Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 158 poz. 1071 ze zm.) wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 17.08.1999 r. znak PINB-G-7355-11/99 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta dot. nakazania rozbiórki ogrodzenia pełnego wewnętrznego wybudowanego od strony sąsiada J. S., zamieszkałego przy ul. [...] oraz rozbiórki dwóch boksów na składowanie złomu.
W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta decyzją z dnia 17.08.1999 r. znak [...] nakazał Z. T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia pełnego wewnętrznego od strony sąsiada J. S. oraz dwóch boksów na składowanie złomu. Z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją wystąpił Z. T. wnosząc, że ogrodzenie od strony sąsiada J. S. zostało obniżone do 2,0 m wysokości oraz to, że odnalazł dokumenty dotyczące zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia i przesunięcia boksu na złom. Wniosek swój uzasadnia nowymi okolicznościami faktycznymi nieznanymi organowi w czasie wydania decyzji.
Organ I instancji wobec powyższego uznał, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 145 § 1 pkt. 5 i postanowił o wznowieniu postępowania. Pouczył również strony tego postępowania, że na niniejsze postanowienie służy prawo wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta, ul. [...] w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł J.S..
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126, ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie wznowieniowe.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Rzeczą organu właściwego do wznowienia postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie faktycznych i udokumentowanych okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, czy termin określony w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego został zachowany. W przypadku nie zachowania któregoś z tych warunków, brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.
W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta nie ustalił, czy kserokopia potwierdzenia nadania dotyczyła właściwego zawiadomienia o planowanym rozpoczęciu robót. Należało sprawdzić w Urzędzie Miasta, czego dotyczył nadesłany dokument, tym bardziej, iż znana jest data wysyłki.
Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby został zachowany termin do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie złożył Z. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które to miały zdaniem skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 ze zm.).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd administracyjny rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może skargę uwzględnić również z przyczyn innych aniżeli w niej wskazane. Taka sytuacja miała miejsce w rozważanym przypadku.
Naruszenie prawa w niniejszej sprawie polega na tym, że organ II instancji nie miał podstawy prawnej do rozpoznania zażalenia wniesionego przez J. S. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia 8 lutego 2002 r. wznawiającego postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 17 sierpnia 1999 r. Pouczenie jakie zawarł organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia o możliwości jego zaskarżenia jest pouczeniem wadliwym.
W kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto zasadę, że zaskarżeniu podlegają jedynie te rozstrzygnięcia formalne, które hamują bieg postępowania wznowieniowego.
Stąd brak przepisu dopuszczającego zażalenie na postanowienie o wznowieniu postępowania, wydane na podstawie art. 149 § 1 kpa. Niedopuszczalność zażalenia wynika z art. 141 § 1 kpa, który przewiduje tylko wtedy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 142 kpa postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Tak więc postanowienie o wznowieniu z art. 149 § 1 kpa nie jest wyłączone spod kontroli instancyjnej i kontroli sądowej.
Postanowienie takie wiąże jedynie organ administracji, który je wydał (art. 110 w zw. z art. 126 kpa) będzie ono (w przypadku skorzystania ze środków zaskarżenia wobec decyzji z art. 151 kpa) przedmiotem kontroli tak organu odwoławczego, jak i sądu administracyjnego również co do warunków wznowienie z art. 148 kpa), a w konsekwencji co do tego, czy zamiast postanowienia o wznowieniu powinna zapaść decyzja o odmowie wznowienia. Odbędzie się to w ramach zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, gdzie również podlega kontroli występowanie podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcia dopuszczające wznowienie i odmawiające wznowienia mimo odmiennej formy (postanowienie, decyzja), stanowią alternatywę.
Sprzeczne byłoby z logiką, gdyby po wydaniu postanowienia o wznowieniu mogła zapaść decyzja odmawiająca wznowienia (co sugeruje organ II instancji w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). W takiej sytuacji pozostają jedynie rozstrzygnięcia z art. 151 kpa.
Konkludując, stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania organ II instancji winien był stwierdzić w oparciu o art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa niedopuszczalność zażalenia, nie zaś rozważać kwestie dotyczące terminu oraz podstawy z art. 148 kpa.
Z wskazanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.