Uzasadnienie
Starosta Powiatowy decyzją z dnia 20 marca 2006 r., na podstawie art. 118 ust 1, ust 2a i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jedn. tekst Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.):
- 1. odmówił W. G. nieodpłatnego przyznania na własność działki gruntu nr [...], stanowiącej własność Gminy Miejskiej w Ł., zapisanej w KW Nr [...] Sądu Rejonowego w L.;
- 2. odmówił przyznania prawa własności tej samej działki P. G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją Naczelnika Powiatu z dnia 25 stycznia 1974 r. przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne K. i N. małżonków W. (bez budynków), położone w Ł., przyznając im między innymi prawo do dożywotniego, bezpłatnego użytkowania działki o powierzchni 0,50 ha.
Przejęcie to nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa (Dz.U. Nr 3, poz. 15).
W decyzji tej nie określono numeru ani położenia działki, której prawo dożywotniego bezpłatnego użytkowania uzyskali właściciele gospodarstwa, tj. małżonkowie K. i N. W..
Decyzją Zarządu Miasta z dnia 5 marca 1992 r., na podstawie art. 118 ust 1 cytowanej wyżej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przyznano K. i N. W. nieodpłatnie na własność działkę nr [...] w Ł., o powierzchni 0,2974 ha, zapisaną w KW [...].
Z decyzji tej wynikało, że małżonkowie W. użytkowali działkę nr [...], ale ze względu na fakt przeznaczenia tej działki w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego pod obwodnicę, zaproponowano im działkę nr [...] na zamianę której wyrazili oni zgodę.
Tę ostatnią decyzję sprostowano postanowieniem Zarządu Miasta z dnia 29 czerwca 1992 r. w ten sposób, że wykreślono z niej K. W., który zmarł w dniu 2 listopada 1991 r.
Na podstawie ostatecznej, opisanej wyżej decyzji Zarządu Miasta dla działki nr [...] założono odrębną księgę wieczystą KW Nr [...], w której wpisano, jako właściciela, N. W. Następnie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 lipca 1994 r. sygn. akt [...] w dziale II księgi wieczystej Nr [...] w miejsce N. W. wpisano, jako właściciela, W. G. Wnioskiem z dnia 18 maja 1995 r. P. G. wystąpił do Wojewody o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Zarządu Miasta z dnia 5 marca 1992 r. z tej przyczyny, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z pominięciem jego uprawnień, jako spadkobiercy K. W. Decyzją z dnia 27 lipca 1995 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Zarządu Miasta. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było wykreślenie jako właściciela przedmiotowej działki W. G. i wpisanie w to miejsce ponownie Gminy Miejskiej w Ł.. Wpisu tego dokonano na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 listopada 1998 r. sygn. akt [...].
W dniu 8 grudnia 1995 r. P. G. złożył wniosek o przyznanie mu własności działki nr 373/11, wywodząc, że jako zstępny N. W., posiada uprawnienia określone w art. 118 ust 2a cytowanej wyżej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do nabycia własności działki nr 373/11, ponieważ w dniu składania wniosku faktycznie władał częścią działki nr [...]. Na tę okoliczność złożył on stosowne oświadczenie.
Natomiast W. G. wniosek o przyznanie własności działki nr [...] złożył w dniu 20 września 1999 r., podając w uzasadnieniu żądania, że przedmiotową działkę, po śmierci N. W., faktycznie użytkuje.
Na potwierdzenie tej okoliczności załączył decyzję Burmistrza Miasta w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1996 – 2001.
Starosta rozpatrując opisane wyżej wnioski decyzją z dnia 7 sierpnia 2000 r., na podstawie art. 118 ust 2a i 4 cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przyznał W. G. nieodpłatnie na własność działkę nr [...] o powierzchni 0,2974 ha, odmawiając jednocześnie przyznania prawa własności tej działki P. G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji ustalił, iż W. G. spełnia warunki określone w art. 118 ust 2a cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż jest zstępnym N. W. i po jej śmierci faktycznie przedmiotową działkę użytkuje.
P. G. wniósł odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 13 sierpnia 2001 r.
Rozpatrując skargę P. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3338/01 uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji, wyrażając pogląd, iż w dalszym postępowaniu w tej sprawie należy ustalić, czy i który z następców prawnych małżonków W. faktycznie władał działką nr [...], a w konsekwencji czy spełnia w odniesieniu do tej działki przesłanki określone w art. 118 ust 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 118 ust 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jedn. tekst Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) stanowi, że osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się, nieodpłatnie własność tej działki. Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom daną nieruchomością; Jeżeli jednak uprawnieni są oboje małżonkowie wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków.
Starosta wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, "że żaden z wnioskodawców w sposób nie budzący wątpliwości nie wykazał, iż władał przedmiotową nieruchomością, stanowiącą działkę nr [...], położoną w Ł.". Wprawdzie P. G. w dniu 8 czerwca 2000 r. złożył oświadczenie, że użytkował tę działkę nr [...], ale nie jest ono dowodem potwierdzającym ten fakt.
Ponadto wskazał, że Burmistrz Miasta pismem 05/2005 poinformował, że w dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Miejskim w Łebie brak jest dokumentów potwierdzających użytkowanie w latach 1993-1995 działki nr [...] przez P. G. i w konsekwencji ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 118 ust 2a cytowanej ustawy.
Odwołanie od tej decyzji wniósł P. G., zarzucając, że odmowa przyznania mu prawa własności działki nr [...] jest sprzeczna z prawem oraz oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2004 r.
Powołując się na te zarzuty P. G. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji "w części dotyczącej odmówienia przyznania mu nieodpłatnego prawa własności przedmiotowej działki."
Odwołujący się wywodził, że zgodnie z zaleceniami sądu organ administracji zobowiązany był ustalić, czy faktycznie władał on przedmiotową działką w zakresie odpowiadającym uprawnieniom zmarłych dziadków, którym przysługiwało prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego państwu.
Skarżący wywodził, że już we wniosku z 8 grudnia 1995 r. oświadczył, że działkę tą ([...]), podobnie jak jego dziadkowie, wykorzystywał na uprawę ziemniaków i warzyw.
Kolejne oświadczenie, z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań złożył, w tym przedmiocie w dniu 8 marca 2000 r. Potwierdzeniem tych okoliczności były przedłożone przez niego dowody wskazujące, że od 1989 r. prowadził handel detaliczny warzywami i owocami.
Pominięcie tych dowodów było naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, szczególnie w sytuacji, gdy podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 11 kwietnia 2001 r. wskazał prawidłowo w terenie działkę, którą władał po śmierci dziadków, a była to właśnie działka nr [...].
Odwołujący się wywodził, że spełnia kryteria wynikające z przepisu art. 118 ust 2 ustawy, gdyż właśnie działka [...] była w jego władaniu po śmierci dziadków.
Powołując się na te zarzuty złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na to, że postępowanie administracyjne trwa już ponad 10 lat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lipca 2006 r., powołując się na przepisy art. 118 ust 1 i 2a cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu opisanego wyżej odwołania:
- 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy nieodpłatnego przyznania W. G. działki nr [...] w Ł. i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu I instancji;
- 2. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych związanych z realizacją przez następców prawnych małżonków W. uprawnień wynikających z przepisu art. 118 ust 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a następnie wyrażono następujący pogląd, że "zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy przyznania W. G. własności działki nr [...] jest bezprzedmiotowa, bowiem W. G. nie ubiegał się o przyznanie mu prawa własności tej działki, gdyż żądał przyznania mu działki nr [...]". Dlatego w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie zawarte w tej części należało uchylić, a postępowanie w tym zakresie umorzyć.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 118 ust 1 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazało, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki na tej podstawie prawnej może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom daną nieruchomością.
Oczywiste jest zatem, że zstępny uprawnionego rolnika musi spełniać warunek faktycznego władania nieruchomością.
Następnie Kolegium odwołując się do definicji użytkowania w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (art. 252 k.c.) wskazało, że użytkowanie polega na prawie używania rzeczy i pobierania pożytków. Użytkowanie jest niezbywalne (art. 254 k.c.) i wygasa w skutek niewykonywania przez 10 lat.
Analiza przepisów kodeksu cywilnego oraz art. 118 cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stawia zatem zstępnemu ubiegającemu się o przyznanie prawa własności działki warunek faktycznego władania nieruchomością po śmierci rolnika w zakresie odpowiadającym jego uprawnieniom, czyli prawa użytkowania, co oznacza wymaganie osobistego użytkowania nieruchomości przez zstępnego ubiegającego się o przyznanie tego prawa.
Organ odwoławczy wskazał, że "w przedmiotowej sprawie żadnemu z organów nie udało się wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czy P. G. po śmierci babci N. W. faktycznie użytkował działkę nr 836/1."
"Za" przemawiają wyłącznie oświadczenia składane przez samego zainteresowanego, których wartość dowodowa ze względu na brak obiektywizmu z oczywistych powodów – nie jest wysoka.
Kontynuując ocenę materiału dowodowego Kolegium wskazało, że dołączone przez stronę zaświadczenie o wpisie do rejestru działalności gospodarczej nie ma żadnej wartości dowodowej dla ustalenia faktu użytkowania działki nr [...], gdyż handel owocami czy warzywami "nie wymaga bowiem posiadania terenu do ich uprawy".
Przeciwko ustaleniu, że P. G. władał przedmiotową działką przemawia oświadczenie W. G., który stwierdził, ż P. G. nigdy nie użytkował działki nr [...]. "Wartość tego dowodu, z uwagi na konflikt interesów istniejący między braćmi, jest również nikła."
W tej sytuacji Kolegium oparło się na oświadczeniu Burmistrza Miasta z dnia 29 maja 2006 r., który stwierdził, iż nie posiada dokumentów potwierdzających użytkowanie przez kogokolwiek czy opłacanie podatku od nieruchomości za działkę nr [...].
W dalszej części uzasadnienia zawarto wywody dotyczące charakteru podatku od nieruchomości, wskazując, że "brak dokonywania opłat publiczno prawnych przez P. G. powoduje istnienie istotnych wątpliwości co do faktu użytkowania przez niego przedmiotowej działki po śmierci N. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skoro P. G., we własnym oświadczeniu z 8 czerwca 2000 r. wyjaśnił, że zaprzestał uprawy działki nr [...] w 1995 r., to przyjąć należy, że zaprzestał jej użytkowania ponad 11 lat temu, a w konsekwencji jego prawo użytkowania tej działki, zgodnie z art. 252 k.c., wygasło, gdyż wniosek o przyznanie tej działki złożył dopiero w piśmie z 5 stycznia 2005 r. Wcześniej ubiegał się on o przyznanie prawa własności działki nr [...], przekazanej jako spadek jego bratu W. W konsekwencji tej oceny oraz wywodów Kolegium uznało, że P. G. nie władał faktycznie działką nr [...].
P. G. wniósł skargę do sądu, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wyłącznie w części dotyczącej odmowy przyznania mu prawa własności działki nr [...] w Ł. W skardze zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, a także przepisów kodeksu cywilnego zastosowanych w tej sprawie przez organ odwoławczy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie skarżącego P. G. wykazał on dowodami pośrednimi oraz własnym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, iż faktycznie władał przedmiotową nieruchomością po śmierci małżonków W., co było związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że z opisanego wyżej przebiegu postępowania w sprawie, a w szczególności z treści odwołania wniesionego przez P. G. od decyzji organu I instancji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, iż odwołał się on od niej wyłącznie w tej części, w jakiej odmówiono mu przyznania prawa nieodpłatnego nabycia własności działki nr [...], to jest tylko w tej części, w której naruszała ona jego interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Decyzja Starosty, zgodnie z art. 62 k.p.a., wydana została w sprawie, w której prawa lub obowiązki obydwu stron wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, i w których właściwy był ten sam organ administracji publicznej.
Dopuszczalne zatem było prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony.
Nie wnikając w kwestię, czy w sprawie tej winny być wydane dwie odrębne decyzje administracyjne, czy też jedna zawierająca dwa w istocie rozstrzygnięcia merytoryczne, brak było podstaw do ingerencji organu odwoławczego w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa własności tej działki W. G., któremu prawidłowo doręczno decyzję, i który nie wniósł od niej odwołania.
To strona bowiem decyduje o tym, czy chce poddać kontroli organu odwoławczego jednoznaczne rozstrzygnięcie, skierowane tylko do niej, w którym odmówiono jej przyznania określonego prawa.
Przedstawiony wyżej pogląd nie pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż w przypadku wniesienia odwołania przez jedną ze stron postępowania organ odwoławczy bada ponownie sprawę w całym zakresie. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której jednym rozstrzygnięciem zawartym w decyzji można było naruszyć interes prawny wielu stron tego postępowania, z których każda mogła wnieść odwołanie.
Odnosząc się natomiast do meritum sprawy wskazać należy, że w opisanym wyżej wyroku z dnia 25 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3338/01 Sąd wyjaśnił, że przedmiotem postępowania administracyjnego może być wyłącznie ta działka, którą otrzymali do bezpłatnego użytkowania małżonkowie W. w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego Państwu, tj. działka nr [...].
Sąd podkreślił, iż podstawą żądania jest przepis art. 118 ust 2a cytowanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przewidujący, że nieodpłatne przyznanie własności działki może nastąpić również na wniosek zstępnego osoby uprawnionej, o której mowa w ustawie, który po śmierci tej osoby faktycznie włada w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom daną nieruchomością.
Jeżeli jednak uprawnionymi są oboje małżonkowie wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków.
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego oczywiste jest, że dokonanie oceny, czy określonemu podmiotowi, ubiegającemu się o przyznania prawa własności określonej działki, przysługuje to uprawnienie, niezbędne jest dokładne wyjaśnienie następujących okoliczności faktycznych i prawnych:
- 1. czy małżonkowie N. i K. W. uzyskali prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu
- 2. w odniesieniu do jakiej konkretnej nieruchomości prawo to zostało wykonane i było przez nich realizowane do śmierci
- 3. czy osoby wymienione w pkt 1 złożyły wniosek o przyznanie nieodpłatne własności tej działki za swojego życia
- 4. kiedy zmarli małżonkowie W. oraz
- 5. kto, po ich śmierci, faktycznie władał tą, konkretną działką, której prawo użytkowania uzyskali małżonkowie W. z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu.
Na uwadze należało mieć również przepis art. 117 ust 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przewidujący, że uprawnienie to może być zrealizowane tylko wówczas, jeżeli działka, o którą ubiega się określony podmiot nie jest przedmiotem własności Skarbu Państwa, lub jednostki samorządu terytorialnego albo jeżeli przyznanie własności naruszałoby prawa osób trzecich do działki lub budynku, o których mowa w tych przepisach. Rozstrzygnięcie to winno nastąpić w oparciu o odpowiednie dokumenty, tj. odpis z księgi wieczystej z przedmiotowej działki oraz dokumenty z rejestru gruntów, w których wpisuje się również posiadacza. Takich aktualnych dokumentów brak w aktach sprawy.
Wbrew błędnym poglądom prezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji władanie działką w rozumieniu art. 118 ust 2a ustawy jest okolicznością faktyczną, a nie prawną.
Ustawodawca bowiem nie przyznał tego prawa spadkobiercom bądź określonemu spadkobiercy lecz zstępnemu osoby uprawnionej, który po śmierci tej osoby faktycznie włada tą nieruchomością w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom.
Oczywiste jest, że dokonanie ustalenia faktycznego władania nie może nastąpić na podstawie dokumentów prawnych tylko na podstawie wszystkich innych dowodów, o jakich mowa w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, lecz również w ściśle określonej sytuacji przesłuchanie strony (stron), jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 86 k.p.a.
Przypomnieć należy również organom administracji, że zgodnie z art. 7 k.p.a. to organ administracji stoi na straży praworządności i jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji, poza przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej w dniu 30 stycznia 2006 r. nie przeprowadził w istocie żadnego postępowania dowodowego dla precyzyjnego ustalenia opisanych wyżej wszystkich okoliczności faktycznych, ograniczając się do przeglądania dokumentów oraz wyrażenia poglądu, że "skoro żaden z wnioskodawców w sposób nie budzący wątpliwości nie wykazał, iż władał przedmiotową nieruchomością, stanowiącą działkę nr 836/1", to brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
Przede wszystkim wskazać należy, że taki pogląd organu administracji jest sprzeczny z przepisami art. 7 i 77 k.p.a., gdyż to nie wnioskodawca ma wykazać, że takie prawo mu przysługuje, skoro jego rolę ograniczył ustawodawca do złożenia wniosku.
W sprawie tej, czego nie dostrzegł organ pierwszej instancji, nie zachodziła w istocie sprzeczność interesów dwóch braci, tj. P. i W. G., skoro wniosek o przyznanie nieodpłatne prawa własności działki nr [...] złożył tylko skarżący P. G. Całkowicie nieuzasadnione są zatem wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji, dotyczące sprzecznych interesów stron, jak również dotyczące tego, że dokumenty potwierdzające fakt prowadzenia działalności gospodarczej związanej z uprawą i handlem warzywami nie uwiarygodniają okoliczności faktycznego władania tą działką przez P. G. Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Jeżeli zatem organ odwoławczy uznał, że w sprawie tej mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dotyczące użytkowania i po ich analizie wyraził pogląd, że użytkowanie to w odniesieniu do skarżącego wygasło, czego konsekwencją był brak po jego stronie roszczenia o nieodpłatne przyznanie prawa własności określonej działki w postępowaniu administracyjnym, to winien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Opisany bowiem wyżej pogląd prawny był w istocie rozstrzygnięciem sprawy na niekorzyść wnoszącego odwołanie.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji tylko w tej części, w jakiej odmówiono skarżącemu przyznania prawa własności nieruchomości. Decyzja w odniesieniu do W. G. stała się ostateczna
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
W dalszym postępowaniu w tej sprawie organy administracji winne są dokonać opisanych wyżej ustaleń faktycznych, a w szczególności również na podstawie zeznań świadków, a w miarę potrzeby także strony postępowania, ustalić czy skarżący P. G. faktycznie władał działką nr [...] po śmierci ostatniego z małżonków [...], w zakresie odpowiadającym uprawnieniom małżonków W. Ocena wiarygodności wszystkich dowodów przeprowadzonych w tej sprawie, w tym również ewentualnych przesłuchań strony musi być dokonana zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 80 k.p.a., tzn. że organ administracji winien dokonać tej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazać w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej.
Oczywiste jest również, że każda ze stron tego postępowania administracyjnego jest uprawniona do wnioskowania przeprowadzenia określonych dowodów, w tym zeznań świadków, którzy winni być przesłuchani, po uprzednim uprzedzeniu o prawie odmowy zeznań oraz odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 83 k.p.a.), w obecności stron (art. 79 k.p.a.).