Uzasadnienie
R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2007 r. Nr [...] utrzymującego w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2007 r. Nr [...] o nałożeniu grzywny w wysokości 4.000,00 zł w celu przymuszenia R. R. do wykonania obowiązku zamurowania otworów okiennych wykonanych w ścianie zewnętrznej budynku inwentarskiego zwróconej w stronę granicy działki nr [...] w miejscowości P., wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2005 r. Nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 29 listopada 2006 r. Nr [...] wezwał R. R. do wykonania obowiązku zamurowania otworów okiennych w ścianie budynku inwentarskiego zwróconej w stronę- granicy działki nr [...], wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w miejscowości P., a następnie w dniu 18 grudnia 2006 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] postanowieniem z dnia 31 maja 2007 r. nr [...] nałożył na R. R. grzywnę w wysokości 4.000,00 zł. w celu przymuszenia do wykonania wspomnianego powyżej obowiązku. Na to postanowienie, R. R. wniósł zażalenie, w którym o uchylenie w całości postanowienia o nałożeniu grzywny. Odwołujący się podniósł, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, ż przedmiotowy budynek inwentarski został wybudowany przez nieżyjącego dziadka F. R. na podstawie decyzji z dnia 17 października 1980r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę.
Badając w trybie odwoławczym przedmiotową sprawę, organ II instancji stwierdził, że za podstawę prowadzonej przez organ I instancji egzekucji administracyjnej stanowi ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2005 r. Nr [...]. Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna jest egzekucją obowiązku, wynikającego z decyzji ostatecznej (art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wysokość nałożonej grzywny nałożono na podstawie przepisów art.12l par.2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wysokość grzywny jest jednorazowa i nie może przekroczyć 5.000,00 zł. Organ I instancji, kierując się- zasadą racjonalnego działania i skutecznością środka, zastosował środek przymusu w postaci grzywny w zmniejszonej wysokości 4.000,- zł, uznał bowiem, że w omawianym przypadku grzywna w mniejszej wysokości doprowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Nakładając grzywnę- w wysokości 4.000.-zł, organ I instancji brał pod uwagę - znaczny upływ czasu od wydania nakazu rozbiórki (decyzja z dnia 07 marca 2005r.) co świadczy że zobowiązany przez dwa lata uchylał się od wykonania obowiązku. W ocenie organu II instancji zachodziło prawdopodobieństwo, że grzywnę w mniejszej wysokości zobowiązany uiści i nie wykona obowiązku rozbiórki. Należy dodać, że zgodnie z wyrażonym poglądem przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok sygn. akt II OSK 49/06 z dnia 20 grudnia 2006 r.) grzywna jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. Rolą organu egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Szczególnie więc w sytuacji, gdy może ona być nałożona tylko jeden raz (art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), wysokość tej grzywny powinna realnie wpływać na wykonanie obowiązku określonego w tytule egzekucyjnym.
Grzywna ta nie jest przy tym karą i na jej wysokość nie powinny w istotny sposób wpływać okoliczności związane z sytuacją materialną zobowiązanego. Zatem podjęte przez organ I instancji rozstrzygniecie jest prawnie uzasadnione. Odnosząc się do treści zażalenia, organ odwoławczy poinformował skarżącego, że postępowanie administracyjne w sprawie zamurowania otworów okiennych w przedmiotowym budynku inwentarskim zostało zakończone ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 7 marca 2005 r. Nr [...]. Od decyzji tej skarżący nie złożył odwołania, co świadczy że zaakceptował jej rozstrzygnięcie. Podnoszone kwestie związane z budową budynku inwentarskiego zostały wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji wskazał na treść art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku strona zobowiązana może wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie grzywny.
R. R. we wniesionej skardze podtrzymał dotychczasową argumentację i podniósł kwestie dotyczące pierwotnych map i znaków granicznych. Nadto podał, iż wnosił odwołanie od każdej decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie, w tym i od decyzji z dnia 7 marca 2005 r. Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ II instancji wskazał, że od decyzji z dnia 7 marca 2005 r. skarżący nie wniósł odwołania, tym samym jest ona ostateczna i skarżący zaakceptował jej rozstrzygnięcie. Kwestie dotyczące pierwotnych map i znaków granicznych dotyczą postępowania administracyjnego i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Na wstępie rozważań zwrócić należy uwagę, że postępowanie egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie było wynikiem nie wykonania przez skarżącego obowiązku zamurowania otworów okiennych nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
W takiej sytuacji organ egzekucyjny był zobowiązany do przystąpienia do czynności egzekucyjnych – co też nastąpiło.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. korzystają one z domniemania ich zgodności z prawem i mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Nie może to więc następować na podstawie środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego.
Przeniesienie do postępowania egzekucyjnego (będącego postępowaniem wykonawczym) merytorycznego badania zasadności egzekwowanego obowiązku powodowałoby dalsze rozpoznawanie przez ten organ sprawy ostatecznie rozstrzygniętej i byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego w trakcie którego obowiązki podlegające egzekucji zostały określone.
Postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną na której dokonuje się kontroli ostatecznych decyzji gdyż organ egzekucyjny występowałby jako swego rodzaju "trzecia instancja" a tego rodzaju sytuacje uznać należy za prawnie niedopuszczalną.
Podnoszone w skardze zarzuty w swej istocie zmierzały do ponownego skontrolowania poprzednio wydanej decyzji nakładającej obowiązki..
Organ egzekucyjny nie miał podstaw do odstąpienia od czynności egzekucyjnych opartych na ostatecznej decyzji stanowiącej tytuł wykonawczy z tych przyczyn, że skarżący (pozostający w konflikcie sąsiedzkim) składał do organów ścigania wnioski o "ściganie i ukaranie" osób, którym zarzuca nielegalne zmiany znaków granicznych.
Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczna decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, to prowadzący postępowanie egzekucyjne organ powinien postępować zgodnie z przepisami powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma na celu skłonienie osoby zobowiązanej do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.
W przedmiocie naruszenia trybu postępowania i zastosowania wskazanego wyżej środka, skarga nie zawiera zarzutów. Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa dające podstawy do zastosowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.