Uzasadnienie
Decyzją z 4 lutego 2022 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku po rozpoznaniu odwołania skarżących uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 30 listopada 2021 r. i stwierdził wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach decyzji nr PINB/70035/230/14/2016/ZSz. z dnia 12 stycznia 2016 r. z naruszeniem prawa (z uwagi na brak udziału wszystkich stron w postępowaniu).
Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżących adw. M. K. w dniu 14 lutego 2022 r.
W dniu 5 lipca 2022 r. skarżący wnieśli skargę na powyżej opisaną decyzję PWINB w Gdańsku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Motywując wniosek o przywrócenie terminu podali skarżący, że rozstrzygnięcie decyzji PWNIB z 4 lutego 2022 r. zrozumieli w ten sposób, że skoro organ odwoławczy w całości uchylił decyzję PINB w Kartuzach to organ I instancji niezwłocznie uchyli decyzję ostateczną z 12 stycznia 2016 r., co do której złożyli wniosek o wznowienie z powodu pominięcia ich w postepowaniu. W związku z tym pismami z 4 marca 2022 r. i 11 kwietnia 2022 r. wystąpili skarżący do PINB o uchylenie decyzji z 12 stycznia 2016 r. W odpowiedzi organ I instancji poinformował skarżących, że nie będzie podejmował żadnych czynności w sprawie i pisma skarżących przekazał do organu odwoławczego. PWINB w dniu 13 czerwca 2022 r. zobowiązał skarżących do doprecyzowani swoich żądań w związku z pismami skierowanymi do organu I instancji.
Skarżący zdecydowali, że wnoszą skargę do WSA w Gdańsku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu wskazali, że treścią zaskarżonej decyzji zostali wprowadzeni w błąd, bowiem z tytule decyzji zawarto wyraźną informacje o uchyleniu decyzji PINB w Kartuzach o odmowie uchylenia swojej ostatecznej decyzji. Tymczasem z kontekstu uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy podzielił rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie skarżących niedopuszczalne jest, gdy treść rozstrzygnięcia trzeba wywodzić czy domniemywać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Jak wynika z akt administracyjnych decyzja organu odwoławczego została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 14 lutego 2022 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 17 marca 2022 r. Skarżący wywiedli skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 5 lipca 2022 r.
Stosownie do art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzucenie.
Przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 roku, V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340).
Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241).
Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany).
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi w terminie 30 dni od daty doręczenia im decyzji. Okoliczności podniesione przez skarżących, a dotyczące braku zrozumienia sentencji decyzji organu odwoławczego i wywodzenie sprzeczności między sentencją decyzji a treścią uzasadnienia nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2022 r.
Przede wszystkim sami skarżący wskazali i także wynika to z akt sprawy, byli oni reprezentowani w postępowaniu administracyjnym przez fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Tenże pełnomocnikowi doręczona została decyzja i jak sami skarżący podali, adwokat przekazał im otrzymaną decyzje. Te okoliczności stanowią zaprzeczenie wadliwego zrozumienia rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji, bowiem skoro skarżący ustanowili pełnomocnika to jego zadaniem było wyjaśnić jakie skutki i znaczenie ma rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu odwoławczego. Co do okoliczności czy istotnie w skarżonej decyzji istnieje sprzeczność pomiędzy sentencją a treścią uzasadnienia Sąd wypowiadał się nie będzie, bowiem może to nastąpić w sytuacji poddania tej decyzji kontroli sądu, a zatem po prawomocnym przywróceniu terminu do wniesienia skargi. Na pewno jednak błąd w odkodowaniu rozstrzygnięcia, przeoczenie drugiej części sentencji czy wadliwe przyjęcie co dalej w sprawie będzie się działo nie wskazuje na brak winy skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Opisana sytuacja świadczy zdaniem Sądu o niedochowaniu przez stronę skarżącą należytej staranności w dbałości o procedowaną z ich wniosku o wznowienie postępowania sprawę administracyjną. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu przywołane we wniosku okoliczności dotyczące błędu w odkodowaniu rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie mogą w żaden sposób stanowić o braku winy. Wręcz przeciwnie, taka sytuacja, gdy strona skarżąca nieuważnie zapoznaje się z treścią otrzymanego rozstrzygnięcia bądź gdy nie zwraca się o wyjaśnienie do ustanowionego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji wątpliwości, a opiera się na domniemaniu znaczenia rozstrzygnięcia świadczy jednoznacznie o winie skarżących w nienależytym dbaniu o zainicjowaną przez siebie sprawę administracyjną.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony należytej staranności. Należyta staranność w prowadzeniu spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Na pewno natomiast owa staranność winna być identyfikowana z uważnym zapoznaniem się z treścią otrzymanego rozstrzygnięcia i podjęciu następnie racjonalnej decyzji o kolejnych krokach, np. o wniesieniu skargi.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie byli w stanie złożyć w terminie przedmiotowej skargi od decyzji organu odwoławczego z 4 lutego 2022 r.
W związku z tym uznać należało, że strona skarżąca nie dochowała należytej staranności oraz nie uprawdopodobniła braku winy w niedopełnieniu obowiązku.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.