowania przetargowego na zbycie nieruchomości, a także na zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy nieruchomości określony został w przepisach art. 37 - 42 u.g.n. Stosownie do treści art. 37 ust. 4 zd. 1 u.g.n. co do zasady zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. W myśl art. 40 ust. 5 zd. 1 u.g.n. uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa, albo do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że procedura przetargowego zbywania nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego mieści się w sferze prawa cywilnego, zaś organizator przetargu, jak i jego uczestnicy występują w charakterze równorzędnych podmiotów. W zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. Prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zatem zweryfikowana wyłącznie w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 891/11, Baza Orzeczeń LEX nr 821321; z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 492/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1079780 oraz z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 207/10, Baza Orzeczeń LEX nr 658603, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 391/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

Nieuwzględnienie skargi uczestnika przetargu na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu jest oświadczeniem cywilnoprawnym organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, a zatem czynność ta nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, gdyż nie zawiera elementów władztwa administracyjnego oraz nie przesądza jednostronnie o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa, w związku z czym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organ jednostki samorządu terytorialnego rozpatrując skargę na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony postępowania, lecz jedynie realizuje przyznane mu w § 11 ust. 4 rozporządzenia z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1490) uprawnienia, w wyniku których, gdy uzna skargę za zasadną, może nakazać powtórzenie czynności przetargowych lub unieważnić przetarg.

Rozpatrzenie przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego skargi na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu nie stanowi zatem rozstrzygnięcia wymienionego w cytowanym wyżej art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności, nie może być zakwalifikowane jako inny niż określone w pkt 1-3 akt ani też czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniesioną skargę za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją odrzucił.

Odnośnie zwrotu wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.