Uzasadnienie
A. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynikało, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, mając na utrzymaniu kilkuletnią córkę. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody z umów o pracę w łącznej kwocie około 2 900 zł miesięcznie netto. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 7,2 ha; poza tym nie posiada ona żadnego majątku, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca wskazała, iż zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu czynszowym, ponosząc wysokie koszty utrzymania tegoż mieszkania, koszty dojazdu do pracy i działki rolnej oraz koszty spłaty kredytu..
W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano stronę do dokumentów źródłowych: wyciągów z ostatnich sześciu miesięcy ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawczyni lub jej mężowi dopłat bezpośrednich przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacjio Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania.
Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2010 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, z uwagi na to, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki całkowitego przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wysokość dochodów rodziny skarżącej wynosi 2 900 zł miesięcznie z tytułu wynagrodzenia oraz 313 zł miesięcznie z tytułu rolniczych dopłat unijnych, a wysokość kosztów czynszu i energii elektrycznej kwotę 634, 58 zł. Umożliwi to skarżącej pokrycie części kosztów wpisu sądowego w kwocie 250 zł.
A. G. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, iż jest ono wadliwe. Skarżąca wyjaśniła, że oboje z małżonkiem są zatrudnieni od niedawna i na czas określony i muszą liczyć się z faktem, że mogą zostać bez zatrudnienia i bez środków do życia mając na utrzymaniu małoletnią córkę. Nadto wskazała, iż w wydanym postanowieniu z dnia 11 stycznia 2010 r. nie uwzględniono wydatków na ogrzewanie mieszkania oraz spłaty miesięcznej raty pożyczki w wysokości 196 złotych, jako kwot obniżających kwotę środków finansowych przeznaczonych na utrzymanie rodziny. Podniosła również, iż pomoc finansowa uzyskana przez nich w ramach wsparcia bezpośredniego rolników nie może być przeznaczona na cele inne niż ich działalność rolnicza. Skarżąca wskazała, iż wniosła ona skargę także w sprawie sygn. akt II SA/Gd 698/09.
W związku z wniesieniem sprzeciwu, zgodnie z art. 260 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała rozpatrzeniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Wskazać należy, iż celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji prawa do sądu. Instytucja ta winna mieć zastosowanie wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej się wnioskodawca znajduje nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, A. G. nie wykazała, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Z danych zawartych w oświadczeniu skarżącej oraz w dołączonych dokumentach wynika, iż skarżąca jest w stanie pokryć w części koszty postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Stwierdzenie braku możliwości zapłaty kosztów sądowych wymaga porównania ich wysokości z możliwościami majątkowymi wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, mając na utrzymaniu jedną córkę. Ich łączne dochody osiągane z tytułu umowy o pracę wynoszą ponad 2.900 zł. netto miesięcznie.
Nadto skarżąca wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 7,2 ha, uzyskując pomoc w postaci dopłat unijnych w wysokości 3.757 zł. rocznie. Ich łączny miesięczny dochód wynosi 3.213 zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, w skład którego wchodzą trzy osoby, nawet przy uwzględnieniu wskazywanych przez skarżącą kosztów utrzymania, kosztów czynszu i ogrzewania mieszkania w łącznej wysokości 634, 58 zł. oraz miesięcznej spłaty raty pożyczki w wysokości 194,94 zł, nie uzasadnia stwierdzenia, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Koszt wpisu w niniejszej sprawie oraz w drugiej sprawie toczącej się pod sygn. II SA/Gd 698 /09 na skutek wniesionej przez skarżąca skargi wynosi po 500 zł., wysokość wynagrodzenia pełnomocnika po 240 zł. Zdaniem Sądu, w okresie kilku miesięcy – od października 2009 r., kiedy to wniesiono skargę do daty rozpoznania wniosku, skarżąca miała możliwość zaoszczędzenia kwoty 240 zł na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.