Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 stycznia 2009r. nr OS-118/2009 Starosta określił dopuszczalny poziomu hałasu w środowisku, powodowanego działalnością przedsiębiorstwa A, poza terenem zakładu, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. B., gmina W., w miejscowości B., przy ul. P. 73, w wysokości równoważnego poziomu dźwięku A: w godzinach 600 – 2200 /pora dnia/ LAeq D = 50 dB w godzinach 2200 – 600 /pora nocy/ LAeq N = 40 dB dla terenów chronionych akustycznie - oznaczonych symbolem B na załączniku graficznym do decyzji;
oraz określił dopuszczalny poziom hałasu w środowisku, powodowanego działalnością tego przedsiębiorstwa w wysokości równoważnego poziomu dźwięku A: w godzinach 600-2200 /pora dnia/ LAeq D = 55 dB w godzinach 2200 – 600 /pora nocy/ LAeq N = 45 dB dla terenów chronionych akustycznie - oznaczonych symbolami A i C na załączniku graficznym do decyzji.
Organ nie określił dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, powodowanego działalnością ww. zakładu dla terenów niechronionych akustycznie, tj. dla terenów rolnych - oznaczonych symbolem D, na załączniku graficznym do decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 25 października 2007r. wykonano kontrolne pomiary poziomu hałasu emitowanego do środowiska z zakładu A. Punkt pomiarowy, zlokalizowano poza terenem przedmiotowego zakładu, przy granicy działki nr [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny, z działką nr [...] - stanowiącą drogę gminną (ul. K.). W trakcie tej kontroli właścicielka zakładu przedstawiła wyniki pomiarów hałasu, wykonane na jej zlecenie w dniu 8 września 2006r. Punkty pomiarowe, zlokalizowano poza terenem przedmiotowego zakładu: pkt nr H-l - przy granicy działki nr [...], pkt nr H-2 - przy granicy działki nr [...], pkt nr H-3 - przy na granicy działek nr: [...] i [...]. Na podstawie pomiarów przedłożonych przez właścicielkę stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w w/w punktach pomiarowych od 1,4 dB do 4,8 dB w porze dziennej. Pomiary wykonane przez przedstawicieli Starostwa Powiatowego wskazują, że hałas powodowany działalnością tartaku, kształtuje się na poziomie normy hałasu [tj. do 50 dB(A)] lub wykazuje niewielkie przekroczenie normy, tj. wynosi od 49,8 dB(A) do 51,5 dB(A).
Zgodnie z opinią Urzędu Gminy obszar położony na północ i wschód od przedmiotowego zakładu, obejmujący m.in. działki nr: [...] (obr. B.) w miejscowości B. ul. Krętej i ul. Krzywej - zalicza się do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, podlegających ochronie akustycznej.
Na podstawie powyższych danych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. tj z 2004r. Nr 178, poz. 1841) ustalono, iż poziom hałasu w środowisku, związany z działalnością zakładu A zlokalizowanego w B., przy P.j 73, poza jego terenem, nie powinien powodować przekroczeń wartości równoważnych poziomów dźwięku A określonych w osnowie decyzji, tj. 50 dB (A) dla pory dziennej (w godzinach od 600 do 2200) oraz 40 dB(A) dla pory nocnej (w godzinach od 2200 do 600).
B. D.-J. pismem z dnia 12 grudnia 2007r. wystąpiła o podwyższenie dopuszczalnych poziomów hałasu do: 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej, gdyż teren, który w opinii Urzędu Gminy został zaliczony jako "tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej", powinien jej zdaniem być określony jako "tereny mieszkaniowo-usługowe".
W dniu 21 grudnia 2007r. organ wydał decyzję ustalająca dopuszczalne poziomy hałasu.
Wskutek złożonego przez skarżącą odwołania decyzją z dnia 29 stycznia 2008r. organ II instancji uchylił tą decyzję wskazując, że opinia organu gminy dotycząca zagospodarowania terenu w sąsiedztwie kontrolowanego zakładu, w przypadku braku aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powinna opierać się o faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenów sąsiednich, a nie o ustalenia nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wystąpił do Urzędu Gminy o określenie zgodnie z art. 114 i 115 ustawy Prawo ochrony środowiska faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenów sąsiadujących z terenem przedmiotowego zakładu. Urząd ten zaliczył tereny sąsiadujące z działką [...] do terenów zabudowy mieszkaniowej podlegających ochronie akustycznej.
Podczas kontroli zakładu organ ustalił, że na terenach zabudowy mieszkaniowej wskazanych prze Urząd Gminy znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne.
W związku z tym wydana została decyzja z dnia 25 czerwca 2008r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło również tą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że ocena oddziaływania hałasu musi uwzględniać wszystkie działki znajdujące się na obszarze oddziaływania przedmiotowego zakładu.
Kolejny raz rozpatrując sprawę organ I instancji wystąpił do Wójta Gminy o określenie zgodnie z art. 114 i 115 ustawy Prawo ochrony środowiska faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości sąsiadujących z terenem przedmiotowego zakładu dla obszarów A, B, C i D wskazanych na wyrysie z ewidencji gruntów.
Urząd Gminy pismem z dnia 22 października 2008r. zaliczył tereny A, B, C do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, natomiast D jako inne tereny nie objęte ochrona przed hałasem, w tym tereny rolne.
Organ stwierdził, że nie ma podstaw do zakwestionowania tej opinii. Wójt Gminy pismem z dnia 10 grudnia 2008r. wycofał tą opinię.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie, że w sąsiedztwie zakładu znajdują się również inne tereny niż tereny zabudowy mieszkaniowej.
W związku z tym organ dokonał ponownej analizy faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenów sąsiadujących z zakładem. Na podstawie ustaleń wizji terenowej i informacji z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Wejherowskiego ustalono, iż:
- a) obszary oznaczone na załączniku do niniejszej decyzji symbolami A i C należy zaliczyć do terenów mieszkaniowo-usługowych, w związku z ich wykorzystaniem zarówno na cele mieszkalne jak i usługowe;
- b) obszar oznaczony symbolem B należy zaliczyć do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z uwagi z ich wykorzystaniem wyłącznie pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną;
- c) obszar oznaczony symbolem D należy zaliczyć do terenów nie chronionych akustycznie, w związku ich przeznaczeniem jako użytki rolne niezabudowane.
Na podstawie powyższych danych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826), ustalono, iż poziom hałasu w środowisku, powodowany działalnością zakładu: A, zlokalizowanego w B., przy P. 73, poza jego terenem, dla obszarów oznaczonych w załączniku graficznym do decyzji:
- - symbolami A i C - stanowiących tereny mieszkaniowo-usługowe, nie powinien powodować przekroczeń wartości równoważnych poziomów dźwięku A określonych w osnowie decyzji, tj. 55 dB (A) dla pory dziennej (w godzinach od 6.00 do 22.00) oraz 45 dB(A) dla pory nocnej (w godzinach od 22.00 do 6.00);
- - symbolem B - stanowiących tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nie powinien powodować przekroczeń wartości równoważnych poziomów dźwięku A określonych w osnowie decyzji, tj. 50 dB (A) dla pory dziennej (w godzinach od 6.00 do 22.00) oraz 40 dB(A) dla pory nocnej (w godzinach od 22.00 do 6.00).
Dla obszaru oznaczonego w załączniku graficznym do decyzji symbolem D, stanowiącego tereny rolne niezabudowane, nie określono natomiast dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. D.-J. domagając się zmiany decyzji w części dotyczącej określenia poziomu dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów oznaczonych symbolem B i ustalenia go w wysokości 55 dB w godzinach od 600 do 2200 (zamiast 50dB) oraz 45 dB w godzinach od 2200 do 600.
Skarżąca stwierdziła, że należący do niej tartak wybudowała w zgodzie ze wszystkimi przepisami, natomiast oznaczone na rysunku symbolem B tereny zabudowy mieszkaniowej powstały później, stąd też lokalizując zabudowę mieszkaniową w sąsiedztwie tartaku należało przewidzieć, iż takie sąsiedztwo może być dość uciążliwe. Zabudowa mieszkaniowa usytuowana przy ul. Krzywej i Krętej został wprowadzona sztucznie pomiędzy okalające ja tereny przemysłowo-gospodarcze oraz linię kolejową i kanał pobliskiej cementowni i nie powinna ona przesądzać na niekorzyść dominującego w tej strefie charakteru niemieszkalnego.
W ocenie odwołującej do ocenianego obszaru winna zostać zaliczona działka [...], a cały teren (bez podziału na strefy) powinien być zaliczony do funkcji usługowo-mieszkalnych jako funkcji zdecydowanie na tym obszarze przeważającej. Nadto zrzuciła, że w decyzji nie określono daty, od której będzie ona obowiązywać.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 115a ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, zwanej dalej ustawą, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu.
Zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, na które oddziałuje zakład.
Wspomniany art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami dla następujących rodzajów terenów przeznaczonych:
- a) pod zabudowę mieszkaniową.
- b) pod szpitale i domy opieki społecznej,
- c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
- d) na cele uzdrowiskowe,
- e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,
- f) na cele mieszkaniowo-usługowe;
O tym, do którego z rodzajów terenu zaliczyć należy określoną działkę, decydować powinien zgodnie z art. 114 ustawy, plan zagospodarowania przestrzennego. W obszarze, którego dotyczy niniejsze postępowania planu miejscowego brak. W tym przypadku ustawodawca w art. 115 ustawy nakazuje dokonanie zaliczenia terenu do rodzajów o których mowa powyżej, na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów. Ustawodawca nakazuje także odpowiednie stosowanie art. 114 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że jeżeli dany obszar może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu.
Organ administracji I instancji za dowód, na podstawie którego stwierdził przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu emitowanych przez tartak, uznał wynik kontroli oraz wyniki pomiarów hałasu przeprowadzonych w tartaku prowadzonym przez skarżącą. Z kontroli sporządzone zostały protokoły. Wskazane badanie emisji hałasu przeprowadzone zostało przy uwzględnieniu obowiązującego rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826) i wykazało nieznaczne przekroczenie dopuszczalnych norm. Nieznaczne przekroczenie potwierdziła także ocena wpływu na środowisko urządzeń i maszyn tartaku w B. sporządzona przez Laboratorium Środowiskowe sp. jawna w W. (k. 21 opinii).
W ocenie Kolegium wskazane pomiary są prawidłowe i miarodajne, brak jest jakichkolwiek podstaw do odmówienia zastosowaniu ich w niniejszym postępowaniu. Nie zostały także zakwestionowane przez skarżącą.
Mając powyższe na uwadze, organ I instancji wszczął postępowanie celem wydania decyzji o której mowa wart. 115a ustawy. Organ ten podzielił obszar znajdujący się wokół tartaku na cztery strefy. Obszary oznaczone jako A, B i C określono jako obszary zabudowy mieszkaniowej, natomiast obszar D opisany został jako inny teren nie objęty ochroną przed hałasem.
W ocenie Kolegium dokonanie podziału terenu wokół zakładu dokonane przez organ I instancji było dopuszczalne, albowiem nawiązuje do treści art. 113 ust. 2 ustawy. Przepis ten pozwala na różnicowanie tego obszaru w zależności od przeznaczenia terenu. Można wskazać, że określenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla działek znajdujących się w terenie A i C nie było kwestionowane, Kolegium uznało je za prawidłowe. W niniejszej sprawie skarżąca wyraziła wątpliwości odnośnie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu w obszarze określonym jako B wskazując, że występuje w nim zróżnicowana zabudowa i przeznaczenie terenu.
Organ I instancji określił dla obszaru opisanego jako B poziom hałasu jak dla terenów mieszkaniowych, co w ocenie Kolegium - w świetle materiału dowodowego sprawy - było prawidłowe. Teren ten znajduje się przy działce drogowej nr [...], zaś występująca na nim zabudowa ma mieszkaniowo-usługowy charakter. Dowodzą tego mapa ewidencyjna, jak i zebrana dokumentacja fotograficzna. Na fotografiach nadesłanych przez organ widać, że obiekty posiadające na mapie ewidencyjnej oznaczenie f aktualnie stanowią zabudowę mieszkaniową. Na działkach nr [...] znajdują się budynki mieszkalne. Istnienie tego rodzaju zabudowy potwierdzają także fotografie nadesłane przez skarżącą. Dowody te pozwalają uznać, że występująca na wskazanym terenie funkcja mieszkaniowa budynków ma charakter przeważający, co pozwala na ustalenie dopuszczalnych poziomów hałasu jak dla terenu po zabudowę mieszkaniową, stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy. Rozstrzygnięcie podjęte w tym zakresie przez organ I instancji było zatem prawidłowe.
W ocenie Kolegium przy wydaniu decyzji o określeniu dopuszczalnego poziomu hałasu organy powinny brać pod uwagę istniejący stan faktyczny, a ten jest taki, że w sąsiedztwie tartaku występuje liczna zabudowa mieszkaniowa. Powody, dla których powstał taki stan rzeczy nie są oceniane oraz brane pod uwagę przez organy administracji. Obowiązujące prawo, w szczególności ustawa z 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nie pozwala na uznanie, że powstałe przed jej uchwaleniem obiekty mogą emitować emisje na poziomie uznanym przez nowe przepisy za uciążliwy. Jest wręcz odwrotnie, tzn. jeżeli poziom emisji hałasu zostanie przekroczony, właściwy organ administracji został upoważniony do jego określenia w sposób władczy. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy organ I instancji uprawniony był do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska.
Nadto Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 115a ust. 6 ustawy, zgodnie z którym decyzja, o określeniu dopuszczalnych poziomów hałasu wywołuje skutki prawne po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym stała się ostateczna, został uchylony przez art. 144 pkt 16 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227) z dniem 15 listopada 2008 r. Jednakże zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że wydana w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji wywoła skutki prawne po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym stanie się ostateczna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. D.-J. wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając naruszenie prawa oraz brak ustalenia stanu faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego i sąsiednich terenów. W uzasadnieniu skargi oraz na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r. skarżąca zarzuciła, ze organ odwoławczy uchybił art. 115 w związku z art. 114 ust. 2 Prawo ochrony środowiska wydzielając poszczególne enklawy w oderwaniu od faktu istnienia jej zakładu. W efekcie błędnie uznano teren B za obszar mieszkaniowy zamiast mieszkaniowo-usługowy, podczas gdy nawet na tym wydzielonym obszarze oprócz budynków mieszkalnych znajdują się działki rzemieślnicze oraz baza tirowa.
Nadto wskazała, że na terenach oznaczonych literami A i B a także terenach z nimi sąsiadujących, dominuje rzemiosło, które zajmuje obszar około 6 ha, natomiast zabudowę mieszkaniową stanowi 6 budynków na małych działkach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skarga wniesiona jest zasadna, gdyż wydane w niniejszej sprawie decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 113 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku są zróżnicowane i uzależnione od przeznaczenia terenu określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
I tak art. 113 ust. 2 pkt 1 wymienia następujące rodzaje terenów:
- a) pod zabudowę mieszkaniową,
- b) pod szpitale i domy opieki społecznej,
- c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
- d) na cele uzdrowiskowe,
- e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,
- f) na cele mieszkaniowo-usługowe.
W art. 113 ust.1 została nadto zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw środowiska, aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określił, w drodze rozporządzenia zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq D i LAeq N dla wymienionych poszczególnych rodzajów terenów.
Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz. 826).
Z art. 114 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1.
Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 uznaje się że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2).
Art. 115 stanowi natomiast, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne normy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu L(Aeq D) lub L(Aeq N).
Zgodnie zaś z art. 115a ust. ust. 3 tejże ustawy w decyzji określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu L(Aeq D) lub L(Aeq N) w odniesieniu do terenów określonych w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które to oddziałuje zakład.
Przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie zostały przez orzekające organy prawidłowo przywołane.
Nieprawidłowo jedynie stwierdził organ odwoławczy, że wydana w sprawie decyzja miała wywołać skutki po upływie 6 miesięcy na podstawie uchylonego art. 115a ust. 6 stosowanego zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227), który to stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. dniem 15 listopada 2008r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z art. 157 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika bowiem, że decyzje, o których mowa w art. 115a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 144, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. dniem 15 listopada 2008r., wywołują skutki prawne po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym stały się ostateczne. Tego zaś wymogu wydana sprawie decyzja nie spełniała.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma jednakże fakt, że orzekające organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sposób prawidłowy. Niewyjaśnienie przez organ okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uchybia przepisom art. 7 i 77 § 1 Kpa.
W sprawie bezsporne jest, że dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy zakład skarżącej nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji dla określenia dopuszczalnego poziomu hałasu należało ustalić faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie tego terenu, czyli terenu zakładu, i sąsiednich terenów.
Organ I instancji wystąpił do Wójta Gminy Wejherowo o określenie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości sąsiadujących z terenem przedmiotowego zakładu dla obszarów A, B, C i D wskazanych na wyrysie z ewidencji gruntów. Urząd Gminy pismem z dnia 22 października 2008r. zaliczył tereny A, B, C do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, natomiast D jako inne tereny nie objęte ochroną przed hałasem, w tym tereny rolne. Organ stwierdził, że nie ma podstaw do zakwestionowania tej opinii, mimo że Wójt Gminy pismem z dnia 10 grudnia 2008r. wycofał tą opinię.
Następnie wobec wniosku skarżącej o uwzględnienie, że w sąsiedztwie zakładu znajdują się również inne tereny niż tereny zabudowy mieszkaniowej, organ dokonał ponownej analizy faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenów sąsiadujących z zakładem. W uzasadnieniu wydanej decyzji odwołał się w tym zakresie do ustaleń wizji terenowej i informacji z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę.
Organ I instancji dokonał najpierw podziału obszar znajdującego się wokół tartaku na cztery strefy oznaczone literami A, B, C i D i następnie ustalał, jaki charakter mają te tereny. Dokonanie takiego podziału, a następnie ocenę charakteru poszczególnych terenów organ odwoławczy uznał za dopuszczalne, jako że w jego ocenie nawiązywały do treści art. 113 ust. 2 ustawy.
W szczególności zaś organ odwoławczy uznał, w świetle materiału dowodowego sprawy, za prawidłowe określenie dla obszaru oznaczonego literą B poziom hałasu, jak dla terenów mieszkaniowych. Kolegium stwierdziło przy tym, że teren ten znajduje się przy działce drogowej nr [...], zaś występująca na nim zabudowa ma mieszkaniowo-usługowy charakter. Dowodzą tego mapa ewidencyjna, jak i zebrana dokumentacja fotograficzna. Na działkach nr [...] znajdują się budynki mieszkalne. W konkluzji organ stwierdził, że w sąsiedztwie tartaku występuje liczna zabudowa mieszkaniowa.
Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji przeprowadził wizję w 2007 roku, kiedy to dokonywał pomiarów hałasu. Natomiast w dniu 13 lipca 2009r. przeprowadzono ponowne oględziny dotyczące tylko zabudowy na terenie działek [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że na działkach tych znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Z czynności tej została sporządzona notatka służbowa oraz wykonano zdjęcia.
W ocenie Sądu organy obu instancji nie dokonały ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pomimo konsekwentnego kwestionowania przez skarżącą wydawanych w sprawie decyzji organy nie podjęły kroków mających na celu ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania terenu, w szczególności zaś nie wskazały jaka powierzchnia jest brana pod uwagę, nie uzasadniły zasadności wydzielenia poszczególnych obszarów. Co więcej, najpierw wydzielono obszary A, B, C i D i ustalano, jaki mają one charakter, podczas gdy powinno być odwrotnie. Wydzielenie odrębnych terenów powinno być wynikiem analizy faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego terenu, czyli terenu zakładu, i sąsiednich terenów, która to pozwalałaby na ewentualne zróżnicowanie terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania.
Jednocześnie winna być uwzględniona zasada określona w art. 114 ust. 2, że w sytuacji, gdy teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, uznaje się że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu. Takich ustaleń w toku postępowania nie dokonano.
Wskazać przy tym należy, że czynność przeprowadzona w dniu 13 lipca 2009r. nie może być uznana za prawidłowo przeprowadzony dowód z oględzin, skoro odbyła się bez powiadomienia stron. Nadto oględziny ograniczono wyłącznie do budynków mieszkalnych jednorodzinnych znajdujących się na trzech działkach.
Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).
Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).
Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.
Wskazane powyżej uchybienia miały w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec braku precyzyjnych ustaleń odnośnie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenu zakładu i sąsiednich terenów, Sąd nie jest bowiem w stanie dokonać kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.