Uzasadnienie
Pismem z 21 grudnia 2020 r. Starosta (dalej: "Starosta", "Organ"), na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił m.in. J. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za prawo własności działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] o powierzchni 0,0087 ha położonej w obrębie P., gmina S., która na podstawie decyzji Starosty z 14 grudnia 2020 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej (osiedle) w miejscowości P." przeszła na własność Gminy za odszkodowaniem.
W odpowiedzi na pismo Skarżącego z 23 marca 2022 r. zatytułowane "odwołanie od wyceny operatu szacunkowego nieruchomości niezabudowanej położonej w miejscowości P., gmina S., składającej się z działki nr [...]" Starosta w piśmie z 13 maja 2022 r. poinformował Stronę, że zgodnie z art. 127 § 1 oraz art. 129 § 2 k.p.a. stronie służy odwołanie od decyzji administracyjnej w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Starosta wskazał, że w niniejszej sprawie nie wydano rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej. W związku z tym przedstawione w piśmie z 23 marca 2022 r. uwagi do operatu szacunkowego zostały przekazane biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu, który ustosunkował się do nich w piśmie z 20 kwietnia 2022 r. (pismo przekazano Skarżącemu w załączeniu).
Na powyższe pismo Starosty z 13 maja 2022 r. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że nie zgadza się z wyceną podzielonej działki przez rzeczoznawcę majątkowego. W ocenie Strony kwota 2.718 zł jest rażąco niska w stosunku do ceny rynkowej, która obecnie wynosi ponad 100 zł za m2 w P. W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że zaskarżone pismo z 13 maja 2022 r. nie jest postanowieniem, lecz pismem informacyjnym, na które nie służy skarga oraz zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario należy wnioskować, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądów administracyjnych, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.
W niniejszej sprawie Skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo Starosty z 13 maja 2022 r. (określając je "postanowieniem"), w którym - w odpowiedzi na pismo Strony z 23 marca 2022 r. - Organ poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 127 § 1 oraz art. 129 § 2 k.p.a. stronie służy odwołanie od decyzji administracyjnej w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. W piśmie tym Starosta wskazał, że w niniejszej sprawie nie wydano rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej. W związku z tym przedstawione przez Stronę w piśmie z 23 marca 2022 r. uwagi do operatu szacunkowego zostały przekazane biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu, który ustosunkował się do nich w piśmie z 20 kwietnia 2022 r. (pismo przekazano Skarżącemu w załączeniu).
Nie ulega wątpliwości, że pismo Starosty z 13 maja 2022 r. nie jest ani aktem, ani czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pismo to jest dokumentem, który nie zawiera rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, lecz ma jedynie charakter informacyjny. Nie stwierdza ono i nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie kreuje też nowej sytuacji prawnej dla jakiegokolwiek podmiotu prawa. Nie można zatem uznać, że pismo to jest aktem władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę prawną jednostki, podlegającym kontroli sądów administracyjnych.
Końcowo należy wskazać, że będące przedmiotem skargi pismo Starosty z 13 maja 2022 r. zostało wydane w toku toczącego się postępowania administracyjnego (wszczętego zawiadomieniem z 21 grudnia 2020 r.) w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za prawo własności działki nr [...], która na podstawie decyzji Starosty z 14 grudnia 2020 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej (osiedle) w miejscowości P." przeszła na własność Gminy S. za odszkodowaniem. Postępowanie to zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej, która - w przypadku niezadowalającego dla Skarżącego rozstrzygnięcia - będzie mogła zostać zakwestionowana przez Stronę w administracyjnym toku instancji i ewentualnie następnie poddana kontroli sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.