Uzasadnienie
Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 9 września 2016 roku, nr [...], którym Wojewoda stwierdził nieważność uchwały nr XIII/90/2015 Rady Gminy Trąbki Wielkie z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu geodezyjnego Gołębiewo i Pospołowo na terenie Gminy Trąbki Wielkie.
Pismem z dnia 22 stycznia 2016 roku Stowarzyszenie [...] (stowarzyszenie zwykłe), powołując się na art. 33 ust. 2 w związku z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") zgłosiło udział w niniejszym postępowaniu i wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że z treści uchwały Rady Gminy, której nieważność została stwierdzona zaskarżonym w tej sprawie rozstrzygnięciem nadzorczym, wynika, że dla terenu oznaczonego [...] ustalono przeznaczenie: teren górniczy, złoże kruszywa naturalnego, działalność związana z eksploatacją zgodnie z § 8 pkt 12 (§ 8 pkt 1). Uchwalenie tego planu było związane z zamierzeniem inwestycyjnym A., która na terenie Gminy ma zamiar uruchomić zakład górniczy. Stowarzyszenie wyjaśniło też, że grupa mieszkańców tej gminy najpierw zwróciła się do Wojewody z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania nadzorczego w celu stwierdzenia nieważności ww. uchwały, a następnie - uzyskawszy informację o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego, grupa ta oraz inni mieszkańcy gminy (Z. S., E. M., K. D.,) zwrócili się do Stowarzyszenia, jako organizacji powołanej do ochrony środowiska oraz upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także promocji i popierania inicjatyw wspomagających rozwój demokracji, o udzielenie pomocy w sprawie, stwierdzając, iż przedmiotowa uchwała Rady Gminy jest dla nich krzywdząca, oni zaś nie posiadają wystarczającej wiedzy i doświadczenia, by należycie bronić swych praw w postępowaniu.
Mieszkańcy gminy wskazywali, iż realizacja zamierzenia inwestycyjnego A. zgodnie z przedmiotową uchwałą wywoła negatywne skutki dla środowiska, w sposób nieodwracalny wpłynie na zasoby wód gruntowych oraz spowoduje szkody w nieruchomościach sąsiadujących z drogą wywozu kruszywa, na której skokowo wzrośnie natężenie ruchu samochodów ciężarowych o najwyższym tonażu. Funkcjonowanie zakładu górniczego spowoduje hałas i emisję drgań, stanowiące immisje ingerujące w prawo własności nieruchomości sąsiednich (art. 144 w związku z art. 140 k.c.). W ocenie Stowarzyszenia ww. mieszkańcy gminy posiadają interes prawny, który uzasadnia ich uczestnictwo w postępowaniu, także z uwagi na prognozowane obniżenie wartości ich nieruchomości.
Z kolei Stowarzyszenie także może posiadać status uczestnika niniejszego postępowania, ponieważ posiada zdolność sądową, a nadto w zakresie jego statutowej działalności mieści się ochrona środowiska oraz upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także promocja i popieranie inicjatyw wspomagających rozwój demokracji, zaś prawo własności zalicza się do konstytucyjnie i konwencjonalnie chronionych praw człowieka.
Rozpoznając powyższy wniosek Stowarzyszenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie ze wskazanym we wniosku Stowarzyszenia art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowym może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności; postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym; na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Należy zwrócić jednak uwagę, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi Gminy wniesionej na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515; – dalej w skrócie jako "u.s.g."). Zgodnie z tym przepisem, do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest jedynie gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Postępowanie takie toczy się zatem wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy, której wydanego aktu rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Nie mogą natomiast brać w nim udziału inne podmioty, nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Nie mają one bowiem legitymacji skargowej, a nadto z żadnego przepisu nie wynika aby w tego typu postępowaniu przyznano uprawnienie do występowania w nim innym podmiotom, które chciałyby popierać stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Jest to konsekwencją charakteru postępowania nadzorczego, uregulowanego kompleksowo przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z istoty którego wynika, że jest ono podejmowane z urzędu i toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzorczego i podmiotu nadzorowanego.
Charakter niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wyklucza zatem udział w nim innych uczestników postępowania na podstawie ogólnych regulacji zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym w powyższym zakresie stanowią bowiem lex specialis w stosunku do regulacji p.p.s.a. Przy czym również one nie dają podstawy do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. I OZ 1091/14, oraz zaakceptowane nim rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. IV SA/Gl 1331/13, oba postanowienia dostępne w internecie - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodatkowo wskazać należy, że jedną z form nadzoru nad działalnością organów gminy jest wniesienie skargi przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. W orzecznictwie dominuje obecnie stanowisko, które Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela, że także i to postępowanie sądowe, wywołane skargą organu nadzoru, toczy się wyłącznie z udziałem tego organu oraz gminy. Nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14 – niepublikowane, z 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 596/12 – Baza Orzeczeń LEX nr 1248502, czy z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1170/12, Baza Orzeczeń LEX nr 1274470).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek Stowarzyszenia zgłoszony w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. go nie uwzględnił.