Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 października 2006 r., po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 czerwca 2006 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działek nr [...], [...], [...] oraz [...], [...] i [...] położonych w G. – W. K. – przy ulicy [...], na podstawie art. 134, art. 28 i art. 29 k.p.a. w związku z art. 52 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 Ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. O własności lokali (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że na wniosek B Sp. z o. o. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wielorodzinnego domu mieszkalnego wraz z infrastrukturą na opisanych wyżej działkach.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2006 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od tej decyzji wniosła m.in. Wspólnota Mieszkaniowa A położonego przy ulicy [...] domagając się zmniejszenia gabarytów projektowanej na sąsiednim terenie zabudowy, w tym liczby mieszkań, z uwagi na naruszenie interesu prawnego mieszkańców poprzez ograniczenie dostępu światła dziennego, narażenie na hałas, wibracje oraz zanieczyszczenie terenu osiedla. Ponadto strona odwołująca domagała się przebudowy istniejącego układu drogowego dla potrzeb planowanej inwestycji.
Rozpatrując to odwołanie SKO wskazało, że w pierwszej kolejności zobowiązane jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało z zachowaniem terminu przewidzianego przepisami k.p.a.
Organ odwoławczy wyraził ponadto pogląd, że przepis art. 134 k.p.a. ma zastosowanie zarówno wtedy, gdy odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu oraz wówczas, gdy wniesione zostało przez podmiot, który nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu. Analizując powołane w podstawie prawnej przepisy prawa SKO w wskazało, że zasadnicze wątpliwości budzi to, czy wspólnota mieszkaniowa może być stroną w postępowaniu administracyjnym. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być wyłącznie osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Uznając, że wspólnota mieszkaniowa nie jest taką jednostką organizacyjną oraz że nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 29 k.p.a., organ odwoławczy wyraził pogląd, że wspólnota mieszkaniowa nie ma zdolności (legitymacji) do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, to jej odwołanie winno być załatwione poprzez wydanie postanowienia opartego na art. 134 k.p.a.
Wspólnota Mieszkaniowa A wniosła skargę do sądu, w której zarzucając naruszenie przepisów art. 29 k.p.a. w związku z art. 31¹ § 1 Kodeksu Cywilnego domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości jako sprzecznego z prawem. Strona skarżąca wywodziła, że wprawdzie art. 29 k.p.a. przyznaje przymiot strony zasadniczo osobom fizycznym i prawnym, to jednak stosownie do art. 33¹ k.c. do jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Z tego zaś wynika, że dopuszczalne jest odpowiednie stosowanie art. 29 k.p.a. do ułomnych osób prawnych, w tym wspólnot mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia akcentując tę okoliczność, że wspólnota mieszkaniowa stanowi wyłącznie grupę właścicieli odrębnych lokali, którzy występują z mocy prawa wspólnie w sprawach związanych z zarządem nieruchomością wspólną. W przepisach ustawy o własności lokali brak jest jakichkolwiek regulacji dotyczących struktury wspólnoty mieszkaniowej. Nie może to jednak być podstawą do uznania, że wspólnota mieszkaniowa może być stroną postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Na wstępie przypomnieć należy SKO, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., prawidłowym rozstrzygnięciem sprawy jest wydanie opartej na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzji (postanowienia) o umorzeniu postępowania odwoławczego (por. uchwałę NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 (ONSA z 1999 r., nr 4 poz. 119). Błędnie zatem oparto rozstrzygnięcie na art. 134 k.p.a. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, t.j. zdolności wspólnoty mieszkaniowej do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym wskazać należy, że w orzecznictwie i literaturze przeważa zdecydowanie pogląd, iż wspólnota mieszkaniowa o jakiej mowa w art. 6 Ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. O własności lokali jest stroną postępowania administracyjnego, gdyż ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zagadnienie to już w 2001 r. było przedmiotem analizy uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. OPK 19/2001, w której to uchwale przyjęto, że wspólnota taka ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 i 29 k.p.a. w sprawie dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości wspólnej.
W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że wspólnota mieszkaniowa, gdy chodzi o krąg tworzących ją podmiotów, może być zróżnicowana. Mogą ją zatem tworzyć wyłącznie osoby fizyczne, bądź też osoby prawne i osoby fizyczne, a więc podmioty wymienione w art. 29 k.p.a., które posiadają osobowość prawną. Skoro zatem każdy z tych podmiotów, t,j. określona osoba fizyczna lub osoba prawna może być zgodnie z przepisem art. 29 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego, to uzasadniony jest wniosek, że przymiot taki będzie miał także zbiór tych podmiotów powiązanych ze sobą z mocy ustawy określonym węzłem prawnym. W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały wskazano, że prawidłowa wykładnia przepisu art. 29 k.p.a. winna prowadzić do uznania, że wspólnota mieszkaniowa ma zdolność (legitymację) do występowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym interesu prawnego członków wspólnoty. W uzasadnieniu tej uchwały odwołano się również do szeregu orzeczeń NSA podzielając w całości poglądy prawne zaprezentowane w tej uchwale, wskazać należy, że również dalsze orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie podziela ten pogląd.
Por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2005 r. VIISA/Wa 1686/04 LEX nr 190800, w którym przyjęto, że:
"Zasada, iż za członków wspólnoty mieszkaniowej, także w postępowaniu administracyjnym działa wyłącznie wspólnota mieszkaniowa, a w szczególności jej zarząd, doznaje wyjątku jedynie w sytuacji, w której członek wspólnoty wykaże swój własny, zindywidualizowany interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego."
Z tych też przyczyn sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.