Uzasadnienie
J. B. i J. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2020 r., nr [..], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2020 r., nr [..].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 27 marca 2020 r., nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącym doprowadzić mieszkanie nr [...] przy ul. [..] w S. do stanu poprzedniego, poprzez: 1) rozbiórkę obecnie istniejącej stolarki okiennej PCV (5 okien: 2 okna od strony południowej, 1 okno od strony zachodniej i 2 okna od strony północnej);
- 2) zamontowanie stolarki okiennej drewnianej koloru białego z zachowaniem uprzedniego wyglądu okien.
Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została wysłana na adres pełnomocnika skarżących – adwokata Ł. G. i z uwagi na jej dwukrotne awizowanie w dniach: 31 marca 2020 r. i 8 kwietnia 2020 r, została uznana za skutecznie doręczoną, w dniu 14 kwietnia 2020 r.
W dniu 22 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 marca 2020 r., wnosząc jednocześnie odwołanie od powyższej decyzji.
Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazali, że zarówno oni, jak i ich pełnomocnik, nie otrzymali decyzji w trybie art. 42 i art. 43 k.p.a., a ponadto nie otrzymali jakiejkolwiek informacji od organu ani operatora pocztowego o pozostawieniu przesyłki u operatora pocztowego w sposób przewidziany w trybie art. 44 k.p.a. Wyjaśnili przy tym, że w okresie od marca do czerwca 2020 r. sytuacja epidemiologiczna spowodowała, że organy nie powinny prowadzić postępowań a prowadzone powinny być zawieszone. W tym okresie również z uwagi na stan epidemiologiczny nie powinny być wysyłane decyzje, od których przysługują środki odwoławcze.
Skarżący wskazali, że z uwagi na stan zdrowia pozostawali w pełnej izolacji. Z kolei, ustanowiony w sprawie pełnomocnik w okresie od marca do maja 2020 r., również z uwagi na sytuację epidemiologiczną, prowadził kancelarię w ograniczonym zakresie i nie otrzymał żadnego awizo, mimo, że regularnie, osobiście, co kilka dni przychodził na pocztę i odbierał korespondencję. O wydaniu decyzji skarżący dowiedzieli się dopiero w momencie otrzymania upomnienia od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o niewykonaniu decyzji.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2020 r., wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając wydane postanowienie organ powołał się na art. 15zzr ust. 1 pkt 1 i ust. 5 oraz art. 15zzs ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) i wskazał, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID – 19 bieg terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, od zachowania których uzależnione jest udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem a także terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych i administracyjnych, nie rozpoczynał się a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie wstrzymania rozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminów są skuteczne. Organ zaznaczył przy tym, że wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenia biegu terminów w postępowaniu administracyjnym nie uniemożliwiało podejmowania czynności przez organ, w tym wydawania rozstrzygnięć, jednakże wstrzymywało bądź zawieszało terminy na wykonanie nałożonych obowiązków.
Następnie, organ powołując się na treść art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 6 i 7 oraz art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), wskazał, że od dnia 24 maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a terminy, które rozpoczęły swój bieg i uległy zawieszeniu, biegną dalej i do zachowania terminu wlicza się także te dni, które nastąpiły przed dniem zawieszenia.
Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że ponieważ przesyłka zawierająca decyzję z dnia 27 marca 2020 r. została uznana za skutecznie doręczoną na adres pełnomocnika skarżących w dniu 14 kwietnia 2020 r., tym samym 14-dniowy termin na złożenie przez skarżących odwołania biegł od 24 maja 2020 r. i upłynął w dniu 8 czerwca 2020 r.
Organ ocenił, że złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Skarżący, jak wyjaśnili bowiem, o wydaniu decyzji z dnia 27 marca 2020 r. dowiedzieli się w momencie otrzymania upomnienia wystosowanego przez organ I instancji z dnia 10 lipca 2020 r., tj. w dniu 15 lipca 2020 r. Ponadto, organ ocenił, że skarżący spełnili również warunek, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., albowiem do wniosku załączyli odwołanie.
Jednakże, w ocenie organu, skarżący nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił przy tym, że doręczenie przesyłki w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a. jest doręczeniem skutecznym w rozumieniu k.p.a. i wywołuje takie same skutki prawne jak doręczenie pisma adresatowi osobiście lub dorosłemu domownikowi. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżących, organ wyjaśnił, że skarżący nie otrzymali informacji od organu ani operatora pocztowego o pozostawieniu przesyłki u operatora pocztowego ponieważ ustanowili pełnomocnika, któremu zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. doręcza się pisma. Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty korzystają zaś z domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy. Na kopercie zawierającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2020 r. wszystkie adnotacje zostały opatrzone podpisem osoby doręczającej.
Co więcej, skoro pełnomocnik prowadził kancelarię w ograniczonym zakresie do maja 2020 r., to, jak wskazał organ, nadal miał możliwość złożenia odwołania w terminie, tj. do dnia 8 czerwca 2020 r. Z kolei, wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym z uwagi na stan epidemiologiczny nie uniemożliwiało podejmowania czynności przez organ, w tym wydawania decyzji administracyjnych. Wprowadzenie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych miało właśnie na celu ochronę praw podmiotów, w tym zapewnienie możliwości wniesienia środka odwoławczego poprzez zawieszenie terminów do dnia 24 maja 2020 r., z czego strona nie skorzystała.
We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący domagali się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zarzucając:
- a) rażące naruszenie art. 44 k.p.a., polegające na wadliwym uznaniu, że pełnomocnik został prawidłowo zawiadomiony o próbie doręczenia przesyłki i braku doręczenia w biurze (w kancelarii) awiza w sytuacji, gdy pełnomocnik wykazał, że doręczenia przez Pocztę Polską w siedzibie kancelarii były zgłaszane reklamacje, a tym samym pełnomocnik nie był należycie powiadomiony o pozostawieniu awiza, co również wskazuje brak wydania takiej rzekomo awizowanej przesyłki;
- b) rażące naruszenie art. 58 § 1 k.p.a., polegające na wadliwym uznaniu, że skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nie nastąpiło bez ich winy w sytuacji, gdy z uwagi na fakt, że doręczyciel nie przekazał awiza pełnomocnikowi a ponadto przesyłka nie była wydana pełnomocnikowi pomimo osobistej obecności na poczcie.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazali, że decyzja z dnia 27 marca 2020 r. nie została skutecznie doręczona ich pełnomocnikowi, gdyż ten nie znalazł w swojej skrzynce awiza oraz nie została mu wydana taka przesyłka przy odbiorze osobistym na poczcie. Z uwagi na ówczesną sytuację epidemiologiczną organ nie powinien wydawać i przesyłać decyzji, od której należy wnosić środki odwoławcze. Wbrew twierdzeniom organu decyzja nie została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a., a brak doręczenia pełnomocnikowi skarżących korespondencji nie nastąpił z jego winy. Organ poprzestał jedynie na analizie art. 44 k.p.a., tj. doręczenia zastępczego, wskazując, że takie doręczenie w tym trybie było właściwe. Jednakże skoro pełnomocnik nie otrzymał awiza, więc również nie miał wiedzy, iż jakakolwiek przesyłka oczekuje na odbiór, zatem nie było możliwości (w tym jakiegokolwiek zawinienia) w braku odebrania przesyłki z poczty.
Wskazano, że fikcja doręczeń w trakcie zagrożenia epidemicznego stała się sporym problemem, ale ustawodawca uregulował ten stan rzeczy w art. 50, 97 i 98 tzw. 2 Tarczy Antykryzysowej. Zgodnie z tymi uregulowaniami, przede wszystkim w przypadku wystąpienia stanu epidemii, przesyłka listowa rejestrowana może być doręczona w sposób zwykły, bez wniosku adresata. Nie dotyczy to przesyłek z Sądu, Trybunału, Prokuratury, organów ścigania lub komornika sądowego. W trakcie epidemii nie zwraca się przesyłki niedoręczonej do adresata. Dodatkowo, w przypadku nieodebranych pism z potwierdzeniem odbioru, nie można ich uznać za doręczone w czasie obowiązywania zagrożenia epidemicznego. Wskazano, że jak zostało uprawdopodobnione we wniosku, pełnomocnik nie otrzymał awiza ani przesyłka nie została mu wydana w urzędzie pocztowym, w tym też zakresie z uwagi na fakt, że pod tym adresem znajdują się cztery inne kancelarie i korespondencja odbierana jest na bieżąco zdarzyły się przypadki zgłaszane do Urzędu Pocztowego o braku przekazania awiza lub przesyłki przez doręczyciela, co zostało uprawdopodobnione w złożonym wniosku.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2020 r. nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a., a więc z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia przepis art. 58 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).
Z regulacji powołanego art. 58 k.p.a. wynika, że są cztery przesłanki przewrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, które muszą wystąpić łącznie, tj.: brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której ustanowiono termin.
Zdaniem Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w kontrolowanym postanowieniu słusznie uznał, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2020 r., a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony postępowania wymaga się bowiem staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 547). Można do nich również zaliczyć zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia.
Przy tym w niniejszej sprawie skarżący działali w postępowaniu przed organem I instancji przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu.
Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu powierzonych mu czynności procesowych. Przy tym podkreślić należy, że to od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, chociażby ze względu na posiadaną przez niego wiedzę z zakresu prawa, w tym procedur sądowych.
Okoliczności, które przywołują skarżący na swoje usprawiedliwienie, nie uprawdopodobniają braku ich winy ani winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że niewątpliwie od dnia 14 marca 2020 r. obowiązywał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 433 ze zm.), a od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. stan epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.). Jednakże, mając świadomość trudności w funkcjonowaniu organów państwa i wpływie tych trudności na terminowość prowadzonych postępowań, ustawodawca w art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zwanej dalej specustawą koronawirusową przewidział, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Dokonane specustawą koronawirusową wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych ustało jednak w dniu 23 maja 2020 r. Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875), uchylono bowiem art. 15zzs i na podstawie art. 68 ust. 7 tej ustawy, ustalono, że bieg terminów w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs, rozpoczyna bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, co nastąpiło w dniu 16 maja 2020 r. W związku z tym, bieg terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym, który się nie rozpoczął na podstawie art. 15zzs ust. 1 specustawy koronawirusowej rozpoczynał swój bieg z dniem 24 maja 2020 r.
Powyższa sytuacja została jednakże uwzględniona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który mając na uwadze powołaną regulację, prawidłowo uznał, że termin do wniesienia przez skarżących odwołania zaczął biec od dnia 24 maja 2020 r. i upłynął z dniem 8 czerwca 2020 r.
Zauważyć przy tym należy, że dokonane specustawą koronawirusową wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, wbrew stanowisku skarżących, nie stanowiło przeszkody w prowadzeniu przez organy administracji postępowań administracyjnych. Specustawa koronawirusowa zawieszała bowiem jedynie bieg określonych terminów, ale nie zawieszała prowadzenia postępowania. Przepis art. 15zzs ust. 7 specustawy koronawirusowej jednoznacznie stanowił, że czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. Powyższe oznacza, że przepis ten umożliwiał organom administracji prowadzenie postępowań i dokonywanie w nich czynności, w tym wydawanie i wysyłanie decyzji administracyjnych.
Ponadto, z ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że brak jest podstaw do podważenia skuteczności doręczenia pełnomocnikowi skarżących przesyłki zawierającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została wysłana do ustanowionego przez skarżących i działającego w ich imieniu pełnomocnika na adres, wskazywany przez niego adres, tj. ul. P. w G. Doręczenie to odpowiada treści art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki adresowanej do pełnomocnika skarżących widnieje informacja, że przesyłki nie doręczono adresatowi, dorosłemu domownikowi, dozorcy domu, osobie uprawnionej do odbioru ani sąsiadowi i pozostawiano ją w placówce pocztowej UP [..], o czym w dniu 31 marca 2020 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika dalej, że z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni pozostawiono powtórne zawiadomienie w dniu 8 kwietnia 2020 r. Daty te pokrywają się z datami wskazanymi na pieczątkach znajdujących się na przedniej stronie koperty, zawierającej tą przesyłkę, które opatrzone są podpisami doręczającego.
Opisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki informacje umożliwiały zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a. Dokonane doręczenie spełniało bowiem wymogi z art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Aby uznać skuteczność doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności w nim przewidzianych, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W świetle art. 44 k.p.a. ocena ziszczenia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4, polegającego na uznaniu pisma za doręczone, nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o związek tegoż przepisu z § 1, do którego on odsyła, a więc tylko w oparciu o stwierdzenie, iż pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej, lecz musi być powiązana także z ustaleniem, że spełnione zostały w czasie biegu tego terminu wszystkie pozostałe wymogi płynące zarówno z § 2, jak i § 3, czyli wymogi związane z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki.
Dlatego też, Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżących przesyłki zawierającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2020 r., które wywołało bezpośrednie skutki procesowe w sferze podmiotów reprezentowanych – skarżących.
Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie podważyli wynikającej z druku potwierdzenia odbioru przesyłki okoliczności faktycznej, iż doręczyciel powiadomił ich pełnomocnika o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję z dnia 27 marca 2020 r. w placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienia o tym (awiza) w skrzynce oddawczej. Twierdzenia skarżących nie obaliły domniemania prawdziwości danych uwidocznionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i skuteczności doręczenia zastępczego, co prawidłowo ustalił organ. Twierdzeniom skarżących o braku powiadomienia ich oraz ich pełnomocnika o pozostawieniu awiza przeczą bowiem adnotacje poczynione przez doręczyciela na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym odnotowano dwukrotną awizację oraz zaznaczono informację o miejscu i terminie przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym w celu jej odbioru przez adresata (pełnomocnika skarżących) oraz o miejscu pozostawienia informacji w tym zakresie w skrzynce oddawczej pełnomocnika skarżących.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dostarcza żadnego potwierdzenia, aby skarżący czy ich pełnomocnik podejmowali próby podważenia prawdziwości powyższych adnotacji inicjując procedurę reklamacyjną u operatora pocztowego i dążąc w ten sposób do wykazania, że nie poinformowano pełnomocnika skarżących o próbach doręczenia przesyłki i możliwości jej odbioru. Sytuacja pandemiczna nie stała na przeszkodzie podjęciu takich działań, które mogłyby uwiarygodnić twierdzenia o uchybieniach w doręczeniu. Ponadto, akta administracyjne organu I instancji ujawniają, że wcześniejsze doręczenia dokonywane w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego na ten sam adres pełnomocnika skarżących były skuteczne. Przy tym nie można upatrywać wadliwości doręczenia decyzji w tym, że skarżący nie zostali powiadomieni o jej pozostawieniu do odbioru w placówce pocztowej, albowiem adresatem tej przesyłki – zgodnie z umocowaniem – nie byli skarżący tylko ich pełnomocnik działający ze skutkiem dla ich sfery prawnej.
Okolicznością ekskulpującą pełnomocnika skarżących nie mógł być sposób prowadzenia przez niego działalności w kancelarii, ograniczony ze względu na pandemię COVID-19, albowiem w dacie podjęcia dwóch prób doręczenia decyzji oraz w dacie uznania jej za skutecznie doręczoną, nie obowiązywały przepisy, które ze względów pandemicznych, tworzyłyby przeszkody dla skuteczności tych czynności procesowych.
W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 37 ust. 4a ustawy – Prawo pocztowe, zgodnie z którym w stanach nadzwyczajnych lub w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemiologicznego, przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną może być doręczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit a [tj. adresatowi w jego oddawczej skrzynce pocztowej], bez konieczności składania wniosku, o którym mowa w ust.
4. Przepis ten został wprowadzony do ustawy – Prawo pocztowe ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 695), i stosownie do treści art. 118 tej ustawy wszedł w życie w dniu 18 kwietnia 2020 r. a więc już po dniu uznania za skutecznie doręczoną przesyłki kierowanej do pełnomocnika skarżących a zawierającej decyzję organu I instancji z dnia 27 marca 2020 r. Żaden przepis ustawy nie wskazywał bowiem na nadanie przepisowi art. 37 ust. 4a ustawy – Prawo pocztowe mocy wstecznej.
Jednocześnie, z tych samych powodów, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 98 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r., zgodnie z którym nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Przepis ten bowiem wszedł w życie z dniem 18 kwietnia 2020 r., a więc już po dniu uznania za skutecznie doręczoną przesyłki kierowanej do pełnomocnika skarżących a zawierającej decyzję organu I instancji z dnia 27 marca 2020 r. Żaden przepis ustawy z dnia 18 kwietnia 2020 r. nie nadawał art. 98 ust. 1 ustawy mocy wstecznej.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że podnoszone w skardze zarzuty są niezasadne. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do rozpoznania wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Sąd nie dostrzegł także, ażeby w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił wymogom praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, wynikającym z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i rozstrzygnięcia wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy nie uwzględniają ich żądań.
W niniejszej sprawie zasada ta została zrealizowana, albowiem organy ścisłe przestrzegały prawo, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i zastosowania do poczynionych ustaleń właściwych konsekwencji prawnych.
Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2020 r. jest zgodne z prawem, a wniesioną skargę należy oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.