Uzasadnienie
A.D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 10 maja 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję z 18 marca 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 22 lipca 2021 r. Wójt Gminy Wejherowo odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem, B. G., z uwagi na stwierdzenie, że nie zostały spełnione dwie przesłanki konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego: z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności ojca, a także osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, Kolegium decyzją nr SKO Gd/4692/21 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzeniu organowi I instancji. W toku postępowania Kolegium otrzymało bowiem orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z 15 lipca 2021 r. wydane dla R. G. - małżonki osoby wymagającej opieki. Nadto Kolegium odniosło się do przesłanki z art. 17 ust. 1b, ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednocześnie wskazało na zasadność dokonania oceny, czy w sprawie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 1 ustawy, tzn. czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem oraz czy zakres sprawowanej opieki uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.
W dniu 1 lutego 2022 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wejherowie pismem przekazał akta sprawy do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lęborku, zgodnie z właściwością, ponieważ w treści wywiadu środowiskowego z 12 stycznia 2022 r. specjalista pracy socjalnej zawarł informację, że A. D. obecnie mieszka wraz z rodzicami w L. (wcześniej mieszkała w B.).
Wskazaną wyżej decyzją z 18 marca 2022 r. Burmistrz Miasta Lęborka odmówił przyznania A. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem, B. G. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że nie została spełniona przesłanka konieczna do przyznania świadczenia, pielęgnacyjnego, gdyż z orzeczenia B. G. nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Organ I instancji wyjaśnił, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził jednak, że wyrok ten nie oznacza usunięcia kryterium daty powstania niepełnosprawności z ustawy.
Nie kreuje także nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa. W związku z tym art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest w dalszym ciągu wiążący, również w rozpatrywanej sprawie. Organ I instancji wskazał, że niezależnie od indywidualnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych przytoczonych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają żadnych wyjątków pozwalających na wyłączenie stosowania powyższego przepisu, np. w sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna nie posiada wspomnianego zapisu w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z 10 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości a rozstrzygając sprawę co do istoty przyznało A. D. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem B. G. w kwocie 1780,30 zł od dnia 4 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. (1971,00 / 31 x 28 dni), a w kwocie 2119,00 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2022 r. na czas nieokreślony.
Kolegium nie zgodziło się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, przychylając się do stanowiska orzecznictwa w tym zakresie.
Organ odwoławczy wskazał, że niepełnosprawny w stopniu znacznym B. G. pozostaje w związku małżeńskim z R. G., która orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lęborku z 15 lipca 2021 r. także została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe i ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad mężem, a sama wymaga pomocy. Wnioskodawczyni z powodu znacznego pogorszenia się stanu zdrowia ojca przeprowadziła się na stałe do rodziców, aby sprawować nad nimi opiekę. B. G. ze względu na wiek i stan zdrowia wymaga całodobowej opieki (osoba schorowana, porusza się przy pomocy osób drugich, wymaga pomocy w czynnościach higienicznych, nie pozostaje sam w domu bez opieki). Do wywiadu załączono szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez wnioskodawczynię. Kolegium wskazało, że A. D. w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 24 sierpnia 2020 r. była zatrudniona w firmie "S. Sp. z o.o." Organ uwzględnił przy tym, że zgodnie z treścią CEIDG skarżąca w dniu 3 grudnia 2021 r. zaprzestała działalności gospodarczej.
Kolegium wyjaśniło także, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego ustalono na podstawie art. 17 ustawy. W 2021 r. kwota świadczenia wynosi 1971,00 zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 1031). W 2022 r. kwota świadczenia wynosi 2119,00 zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8.11.2020 r. (M.P. z 2021 r. poz. 1021). Kwotę świadczenia pielęgnacyjnego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
W skardze na tak wydaną decyzję podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uprawniającej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej wyczerpuje w pełni instytucję rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Lęborka z 18 marca 2022 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca od 5 stycznia 2016 r. miała zawieszoną działalność gospodarczą, co wynika m.in. z powszechnie dostępnego rejestru CEIDG. Nadto jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności gospodarczej należy zatem uznać za faktyczną rezygnację z jej wykonywania (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 września 2012 r., I SAAA/a 1596/12, wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r., I SA/Wa 2234/18, wyrok WSA w Gliwicach w wyroku z 10 września 2021 r., II SA/GI569/21, wyrok WSA w Łodzi z 29 stycznia 2021 r., II SA/Łd 337/20). Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącej, zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 10 maja 2022 r., uchylającej decyzję organu pierwszej instancji z 18 marca 2022 r. i przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem od dnia 4 grudnia 2021 r., stwierdził, że narusza ona prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. – dalej powoływanej w skrócie jako: "u.ś.r."), którego ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Podkreślić przy tym należy, na co zasadnie zwróciło uwagę Kolegium, że przepis powyższy winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności.
W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
Z unormowania art. 17 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).
Sąd przychyla się do stanowiska Kolegium o braku podstaw do kwestionowania sprawowanej przez skarżącą opieki i wykonywanych przez nią czynności.
Z wywiadu środowiskowego wynika, że ojciec skarżącej, B. G. choruje na niewydolność serca po przebytym zawale serca (wszczepiony stymulator), przewlekły zespół wieńcowy (po angioplastyce tętnic wieńcowych), cukrzycę typu II, dnę moczanową, przewlekłą chorobę nerek, ogólne osłabienie organizmu. Ponadto występują u niego duszności i obrzęki oraz problemy z poruszaniem się. Nie jest osobą całkowicie leżącą, jednak porusza się z pomocą osób drugich i przy pomocy laski (przebyta alloplastyka prawego stawu biodrowego). Z powodu złego stanu zdrowia B. G. wymaga pomocy osób drugich i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
B. G. wymaga pomocy w czynnościach higienicznych, nie pozostaje sam w domu bez opieki, samodzielnie spożywa posiłki, jest w stanie wykonywać i odbierać połączenia telefoniczne, natomiast leki podaje i dawkuje córka, A. D. Żona wymagającego opieki, R. G., również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe – od 15 lipca 2021 r. i z uwagi na własne problemy zdrowotne nie jest w stanie zapewnić mężowi właściwej opieki, ponieważ sama wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Z uwagi na stan zdrowia rodziców z małżonkami zdecydowała się zamieszkać córka, A. D., która jest mężatką i posiada dwoje dzieci w wieku 7 lat i 16 lat, przy czym mąż i starszy syn, mieszkają w B. Ostatnio A.D. była zatrudniona w okresie od 1 stycznia 2019 roku do 24 sierpnia 2020 r., umowa została rozwiązana za porozumieniem stron. Nadto posiadała zarejestrowaną w CEIDG działalność gospodarczą pod firmą S. Brat wnioskodawczyni posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pracuje zawodowo w systemie zmianowym i nie czuje się na siłach, aby wspierać siostrę w opiece nad ojcem.
Podczas opieki nad niepełnosprawnym ojcem skarżąca wykonuje czynności higieniczne, przygotowuje ubrania, ubiera, mierzy ciśnienie i poziom cukru, podaje leki, przyrządza i podaje posiłki, wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego takie jak sprzątanie, pranie, zakupy i opłacanie rachunków, umawia wizyty lekarskie i realizuje recepty, pomaga przy poruszaniu się po mieszkaniu i wychodzeniu na spacery, masuje, pomaga w ćwiczeniach i przeciwdziałaniu odleżynom, czyta ojcu książki i układa do snu.
W rezultacie skarżoną decyzją Kolegium przyznało A. D. świadczenie od 4 grudnia 2021 r., wskazując, że 3 grudnia 2021 r. zaprzestała ona wykonywania działalności gospodarczej. Tym samym organ uznał, że z tym dniem skarżąca zaprzestała pracy zarobkowej, co jest wymogiem art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Sądu, przyjęta przez organ administracji interpretacja powyższego przepisu w zakresie tej przesłanki jest nieprawidłowa.
Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest ocena dokonanego przez skarżącą zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej i wpływu tej okoliczności na przesłankę z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Sąd podziela wyrażony w doktrynie i orzecznictwie (wyrok NSA z 18 sierpnia 2022 r., sygn. I OSK 1928/21) pogląd, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest w pełni utożsamiane z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi właśnie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W załączonej do akt sprawy informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej znajduje się informacja wskazująca na A. D., jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą S., z adnotacją o zaprzestaniu wykonywania tej działalności przez skarżącą w dniu 3 grudnia 2021 r. Wcześniej natomiast skarżąca zawiesiła prowadzoną działalność z dniem 4 stycznia 2016 r.
Definicja pracy zarobkowej zawarta jest w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej stanowi przy tym co do zasady pracę zarobkową, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Na gruncie niniejszej sprawy, dokonując wykładni pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia" należy sięgnąć do przepisów dotyczących zawieszenia działalności gospodarczej zawartych w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm. – dalej jako "u.s.d.g.", obowiązującej do 1 lutego 2019 r.) i przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm. – dalej jako "p.p."), do których odsyła art. 197 ustawy z 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej – Dz. U. z 2018 r., poz. 650). Przepisy obu wyżej wskazanych ustaw jednoznacznie określają, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14a ust. 2 u.s.d.g. i art. 25 ust. 1 p.p.).
Dlatego w doktrynie wskazuje się, że "zawieszenie działalności gospodarczej traktować należy najogólniej jako przerwę w jej prowadzeniu wymuszoną okolicznościami, które uniemożliwiają prowadzenie tej działalności w sposób zorganizowany i ciągły dla realizacji celu zarobkowego" (patrz: Waligórski Michał A., Prawo przedsiębiorcy do zawieszania i wznawiania wykonywania działalności gospodarczej, Teza nr 1, PUG 2009/8/2,).
Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników mógł zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy (art. 14 ust. 1 u.s.d.g.). Ponadto, zgodnie z art. 14a ust. 1d u.s.d.g. przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Także art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.), do którego odsyła art. 22 p.p., przewiduje, że osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy, może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Należy wskazać, że istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r. polega na tym, że jest ono adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z którego muszą zrezygnować z uwagi na konieczność sprawowania opieki, lub którego nie podejmują z tego powodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną (zob. np. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 324/21, LEX nr 3 284 038). Celem tego świadczenia jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zatem zawieszenie działalności gospodarczej, a co wiąże się nieświadczeniem pracy i nieuzyskiwaniem dochodów, można uznać jako rezygnację z jej wykonywania.
Jak zatem wskazano, Sąd przyjmuje przedstawiony w piśmiennictwie, jak i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że za rezygnację z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy uznać również zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (tak: np. K. Małysa-Sulińska, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, LEX 2015). Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest zatem tożsame z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. (...) Zawieszenie działalności gospodarczej należy zatem uznać za faktyczną rezygnację z jej wykonywania.
A. D. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem pismem z 15 czerwca 2021 r. – data wpływu 18 czerwca 2021 r. Kolegium przyznało wnioskowane świadczenie od 4 grudnia 2021 r. Z treści art. 24 ust. 2 u.śr. wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Zdaniem Sądu odmowa przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres przypadający na czas zawieszenia prowadzonej działalności, od wpływu wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r., była zatem nieuzasadniona. Organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji tego naruszył również art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.). Uwzględni przy tym okoliczność, że skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą i z tego względu nie mogła jej wykonywać i osiągać z niej bieżących przychodów. Ponadto, organ, orzekając ponownie, uwzględni i oceni ewentualny wpływ na prawo do świadczenia fakt, że żona B.G. – R. G. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od 15 lipca 2021 r.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji (pkt 1 wyroku). Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno – reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (pkt 2 wyroku).