Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 czerwca 2024 r. B. G. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną powyżej decyzję Wójta Gminy Smołdzino o odmowie ustalenia na rzecz skarżącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego (przeznaczonego na pracownię ceramiki użytkowej i szkła artystycznego, stolarnię, garaż, pomieszczenia techniczne), na działkach nr [...] i [...], obręb ewidencyjny Ł., gmina S., oraz na przewlekłość postępowania Wójta w tej sprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 7 sierpnia 2024., sygn. akt II SA/Gd 840/24, zarządzono rozdzielenie skarg zawartych w ww. piśmie, poprzez odrębne zarejestrowanie skargi na decyzję Wójta z dnia 3 czerwca 2024 r. i na przewlekłość postępowania tego organu (sygn. akt II SAB/Gd 33/24).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga wniesiona w tej sprawie podlega odrzuceniu.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako "p.p.s.a.". Przesłankami tymi są:
- - niewłaściwość sądu (pkt 1),
- - niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2),
- - nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3),
- - zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4),
- - brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5),
- - brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz
- - niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Należy też zauważyć, że jednym z warunków wniesienia skargi do sądu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej "k.p.a.", przewiduje, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.), przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 1 k.p.a.). Powyższe reguły współgrają z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 15 k.p.a., tj. zasadą jego dwuinstancyjności, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) w następstwie rozpoznania środka odwoławczego od decyzji organu I instancji - można wnieść skargę do sądu administracyjnego, gdyż wyczerpany został tok instancyjny w postępowaniu administracyjnym.
Tym samym skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeżeli strona skarżąca nie wyczerpie tego toku, tj. nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo też - gdy już po wyczerpaniu przysługujących w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia - wniesie konkurencyjną wobec uprzednio złożonego odwołania skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego.
Niedopuszczalna zatem jest skarga na decyzję organu I instancji, a taki charakter ma zaskarżona decyzja Wójta Gminy z dnia 3 czerwca 2024 r. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności nieostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych, gdyż prowadziłoby to do naruszenia wskazanej wyżej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. O tym, iż od ww. rozstrzygnięcia nie przysługuje skarga do Sądu, lecz odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, strona została też prawidłowo powiadomiona w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji. Z pisma Wójta z dnia 30 lipca 2024 r. wynika, że z takiego środka skarżąca skorzystała w dniu 20 czerwca 2024 r. (k. 64 akt).
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne z innych przyczyn, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.