Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia 28 czerwca 2004 r., powołując jako podstawę prawną art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił M. S. i E. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że stwierdził kompletność projektu budowlanego. Jednocześnie wskazał, iż kwestionuje prawidłowość wyboru rozwiązania urbanistyczno-architektonicznego jako niezgodnego z obowiązującym dla terenu inwestycji planem miejscowym, ponieważ nie nawiązuje do otaczającej bezpośrednio zabudowy.
Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się zgodnie z planem na terenie elementarnym [...] o dominującej funkcji mieszkaniowej o niskiej intensywności. W punkcie 2 ustaleń szczegółowych brak ustaleń dotyczących kompozycji urbanistycznej z zastrzeżeniem § 5, który mówi, że obowiązują w niniejszym planie jednocześnie ustalenia ogólne, morfoplanistyczne i szczegółowe. W związku z tym dla tego obszaru obowiązują ustalenia ogólne i morfoplanistyczne. Działka nr [...] obr. [...] nie leży w systemie głównych przestrzeni publicznych i inwestowanie na niej nie wymaga dodatkowego opracowania urbanistyczno-architektonicznego, które należałoby uzgodnić z Burmistrzem Miasta.
Dalej organ stwierdził, że § 4 planu zawiera ustalenia morfoplanistyczne dla stref [...]. W ust. 2 pkt 4 zawarto ustalenia form zabudowy. Projekt nie uwzględnił wymagań pkt 4.1 tych ustaleń, które są następujące: "nowa zabudowa w typie zabudowy (w rozumieniu planu) istniejącej." Natomiast "typ zabudowy – zespół następujących cech zabudowy: usytuowanie na działce, gabaryty, kształt dachu. Jeżeli w ustaleniu jest mowa o projektowanej zabudowie w typie zabudowy istniejącej – typ ten określa zabudowa istniejąca w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej."
Organ wskazał, że w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej nadbudowy znajdują się budynki wybudowane w latach 70-tych, kryte płaskimi dachami. Wysokość tych budynków waha się od 5,5 m (na działce nr [...]) do ok. 7,5 m (na działce nr [...]). Powierzchnia zabudowy tych budynków wynosi ok. 100 m2. Na działce nr [...] zaprojektowano budynek, którego wysokość do kalenicy dachu wyniesie 11,70 m n.p.t. Zatem jego gabaryty znacznie odbiegają od gabarytów budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Obiekt ten wysokością oraz kształtem dachu nawiązuje do budynku wielorodzinnego, usytuowanego przy tej samej ulicy, lecz nie w bezpośrednim sąsiedztwie budynku nadbudowywanego.
W związku z powyższym organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
W odwołaniu inwestorów od powyższej decyzji wskazano, że występująca na przedmiotowych obszarze zabudowa ma charakter zróżnicowany, co pozwala na dostosowanie się do występujących na tym terenie form zabudowy i wysokości budynku. Plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera zakazu stosowania projektowanej formy zabudowy na tym terenie.
Wojewoda decyzją z dnia 30 lipca 2004 r. uchylił powyższą decyzję i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił M. S. i E. S. pozwolenia na nadbudowę budynku.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu 29 kwietnia 2004 r. do Starosty wpłynął wniosek E. S. i M. S. o udzielenie pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...].
Po wszczęciu postępowania Starosta w dniu 20 maja 2004 r. wydał postanowienie zobowiązujące wnioskodawcę do uzupełnienia projektu budowlanego o część opisową, uzasadniającą nawiązanie do istniejącej zabudowy i spełnienie zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także o analizę nasłonecznienia sąsiedniego istniejącego budynku. W dniu 25 maja 2004 r. I. i J. T. złożyli w organie budowlanym swoje zastrzeżenia, zarzucając niespełnienie warunków nasłonecznienia swojego budynku oraz niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Biuro projektowe [...] złożyło w dniu 4 czerwca 2004 r. opracowanie, które uzupełnia projekt o elementy wskazane przez Starostę w postanowieniu. Opracowanie zawiera również przekrój poprowadzony przez oba budynki, na którym wyrysowano strefę zacienienia. Po zapoznaniu się z nowymi materiałami w sprawie w dniu 16 czerwca 2004 r. I. i J. T. ponownie złożyli swoje zastrzeżenia zwracając uwagę na nieuwzględnienie okna w kondygnacji przyziemia, błędne ustalenie odległości między budynkami, jak również sposób sporządzenia analizy nasłonecznienia (zacienienie budynku). Projektant w dniu 27 czerwca 2004 r. złożył ponownie analizę nasłonecznienia dowodząc, iż zacienienie sąsiedniego budynku nie wystąpi w zakresie przekraczającym obowiązujące przepisy.
Organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie ustalił, iż sporządzona przez projektanta analiza nasłonecznienia zawiera błędy. Dla L., leżącego na szerokości geograficznej [...] N i długości [...] E, najbardziej stromy kąt padania promieni słonecznych wynosi 35o27’, a nie jak podaje projektant 45o. Ponadto projektant uwzględnił tylko jeden przypadek dla wybranej przez siebie godziny, a nie dla całego przedziału czasu przesłaniania budynku, tj. między godziną 7.00 a 14.00.
Organ II instancji podał, że z przeprowadzonej przez niego analizy wynika, iż między godziną 7.30 a 13.30 w okresie równonocny (21.III oraz 23.IX) zacieniona będzie ponad polowa wysokości okien wysokiego parteru budynku przesłanianego.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie warunek nasłonecznienia uważa się za spełniony, jeżeli w czasie równonocny w godzinach między 7.00 a 17.00 zapewniony czas nasłonecznienia wynosi co najmniej 3 godziny. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny. Organ wskazał, że wschód słońca następuje o godzinie 5.47 a zachód o godzinie 18.04. Tak więc między godziną 7.00 a 7.30 oraz 13.30 a 17.00 przez 4 godziny dziennie na żadne z okien nie będzie padał cień pochodzący od budynku przesłaniającego.
Jednocześnie organ podkreślił, że zacienienie budynku w okresie pomiędzy marcem a wrześniem zmniejszy się znacząco w stosunku do opisanego powyżej, kiedy to maksymalny kąt padania promieni słonecznych osiągnie wartość 58,84o. Tak więc z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż warunek nasłonecznienia zgodnie z obowiązującymi przepisami został spełniony.
Odnosząc się do zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ II instancji stwierdził, że Starosta niewłaściwie zinterpretował jego zapisy. Ustalenia morfoplanistyczne zawarte w § 4, odnoszące się do strefy [...] definiujące formę zabudowy dotyczą wyłącznie budowy nowej. Punkt 4.1 w/w paragrafu brzmi "Nowa zabudowa w typie zabudowy/.../". Nową zabudowę należy rozumieć jako budowę budynku od podstaw lub też jako odbudowę budynku. Projektowana rozbudowa dotyczy istniejącego już budynku, który znajduje się na skrzyżowaniu ulic [...] i [...]. Przebudowa budynku polega na nadbudowie. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest zaakcentowanie bryły budynku, tym bardziej, że utrzymana będzie skala budynku po przeciwnej stronie ul. [...] oraz budynku przy ul. [...] (następny w pierzei za działką nr [...]).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli I. i J. T., zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zakresie możliwości rozbudowy obiektów budowlanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że organ odwoławczy oparł się na opinii architekta powołanego na wniosek strony, która wniosła odwołanie i organ nie pozwolił skarżącym ustosunkować się do złożonej dokumentacji i ewentualnie zawnioskować opinii innego biegłego. Zatem został naruszony art. 10 § 1 k.p.a.
Nadto skarżący podali, że nadbudowa sąsiedniego budynku spowoduje, że ich dom, znajdujący się na sąsiedniej działce, będzie znajdował się w półcieniu. Wznoszenie tego rodzaju obiektów jest niedopuszczalne bez uprzedniej zgody właściciela obiektu tzw. służebnego. Zakres rozbudowy jest tak dalece idący, że powoduje istotne zmiany w zagospodarowaniu przyległego terenu i nie ma podstaw, aby wyłączyć tą inwestycję z obowiązku przestrzegania ustalonego w planie typu zabudowy.
Jednocześnie skarżący zarzucili, że przy ocenie nasłonecznienia uwzględniono okno wysokiego parteru, a nie uwzględniono również okna usytuowanego na niższej kondygnacji, gdzie ze względu na inwalidztwo strony skarżącej przebywa ona najczęściej.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestniczka postępowania E. S. wniosła o oddalenie skargi, zaznaczając, że organ II instancji dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie prowadząc uzupełniającego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Niniejsza definicja wyraźnie rozróżnia wykonanie obiektu budowlanego od podstaw, jego odbudowę, a także rozbudowę i nadbudowę. Nadbudowa obiektu budowlanego może dotyczyć tylko istniejącego obiektu i polega ogólnie rzecz biorąc na wykonaniu elementów obiektu wpływających na jego wysokość.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja rozstrzyga o pozwoleniu na nadbudowę budynku mieszkalnego. Zatem z całą pewnością niniejszej nadbudowy nie można traktować jako realizacji nowej zabudowy.
Z treści § 4 pkt 4 miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. wynika, że zapis planu w punkcie 4.1 dotyczy nowej zabudowy. Wobec tego, że przedmiotowa inwestycja polegać ma na nadbudowie istniejącego budynku i w związku z tym nie stanowi nowej zabudowy, niniejszy przepis nie może mieć zastosowania jako zakazujący planowanej nadbudowy. Należy stwierdzić, że z przepisów § 4 pkt 4 niniejszego planu, dotyczących ustalenia form zabudowy nie wynikają, żadne ograniczenia dotyczące nadbudowy budynków. Ograniczenie takie uregulowane zostało w § 3 pkt 4.1 planu, zgodnie z którym wyklucza się lokalizację obiektów i budowli o wysokości przekraczającej 80 m. Planowana nadbudowa budynku mieszkalnego nie spowoduje przekroczenia wysokości 80 m, a zatem zgodna jest z niniejszym zapisem planu.
Odnośnie dachu mansardowego planowanego w ramach nadbudowy należy stwierdzić, że zapisy planu nie wykluczają możliwości zmiany dachu płaskiego na dach mansardowy. Wskazać należy, iż nawet w przypadku nowej zabudowy odstąpiono od obowiązku zachowania dachu płaskiego o ile z działki inwestora widoczna jest zabudowa o innym kształcie dachu usytuowana w tym samym kwartale zabudowy lub przy tej samej ulicy (§ 4 pkt 4.1 planu). Zatem skoro przy nowej zabudowie nie istnieje obowiązek zachowania dachu płaskiego, to tym bardziej ograniczenia tego typu nie dotyczą istniejących budynków, o ile z działki, na której znajduje się budynek, w którym planuje się zmianę konstrukcji dachu widoczna jest zabudowa o innym kształcie dachu. W niniejszej sprawie nie budził wątpliwości fakt, że z działki inwestorek widoczne są budynki z dachem mansardowym, znajdujące się w tym samym kwartale zabudowy jak i przy tej samej ulicy.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zapisy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę planowanej przez inwestorski nadbudowy. Zatem organ odwoławczy prawidłowo uznał, że projekt budowlany przedłożony przez inwestorki jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00-17.00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie niniejszego wymagania co najmniej do jednego pokoju (ust. 2 § 60).
Jak wynika z analizy nasłonecznienia przeprowadzonej przez organ odwoławczy powyższe wymagania dotyczące nasłonecznienia zostały zachowane w stosunku do nieruchomości skarżących. W dniach równonocy czas nasłonecznienia w godzinach 7.00-17.00 wynosić będzie 4 godziny.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że planowana nadbudowa nie spowoduje naruszenia warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia nieruchomości skarżących. Zatem projekt budowlany zgodny jest z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego).
Ponadto należy stwierdzić, że projekt budowlany jest kompletny oraz wykonany zgodnie z przepisami (art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego).
Z powyższego wynika, że przedłożony przez inwestorki projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, co oznacza, że organ budowlany zobowiązany był wydać decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Przepis art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jednoznacznie ustala, że właściwy organ administracji-architektoniczno budowlanej nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania, o których mowa w tym ustępie oraz ustępie 1. Niniejszy przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, uzależniających wydanie tego pozwolenia. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia, że projekt budowlany odpowiada wymaganiom, określonym przepisami prawa organ zobligowany jest wydać pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., w ocenie Sądu, nie doszło do pozbawienia skarżących możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym. Skarżący zostali powiadomieni o wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji, co potwierdzili na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. Organ II instancji w istocie rzeczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, lecz dokonał wyłącznie analizy nasłonecznienia w oparciu o dokumenty zgromadzone przez organ I instancji, a więc znane skarżącym, oraz dane geograficzne, które nie wymagają przeprowadzenia żadnego dowodu.
Zatem w postępowaniu odwoławczym, wbrew twierdzeniom skarżących, nie doszło do wydania żadnej opinii. Nadto należy zauważyć, że organ I instancji odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie ze względu na naruszenie warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia, lecz wyłącznie z uwagi na odmienną interpretacją zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy dokonał oceny zebranego w postępowaniu przed organem I instancji materiału dowodowego i rozstrzygnął sprawę co do jej istoty.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O wynagrodzeniu adwokata z urzędu Sąd orzekł na postawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).