Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił Z. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. Referendarz ustalił, na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w treści urzędowego formularza PPF, że prowadzi on dwuosobowe gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne żony oraz dochód z działalności gospodarczej wnioskodawcy. Dochody te łącznie określono na kwotę 2 200 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 95 m2, działki o powierzchni 600 m2 oraz udziału w lokalu (1/3). Poza powyższymi składnikami, skarżący innego majątku nie posiada. Przedstawione przez wnioskodawcę dane dotyczące jego sytuacji majątkowej i zarobkowej budziły wątpliwości, stąd też referendarz wezwał go do przedłożenia dokumentów źródłowych zmierzających do sprecyzowania wysokości dochodów małżonków, ich ewentualnych oszczędności oraz ponoszonych przez nich wydatków.
Z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wezwanie referendarza we wskazanym terminie, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, a tym samym - zaistniała przeszkoda do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy,
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca, argumentując że zaoferowane przez niego na formularzu PPF dane były wystarczające do pozytywnego załatwienia jego wniosku w przedmiocie prawa pomocy i domagając się zwolnienia go od kosztów sądowych.
Uwzględniając fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jednolity, powoływanej dalej jako P.p.s.a.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
W sprawie niniejszej aktualne koszty sądowe (wpis od skargi) wynoszą 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest odpłatność. Wyjątki od tej zasady, a więc sytuacje, gdy dokonanie czynności w postępowaniu sądowym jest nieodpłatne, wynikają z konkretnych przepisów ustawy P.p.s.a. (art. 239) lub też mają charakter prawa pomocy, którego celem jest umożliwienie osobom o niskich dochodach i trudnej sytuacji materialnej poddania ich sprawy rozpatrzeniu przez sąd. Otrzymanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez stronę braku możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna strony podlega ocenie sądu.
Analiza sytuacji dochodowej, rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy – w zakresie, w jakim była ona możliwa na podstawie złożonego oświadczenia w treści urzędowego formularza PPF – nie pozwala na ustalenie, że uiszczenie kwoty 500 zł pozostaje poza zasięgiem jego możliwości finansowych. W ocenie sądu, strona nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, bowiem nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, do których złożenia była wzywana pismem z 22 lutego 2012 r. (k. 19). Natomiast złożone w treści formularza oświadczenie nasuwa wątpliwości, bowiem nie obrazuje wysokości dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z działalności gospodarczej, nie wskazuje kwoty dochodu uzyskiwanego przez żonę wnioskodawcy, nie wyjaśnia także relacji pomiędzy ponoszonymi w gospodarstwie domowym wydatkami a dochodami, jakimi małżonkowie dysponują, wreszcie, pomija kwestię ewentualnych oszczędności i dochodów z posiadanego majątku – mieszkania, działki oraz lokalu gospodarczego.
W tej sytuacji, nie jest możliwe ustalenie, czy zadeklarowane przez niego dochody z tytułu świadczeń emerytalno – rentowych i działalności gospodarczej (zresztą podane w sposób czysto orientacyjny) na łączną kwotę 2.200 zł miesięcznie są jedynymi uzyskiwanymi, czy też małżonkowie posiadają również inne, w tym np.: z wynajmu nieruchomości.
Wnioskodawca, mimo prawidłowego wezwanie referendarza, nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby rozwiać nasuwające się wątpliwości co do stanu jego dochodów, majątku i ciążących na nim wydatków. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że charakterystyka sytuacji finansowej, jaka wynika ze znajdujących się w aktach oświadczeń, jest niewyczerpująca. Brak dokumentów i oświadczeń wyjaśniających wskazane kwestie uprawnia do wniosku o tym, że strona nie przedstawiła swojej sytuacji wszechstronnie, nie uwzględniła wszystkich faktów mających wpływ na jej pełny obraz. Stąd złożone oświadczenia należało uznać za niewyczerpujące, niepozwalające na dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej, co uniemożliwiało przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji