Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 810/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii, działając na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 1-5, 7, 9, 11, 12, 16-17 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 – tekst jednolity ze zm.) w zw. z art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. Nr 30, poz. 198) uznał gospodarstwo pod nazwą Hodowla Ryb M. P. i J. Ł. (weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu [...]) za ognisko choroby zakaźnej ryb – zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych IHN i nakazał: sporządzenie spisu ryb śniętych, podejrzanych o zakażenie i podejrzanych o chorobę oraz pozyskanych od nich produktów akwakultury, z podaniem ich ilości i gatunku, przygotowanie odpowiedniego zasobu roztworów środków biobójczych do odkażania rąk, narzędzi oraz innych przedmiotów, pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej, usunięcie z terenu gospodarstwa ryb śniętych i ich części, chorych, podejrzanych o chorobę wraz z produktami akwakultury i utylizację ich w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającemu przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 przez ich utylizację we wskazanym przez organ zakładzie utylizacyjnym, odkażenie stawów/zbiorników wodnych i obiektów hodowlanych przy pomocy produktów biobójczych dopuszczonych do obrotu po uprzednim: usunięciu z nich ryb, spuszczeniu wody, oczyszczeniu i osuszeniu dna stawowego - w przypadku stawów, z których spuszcza się wodę i których dno jest osuszane.

Organ nakazał także, po uprzednim spuszczeniu wody, do innych urządzeń służących do chowu lub hodowli oraz rozrodu ryb - oczyszczenie i odkażenie narzędzi, sprzętu i innych narzędzi, które miały kontakt z rybami lub produktami akwakultury, o których mowa w pkt 1 decyzji. W tejże samej decyzji organ I instancji w punkcie 9 zakazał Stronie: wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN

1. a) ryb oraz produktów akwakultury,
2. b) środków żywienia zwierząt oraz substancji, które mogą być skażone czynnikami chorobotwórczymi,
3. c) sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub z innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb.

W punkcie 10 zakazano przemieszczania osób lub środków transportu - do gospodarstwa lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN oraz – w punkcie 11 - wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych. W punkcie 12 decyzji organ zezwolił na przemieszczanie poza gospodarstwo i umieszczanie na rynku, w celu bezpośredniego spożycia przez ludzi lub w celu przetwarzania, ryb pochodzących z w/w gospodarstwa, nie wykazujących objawów klinicznych, które osiągnęły odpowiednią wielkość pod następującymi warunkami:

1. a) stosownie do zapisów § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. z 2009, Nr 30, poz. 198) - ryby mogą zostać odłowione lub zebrane pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi lub dalszego przetwarzania w zakładach przetwórczych
2. b) uboczne produkty zwierzęce powstałe w wyniku czynności, o których mowa w lit. a), zostaną zutylizowane w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002
3. c) wodę używaną podczas tych czynności oczyszcza się i odkaża w celu zniszczenia czynników chorobotwórczych.
4. d) wymienione powyżej czynności wykonywane będą pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Powyższej decyzji, na mocy art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 01 czerwca 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii otrzymał z Zakładu Higieny Weterynaryjnej w G. sprawozdanie z badań Nr [...], zawierające zgłoszenie dotyczące podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej ryb: zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych - IHN w gospodarstwie M. P. i J. Ł. W związku ze zgłoszeniem Powiatowy Lekarz Weterynarii przeprowadził w dniu 6 czerwca 2011 czynności urzędowe polegające, m. in. na przeprowadzeniu badań klinicznych ryb, pochodzących z w/w gospodarstwa i pobraniu próbek do badań laboratoryjnych.

W dniu 22 czerwca 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii otrzymał wyniki badań laboratoryjnych nr [...] z dnia 22 czerwca 2011 r. z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego Państwowego Instytutu Badawczego w P. dotyczące pstrąga tęczowego pobranego w dniu 06 czerwca 2011 r. W wyniku tych badań stwierdzono w zbadanym materiale wirus zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych – IHN.

Jak wyjaśnił dalej organ I instancji, IHN jest chorobą zakaźną ryb, powodującą śmiertelność i zaburzenia zdrowotne, które w szybkim czasie mogą osiągnąć rozmiary epizoocji i spowodować poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. W związku z tym, iż znajduje się ona w załączniku Nr 2 - Wykaz chorób zakaźnych podlegających obowiązkowi zwalczania (punkt 24) do ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, podlega ona obowiązkowi zwalczania w myśl art. 41 ust. 1 tejże ustawy. Wszystkie nakazy i zakazy wydawane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii mają na celu sprawną likwidację choroby i niedopuszczenie do jej rozwleczenia.

W związku z tym należy zniszczyć w sposób określony w Rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009 ryby śnięte, chore, podejrzane o chorobę wraz z produktami akwakultury. Jak nadto wskazał organ, ryby pochodzące z w/w gospodarstwa, niewykazujące objawów klinicznych, które osiągnęły odpowiednią wielkość można umieścić na rynku w celu bezpośredniego spożycia przez ludzi lub w celu przetwarzania, po spełnieniu warunków określonych w niniejszej decyzji. Uwzględniając sposób i stopień zagrożenia rozprzestrzenieniem się choroby wprowadzono zakaz wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN ryb oraz produktów akwakultury, środków żywienia zwierząt oraz substancji, które mogą być skażone czynnikami chorobotwórczymi, sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub z innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb, jak również zakazano przemieszczania się osób lub środków transportu - do gospodarstwa lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono wspomniana chorobę. Z tych że powodów zakazano wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych bez wiedzy i zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Od powyższej decyzji J. Ł. oraz M. P. złożyli odwołanie w ustawowym terminie. W szczególności, strony kwestionowały wykonalność wydanej przez organ I instancji decyzji, zwłaszcza jej punktu 9c dotyczącego zatrzymania przepływu wody przez gospodarstwo oraz punktu 12 decyzji. Ponadto zarzucono, że w decyzji nie wskazano zakładu zajmującego się przerobem ryb dotkniętych wirusem IHN, ale nadających się do przerobu i konsumpcji.

W wyniku rozpatrzenia niniejszego odwołania, organ II instancji – Wojewódzki Lekarz Weterynarii – w decyzji nr [...] z dnia 11 sierpnia 2011 r., zaskarżoną decyzję uchylił w części i w tym zakresie orzekł co do istoty w ten sposób, że uchylił brzmienie punktu 9c decyzji organu I instancji i w to miejsce wprowadził brzmienie "sprzętu, przedmiotów, wyposażenia i urządzeń służących do chowu, hodowli i rozrodu ryb" oraz uchylił treść punktu 10 decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (IHN) zgodnie z art. 41 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest chorobą zakaźną zwierząt podlegającą obowiązkowi zwalczania, przy czym zwalczanie tej jednostki chorobowej powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb (Dz. U. Nr 30 poz. 198).

Ognisko choroby stwierdzono poza terytorium, strefą lub enklawą położonych na tym terytorium uznanych za wolne od tej choroby. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji podjął optymalne środki, oparte na art. 44 w/w ustawy, mające na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się choroby wobec gospodarstwa zakażonego wirusem.

Odnośnie wprowadzonego na mocy punktu 9 lit. c zaskarżonej decyzji zakazu "wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN sprzętu, przedmiotów, wyposażenia, wody ze stawów lub innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb", organ II instancji wskazał, iż częściowo został on sformułowany w sposób niezgodny z prawem. W jego ocenie zgodny z prawem i celowy jest zakaz "wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN sprzętu, przedmiotów, wyposażenia (...) lub innych urządzeń służących do chowu lub hodowli ryb oraz rozrodu ryb". W tym też zakresie decyzja organu I instancji został zmieniona.

W ocenie organu odwoławczego, zakaz wwożenia lub wnoszenia do gospodarstwa albo wywożenia lub wynoszenia z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN, wody ze stawów, sformułowany został przez organ I instancji niezasadnie. W przypadku sytuacji epizootycznej terytorium, na którym znajduje się gospodarstwo, mając na uwadze przewidziane przepisem § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb środki zapobiegawcze na tych obszarach, oraz mając na uwadze technologię hodowli pstrąga, w opinii Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, zakaz ten stanowi nieuzasadniony, sprzeczny z założeniami w/w § 13, środek zapobiegawczy. Następnie organ zacytował treść rzeczonego § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 lutego 2009 r.

Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że nie podziela zarzutu odwołania, jakoby zakaz określony w punkcie 9 lit. c) był zakazem dopuszczania wody i przepuszczania wody przez gospodarstwo akwakultury.

Odnośnie treści punktu 10 zaskarżonej decyzji, w zakresie zakazu przemieszczania osób lub środków transportu - do lub z gospodarstwa, w którym stwierdzono IHN, organ odwoławczy podał, że formuła tegoż zakazu nie jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt oraz czasowych ograniczeń w ruchu osobowym lub pojazdów (Dz. U. Nr 169 poz. 1423). W związku z powyższym, mając na uwadze dyspozycję § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r., zgodnie z którym "Zakazu oraz czasowych ograniczeń nie wprowadza się, jeżeli inne środki określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt są wystarczające" odwołanie w zakresie punktu 10 decyzji dotyczącą zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt uwzględniono, uchylając w tym zakresie decyzję organu I instancji.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących braku wskazania w decyzji zakładu zajmującego się przerobem ryb dotkniętych chorobą zakaźną zwierząt akwakultury Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wskazywania w decyzji sposobu lub miejsca wykonania nakazanej czynności. Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt obliguje Powiatowego Lekarza Weterynarii do postępowania administracyjnego przy zwalczaniu choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania poprzez sankcje nakazów, zakazów i innych środków, które Powiatowy Lekarz Weterynarii może podjąć w celu zwalczania lub zapobieżenia rozprzestrzeniania się choroby. Sposób ich wykonania określają przepisy wykonawcze tj. rozporządzenia właściwych ministrów. W niniejszym stanie faktycznym zaś organ I instancji zezwolił na zbieranie i poddawanie ubojowi ryb w celu spożycia przez ludzi, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, co nie czyni wydanej decyzji nadmiernie dotkliwej dla stron. W związku z powyższym w tym zakresie Powiatowy Lekarz Weterynarii wypełnił obowiązki wskazane prawem.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli J Ł i M P, domagając się uchylenia zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i organu I instancji, z powodu uchybień proceduralnych. W skardze wskazano, że przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie badań zrealizowanych przez Państwowy Instytut Weterynarii w P. z pominięciem diagnostyki różnicowej, która w podobnych wypadkach przewiduje wykluczenie między innymi choroby zimnej wody czy stresu wywołanego czynnikami środowiskowymi. Skarżący wskazali, że od momentu stwierdzenia wirusa IHN nie zaobserwowano zmian klinicznych w organizmach ryb czy też wzrostu śnięć ryb na stawach stron.

Skarżący podkreślili przy tym, że przeprowadzono na ich zlecenie badania na obecność VHS i IPN w Danii. W części gospodarstwa należącej do J. Ł. wynik badań na obecność wirusów IHN, VHS i IPN był ujemny, zaś w części stawów M. P. wynik na obecność IHN i IPN był dodatni. Zastosowano leczenie sulfonamidami, a w części M. P. – także podano preparat – konsulfatrim. Druga próba badań w D. z części należącej do M. P. na obecność wirusa IHN również dała wynik ujemny. W ocenie skarżących, obrazuje to, że wyniki badań Laboratorium z P. obarczone są błędem, gdyż nie wykonano diagnostyki różnicowej, która wyklucza błędne diagnozowanie sytuacji wirusowej w gospodarstwie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że strona skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów co do postępowania i treści decyzji organu odwoławczego. Ewentualne zarzuty skierowane są przeciwko decyzji organu I instancji. W tej sytuacji, skarga powinna zostać oddalona. Niezależnie od tego, ustosunkowując się do zarzutów skargi odnośnie wadliwości postępowania dowodowego, wskazano że stwierdzona choroba ryb – zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (IHN) jest chorobą zakaźną zwierząt, podlegającą ustawowemu obowiązkowi jej zwalczania z urzędu, a to na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Sposób postępowania w takim przypadku reguluje z kolei rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych ryb. Organ podkreślił przy tym, że niekontrolowane uwolnienie i rozprzestrzenienie się wirusa IHN do innych gospodarstw rybackich może spowodować ogromne straty w hodowlach oraz gospodarce rybackiej regionu, a nawet kraju.

Wydana decyzja poprzez zawarte w niej nakazy i zakazy ma na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się tej choroby. W ocenie organu, przyjęty sposób postępowania zostały podjęty na podstawie jednoznacznych wyników badań laboratoryjnych, które są wiarygodne i zgodne z wymogami przyjętymi w Unii Europejskiej. Przedstawione przez skarżących wyniki badań w A. potwierdzają zresztą te wyniki, skoro najpierw uzyskano wynik dodatni dla pierwszej próbki, a dopiero dla kolejnej partii próbek wynik był ujemny. W ocenie organu odwoławczego, ten ujemny wynik drugiej partu próbek jest niewiarygodny w świetle faktu, że ryby pozostają nosicielami wirusa IHN do końca życia i stan ten nie może ustąpić samoistnie, czy choćby po zastosowaniu farmakologii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 11 sierpnia 2011 r., na mocy której utrzymana w mocy została decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 24 czerwca 2011 r., z wyłączeniem punktu 9c decyzji organu I instancji, w którym to zakresie organ odwoławczy orzekł odmiennie co do istoty oraz z wyłączeniem punktu 10 decyzji organu I instancji, który został uchylony przez organ odwoławczy. Decyzja organu odwoławczego utrzymała zatem w mocy ustalenie decyzji organu I instancji w odniesieniu do Hodowli ryb należącej do skarżących, iż stanowi ona ognisko choroby zakaźnej ryb z uwagi na stwierdzenie zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych IHN oraz utrzymała w mocy nakazy i zakazy, zawarte w decyzji organu I instancji oraz ograniczenia w zakresie przemieszczania poza gospodarstwo i umieszczania na rynku, zawarte w punkcie 12 decyzji.

Przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie ustalenia, w oparciu o sprawozdanie z badań nr [...] Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w P., że w próbkach pobranych przez organ I instancji z Hodowli skarżących (materiał stanowił cały organizm ryby), wykryto wirusa IHN, tj. zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 – tekst jednolity ze zm.) w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań Inspekcji, organem pierwszej instancji jest powiatowy lekarz weterynarii, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Organem wyższego stopnia, w stosunku do powiatowego lekarza weterynarii jest, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, wojewódzki lekarz weterynarii.

Podstawą materialnoprawną niniejszej decyzji jest uregulowanie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 – tekst jednolity ze zm.). Ustawa ta określa m. in. zasady zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych (art. 1 pkt 3 lit. a). Zasady te uregulowane zostały szczegółowo w rozdziale 8 ustawy. Zgodnie z treścią jej art. 41 ust. 1 pkt 1 obowiązkowi zwalczania podlegają w szczególności choroby zakaźne zwierząt wymienione w załączniku nr 2 ustawy. W treści tegoż załącznika w pkt 24 wymieniona jest zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (Infectious haematopoietic necrosis - IHN), tj. choroba, którą zidentyfikował Państwowy Instytut Weterynarii w P. w próbkach dostarczonych do badania z Hodowli skarżących. Zgodnie z art. 42 cytowanej ustawy w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt posiadacz zwierzęcia jest obowiązany w szczególności do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta), pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt, udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu.

Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia, podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, a w szczególności:

1. 1) nakazuje posiadaczowi zwierząt sporządzenie i aktualizację spisu wszystkich zwierząt lub zwłok zwierzęcych;
2. 2) przeprowadza dochodzenie epizootyczne;
3. 3) przeprowadza badanie kliniczne zwierząt;
4. 4) pobiera i wysyła próbki do badań laboratoryjnych.

W przypadku uzasadnionego podejrzenia choroby zakaźnej zwierząt lub jej stwierdzenia powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki przewidziane dla zwalczania danej choroby. Środki, zmierzające do zwalczania danej choroby organ podejmuje z urzędu, a regulacja cytowanej ustawy wskazuje, że czynności te mają charakter obligatoryjny. Zwalczanie chorób zakaźnych stanowi zatem ustawowy obowiązek lekarza weterynarii, który w tym celu podejmuje kroki wskazane w ustawie. Środki, jakie zastosować może organ administracji w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt określa regulacja art. 44 ustawy. Przepis ten wskazuje katalog nakazów oraz zakazów, spośród których lekarz weterynarii obowiązany jest wybrać te, które w sposób adekwatny do rodzaju zwierząt i stwierdzonej choroby doprowadzą do jej zwalczenia. Zgodnie z tym przepisem w celu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji, może:

1. 1) nakazać odosobnienie, strzeżenie lub obserwację zwierząt chorych lub zakażonych albo podejrzanych o zakażenie lub o chorobę;
2. 2) wyznaczyć określone miejsce jako ognisko choroby;
3. 3) zakazać wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych;
4. 4) nakazać zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub o chorobę albo zwierząt z gatunków wrażliwych na daną chorobę zakaźną zwierząt;
5. 5) nakazać oczyszczenie i odkażenie miejsc oraz środków transportu, a także odkażenie, zniszczenie lub usunięcie w sposób wykluczający niebezpieczeństwo szerzenia się choroby zakaźnej zwierząt środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, oraz przedmiotów, z którymi miały kontakt zwierzęta chore, zakażone lub podejrzane o zakażenie lub o chorobę;
6. 6) zakazać osobom, które były lub mogły być w kontakcie ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę, czasowego opuszczania ogniska choroby;
7. 7) nakazać odkażanie rzeczy osób, które miały lub mogły mieć kontakt ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę;
8. 8) zakazać karmienia zwierząt określonymi środkami żywienia zwierząt lub pojenia z określonych zbiorników i ujęć wody;
9. 9) zakazać w ognisku choroby wprowadzania, przeprowadzania i wyprowadzania zwierząt lub sprowadzania i wywożenia produktów, zwłok zwierzęcych i środków żywienia zwierząt;
10. 10) nakazać:
11. a) badanie kliniczne zwierząt z pobraniem próbek do badań laboratoryjnych,
12. b) przeprowadzenie sekcji zwłok zwierzęcych z pobraniem próbek do badań laboratoryjnych,
13. c) wykonywanie określonych zabiegów na zwierzętach, w tym przeprowadzanie szczepień;
14. 11) zakazać używania zwierząt w celu rozmnażania;
15. 12) określać sposób postępowania ze zwierzętami chorymi, zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie lub o chorobę, zwłokami zwierzęcymi, produktami oraz środkami żywienia zwierząt zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie;
16. 13) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie przetwarzania oraz wykorzystywania ubocznych produktów zwierzęcych unieszkodliwienie zwłok zwierzęcych w związku ze zwalczaniem chorób zakaźnych, produktów pozyskanych od tych zwierząt oraz przedmiotów, z którymi miały kontakt zabite zwierzęta;
17. 14) nakazać podmiotom zajmującym się ubojem zwierząt przeprowadzenie uboju z określeniem jego warunków;
18. 15) nakazać podmiotom zajmującym się transportem zwierząt lub zwłok zwierzęcych ich transport do wskazanych miejsc;
19. 16) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie produkcji produktów ich przetworzenie oraz, jeżeli jest to konieczne, zastosowanie do tego przetworzenia określonej technologii;
20. 17) nakazać podmiotom prowadzącym działalność w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury podjęcie czynności prowadzących do ograniczenia lub wyeliminowania czynnika chorobotwórczego;
21. 18) określić stosowanie środków innych niż wymienione w pkt 1-16, wynikających ze stosowanych bezpośrednio w systemie prawa polskiego przepisów Unii Europejskiej dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, zapewniających bezpieczeństwo epizootyczne, w szczególności zapobieganie, ograniczanie lub eliminowanie zagrożeń dla zdrowia publicznego.

W oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury (Dz. U. Nr 30, poz. 198), w którym określono szczegółowy sposób i tryb zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury, a w szczególności:

1. 1) sposób i tryb postępowania przy podejrzeniu wystąpienia oraz stwierdzeniu wystąpienia tych chorób;
2. 2) rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania i wysyłania;
3. 3) środki stosowane przy zwalczaniu tych chorób;
4. 4) procedury czyszczenia i odkażania;
5. 5) wymagania niezbędne do uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strefy lub enklawy położonych na tym terytorium za wolne od nieegzotycznej choroby zakaźnej zwierząt akwakultury oraz szczegółowy tryb tego uznawania, a także warunki i tryb zawieszania, cofnięcia oraz ponownego uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, strefy lub enklawy położonych na tym terytorium, w stosunku do których cofnięto to uznanie.

Z załącznika do niniejszego rozporządzenia wynika, że zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (Infectious haematopoietic necrosis - IHN), wskazana w punkcie II.2 załącznika, stanowi nieegzotyczną chorobę zakaźną zwierząt akwakultury.

W ocenie sądu, zarówno podjęte przez organy obu instancji środki w celu zwalczenia stwierdzonej choroby zakaźnej ryb, jak również sposób postępowania organów obu instancji są zgodne z wyżej cytowanymi przepisami ustawy oraz rozporządzenia. Przyjęte środki uznać należy za adekwatne i optymalne do celu, jakim jest zwalczenie stwierdzonej choroby, a w tym przypadku – zapobieżenia jej rozprzestrzenieniu. Ryby zarażone wirusem IHN będą bowiem zawsze bezobjawowym lub objawowym nosicielem tegoż wirusa, przy czym jest to stan, który nie ustępuje samoistnie, nawet po zastosowaniu leczenia farmakologicznego. W tej sytuacji, mając na względzie powagę choroby stwierdzonej w gospodarstwie skarżących, a także zagrożenie niekontrolowanym uwolnieniem i rozprzestrzenieniem się wirusa, uznać należy, że podjęte przez organy administracji środki nie wykraczają poza cel nakreślony w ustawie i nie noszą znamion dowolności.

Zresztą, w skardze nie sformułowano żadnych zarzutów odnośnie sposobu procedowania przez organy weterynarii w niniejszej sprawie, za wyjątkiem oparcia decyzji o wyniki badań, które zdaniem skarżących są wadliwe. Odnosząc się zatem do tegoż zarzutu wskazać należy, że w ocenie sądu, wyniki badań, zawarte w sprawozdaniu z badań z dnia 7 czerwca 2011 r., nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Zaznaczyć należy, że były to kolejne wyniki badań, przeprowadzonych w oparciu o próbki ryb pobranych z Hodowli skarżących, które potwierdziły fakt występowania wirusa – po raz pierwszy stwierdzony w sprawozdaniu z badań nr [...] z dnia 1 czerwca 2011 r. To właśnie te pierwsze wyniki badań, przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii Zakład Higieny Weterynaryjnej w G., stały się podstawą do objęcia z urzędu nadzorem urzędowym Powiatowego Lekarza Weterynarii Hodowli ryb skarżących i pobrania kolejnej próby ryb do badań.

W tej sytuacji, w ocenie sądu, brak jest podstaw do kwestionowania wyników badań Instytutu w P., bowiem były to kolejne badania, które potwierdziły fakt występowania wirusa w Hodowli skarżących. Przedstawione przez skarżących wyniki badań przeprowadzonych w A. tą diagnozę częściowo też potwierdziły, skoro wynik pierwszej próbki przekazanej do badań był dodatni, a dopiero kolejny – ujemny. Przy czym podkreślić należy, że organ II instancji rozstrzyga sprawę w oparciu o dowody zebrane przed datą wydania decyzji i Sąd administracyjny oceniając legalność wydanej decyzji nie uwzględnia dowodów powstałych po jej wydaniu. W tej sytuacji, w ocenie sądu, w dacie orzekania, organy administracji – w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i na podstawie ustalonych faktów – miały obowiązek podjęcia środków, zmierzających do zapobieżeniu rozprzestrzenianiu się choroby ryb, stwierdzonej w Hodowli skarżących, a środki które podjął były adekwatne do sytuacji i celu. Zarzuty skarżących sąd uznał, z powodów wyżej opisanych, za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę niniejszą, jako niezasadną, oddalił.