Uzasadnienie
Skarga K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Starogardu Gdańskiego z 31 stycznia 2022r. o odmowie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, matką D. D., został wniesiona w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 25 lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia 12 stycznia 2022 r., zaliczającym matkę do znacznego stopnia niepełnosprawności.
Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z dwóch powodów. Po pierwsze wskazał, że w sprawie nie ziściła się przesłanka związana z datą powstania niepełnosprawności, czyli z art. 17 ust. 1 lit. "b" ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej "u.ś.r."), tj. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
- 1. nie później niż do ukończenia 18 r. ż. lub
- 2. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 r.ż.
I drugi powód to brak związku związek przyczynowo - skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką.
Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami oraz rozstrzygnięciem organu I instancji i wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku po analizie sprawy utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie podzielając stanowisko o braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy brakiem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką i negując przesłankę daty powstania niepełnosprawności. Kolegium wskazało, że wiek, w którym ustalono niepełnosprawność matki skarżącej nie może stanowić, wbrew stanowisku organu I instancji, podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Cytując treść art. 17 ust.1 u.ś.r. Kolegium wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem należnym za samo sprawowanie opieki; jest to świadczenie należne za rezygnację z aktywności zawodowej lub za niemożność podjęcia zatrudnienia. Rezygnacja z zatrudnienia musi zostać wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcia lub wykonywanie pracy zarobkowej. Podkreślono przy tym utrwalony w orzecznictwie sadowodministracyinym pogląd, że jeżeli sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, to świadczenie takie nie będzie przysługiwało. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia zatrudnienia będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki.
Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym D. D. wymaga pomocy i opieki osoby drugiej. W ramach opieki nad matką skarżąca wykonuje takie czynności jak: pomoc w porannej i wieczornej toalecie, przygotowanie ubrania, przygotowanie posiłków, sprzątanie, wyjście na spacer, robienie zakupów, podanie leków, czytanie książek i prasy, ćwiczenie mowy, masaż, ćwiczenia fizyczne, towarzyszenie w wizytach lekarskich według potrzeb.
Dostrzegło Kolegium, że D. D. mieszka sama, nie jest osobą leżącą, mimo słabego wzroku porusza się samodzielnie, na noc pozostaje sama w domu, a gdy potrzebuje pomocy, kontaktuje się z córką telefonicznie, albo puka do jej mieszkania, ponieważ zamieszkują w tym samym budynku. Natomiast skarżąca ostatnie zatrudnienie wykonywała w okresie od 1 maja 2016r. do 31 lipca 2021r. ustanie zatrudnienia nastąpiło ze względu na likwidację zakładu pracy (zakończenie działalności gospodarczej przez osobę zatrudniającą stronę). W czerwcu 2021r. przeszła operację stopy i po zakończeniu zatrudnienia pobierała zasiłek chorobowy do 18 stycznia 2022r. (oświadczenie strony z dnia 8 marca 2022r.). Obecnie nie widzi możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na opiekę nad matką.
Za konieczne uznał organ odwoławczy rozważenie czy rozwiązanie umowy o pracę wymuszone zostało koniecznością sprawowania opieki nad matką oraz czy zakres czynności wykonywanych przez stronę w ramach opieki nad matką, przy jednoczesnej dużej samodzielności osoby niepełnosprawnej, wyczerpuje stronie czas na tyle, iż nie może ona podjąć żadnej pracy zarobkowej.
W ocenie Kolegium ani zaprzestanie zatrudnienia ani niepodejmowanie zatrudnienia ze względu na zakres opieki nad osoba niepełnosprawną nie wyczerpują przesłanek wynikających z dyspozycji art.17 ust. 1 u.ś.r.. Zaprzestanie zatrudnienia nastąpiło w związku z likwidacją zakładu pracy (zakończeniem działalności gospodarczej - prowadzeniem lombardu przez osobę zatrudniającą stronę), nie zaś z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką. Również zakres opieki nad matką nie wyczerpuje znamion stałej, ciągłej opieki nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w cyt. przepisie, uniemożliwiającej podjęcie stronie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Opieka sprawowana przez skarżącą sprowadza się faktycznie do pomocy w toalecie porannej i wieczornej, przygotowania posiłków, przygotowania i podania leków oraz czytania książek, towarzyszenia w spacerze i wizytach lekarskich w razie potrzeby, robieniu zakupów, pomocy w załatwianiu spraw. Te czynności można wykonać w czasie poza godzinami pracy, którą strona mogłaby podjąć.
Dodał organ odwoławczy, że matka strony nie jest osobą obłożnie chorą; przeciwnie wykazuje znaczną samodzielność - mieszka sama, samodzielnie się porusza - może samodzielnie dojść do mieszkania strony i zapukać do drzwi w razie potrzeby, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne. Okazywana przez stronę pomoc matce dotyczy niektórych czynności, które można wykonać poza godzinami pracy.
W ocenie Kolegium D. D. nie wymaga stałej, ciągłej opieki uniemożliwiającej stronie podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Przy takim zakresie czynności i znacznej samodzielności matki skarżąca mogłaby podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
We wniesionej skardze zarzuciła skarżąca naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż z normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
Nie sposób zatem przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę, to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 21 września 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Starogardu Gdańskiego, w imieniu którego działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., z 31 marca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej na jej wniosek świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, stwierdził, że narusza ona prawo.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615), zwanej dalej u.ś.r., a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r., skarżąca jako zobowiązana do alimentacji względem matki należy do kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że to skarżąca pozostaje w pełnej dyspozycji niepełnosprawnej matki, udzielając jej wszechstronnej pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia przez całą dobę. Brak jest wśród okoliczności sprawy takich ustaleń, z których wynikałoby, że sposób sprawowania opieki przez skarżącą jest podważany, przeciwnie, w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego matka potwierdziła, że to skarżąca sprawuje nad nią opiekę w sposób ciągły.
W tej sytuacji ocenie należało poddać stanowisko orzekających w sprawie organów, które za zasadniczy powód odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie uznały brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad matką.
Zdaniem Sądu, przedstawiona argumentacja na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy jest wadliwa, a wydane rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane.
Za nieprawidłowe należy uznać stanowisko orzekających w sprawie organów, które z faktu, iż ostatnie zatrudnienie wykonywała w okresie od 1 maja 2016r. do 31 lipca 2021r. i ustanie zatrudnienia nastąpiło ze względu na likwidację zakładu pracy (zakończenie działalności gospodarczej przez osobę zatrudniającą stronę), a także okoliczności, że w czerwcu 2021r. przeszła operację stopy i po zakończeniu zatrudnienia pobierała zasiłek chorobowy do 18 stycznia 2022r., wywiodły wniosek o braku rezygnacji skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie wykluczają stwierdzenia, że aktualnie istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a potrzebą sprawowania opieki nad matką w zakresie wynikającym z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono bowiem, iż skarżąca od momentu przejścia przez matkę udaru niedokrwiennego mózgu w październiku 2008 r. sprawowała opiekę nad niepełnosprawną matką, która cierpi niedowład połowiczny strona prawa i afazję z dysplemią (trudności w mówieniu i wysokie niedowidzenie). Skarżąca przepracowała ostatnie pięć lat, następnie przebywała na zwolnieniu lekarskim po operacji stopy. Aktualnie nie widzi możliwości podjęcia pracy z uwagi ma konieczność opieki nad matką.
Organ odwoławczy uznał, że zakres niezbędnej matce opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, bowiem opisane czynności, jakie skarżąca wykonuje wobec matki mogą zostać zrealizowane także po powrocie z pracy.
Wbrew stanowisku Kolegium, ujawnione okoliczności potwierdzają, że konieczność opieki nad niepełnosprawną matką uniemożliwia skarżącej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z dokumentacji, w tym z wyjaśnień skarżącej i z wywiadu środowiskowego wynika, że stan zdrowia matki wymaga pozostawania przez opiekuna w ciągłej gotowości do świadczenia pomocy.
Należy przy tym zaznaczyć, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, od wnioskodawcy zależy więc, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. Nie wyklucza przyznania świadczenia rezygnacja z zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawnym, która miała miejsce miesiąc, rok, czy 25 lat przed złożeniem wniosku pod warunkiem oczywiście, że ten stan w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2019 r., II SA/Po 827/19, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce ona wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia.
Sąd nie podzielił również oceny Kolegium co do zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką, który, zdaniem organu, nie jest na tyle absorbujący czasowo, by wykluczał możliwość podjęcia przez skarżącą pracy zawodowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Jak wynika z akt sprawy, wymagająca opieki D. D. w dniu 17 października 2008 r. w wieku 46 lat została przyjęta do szpitala klinicznego w S. z powodu udaru niedokrwiennego mózgu wskutek którego miała zaburzenia mowy oraz niedowład połowiczny prawostronny. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że podopieczna porusza się samodzielnie, ale potrzebuje pomocy z uwagi na słaby wzrok, nie czyta ani nie pisze, mówi niewyraźnie. Wymaga stałej opieki lekarskiej i rehabilitacji. D. D. samodzielnie porusza się po mieszkaniu, sama spożywa posiłki i napoje, które muszą być wcześniej przygotowane. Jednak z powodu niezdolności matki do samodzielnej egzystencji skarżąca pomaga jej w niemal wszystkich czynnościach życia codziennego, w utrzymaniu higieny, przy posiłkach, przy rehabilitacji oraz w utrzymaniu domu. Wedle oświadczenia skarżącej opieka jaką sprawuje nad matką jest całodobowa i jest jedyną osobą zobowiązaną, która może pozostawać w stałej dyspozycji matki. Nikt inny nie uczestniczy w tej opiece.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał w sposób właściwy opisuje, na czym polega opieka skarżącej nad matką, która jest znacznie ograniczona w samodzielnej egzystencji. Konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności D. D. wymagającej stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi matce w sposób ciągły i stały przez skarżącą, nie pozostawia, w ocenie Sądu, wątpliwości, że zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze. Przy tym, organ nie przedstawił żadnych przekonywujących argumentów przemawiających za możliwością pogodzenia niezbędnej opieki nad matką z zajęciem zarobkowym.
Za nieuprawnione w realiach niniejszej sprawy należy uznać twierdzenie Kolegium, uzasadniające odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia, że zakres sprawowanej opieki nie jest na tyle absorbujący czasowo, by wykluczał możliwość podjęcia przez skarżącą pracy zawodowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, na co wpływ ma mieć m.in. to, że D. D. jest w stanie poruszać się po mieszkaniu, a także samodzielnie spożyć wcześniej przygotowane posiłki i lekarstwa. Teza o samodzielności podopiecznej w zakresie umożliwiającym podjęcie przez skarżącą pracy, chociażby w niepełnym wymiarze, nie została potwierdzona żadnymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, a przeczą jej z kolei okoliczności wskazywane konsekwentnie przez skarżącą.
W ocenie Sądu, organy administracji publicznej, które rozpoznają wnioski w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie mogą samodzielnie miarkować czy też oceniać skali niezdolności do samodzielnej egzystencji osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sam fakt, że podopieczny jest w stanie wykonywać pewne proste czynności samodzielnie, spożywać posiłki, czy poruszać się, nie może przesądzać, że zakres świadczonej opieki nie wymaga od opiekuna rezygnacji z pracy czy nie usprawiedliwia jej niepodejmowania.
Należy wskazać, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. w żaden sposób nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być stała, rozumiana jako opieka całodobowa. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, iż w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz, że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym (zob. wyrok NSA z 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl wraz z przywołanym tam orzecznictwem).
W ocenie Sądu, zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą jest zgodny z wymogami i z rozmiarem określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Przedstawiony przez skarżącą, chronologiczny zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez nią w stosunku do matki każdego dnia świadczy o tym, że opieka ta ma w istocie charakter całodobowy i stały. Za nieuzasadnione należy przy tym uznać sprowadzenie przez Kolegium sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką jedynie do czynności polegających na pomocy w zachowaniu higieny osobistej, podaniu leków czy przygotowaniu posiłków. D. D. ze względu na swój stan zdrowia wymaga bowiem pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego i stałej asysty, co konsekwentnie twierdziła skarżąca i czemu nie zaprzeczono żadnym dowodem przeciwnym. Pomimo tego, że podopieczna nie jest osobą leżącą i wykazuje pewne przejawy samodzielności, wymaga ciągłej asysty m.in. przy wykonywaniu higieny osobistej, czynnościach fizjologicznych, posiłkach i poruszaniu się.
Skarżąca przez większość czasu czuwa nad chorą matką, by nieść jej niezbędną i niezwłoczną pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego oraz w razie nagłej potrzeby, pozostając tym samym w stałej gotowości. W tej sytuacji związek pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a zakresem sprawowanej opieki i świadczonej nieustannie pomocy przez skarżącą jest w tej konkretnej sprawie bezpośredni i ścisły.
Zdaniem Sądu, wszystkie wskazane przez skarżącą czynności są konieczne, aby zapewnić osobie ograniczonej w możliwościach samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Z zakresu tych czynności nie można wykluczyć zwykłych czynności życia codziennego, takich jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, którym osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może sprostać ze względu na swoje ograniczenia zdrowotne. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych, prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 10 czerwca 2021 r., III SA/Gd 319/21, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie okoliczności dotyczące zakresu świadczonej przez skarżącą opieki nad matką oraz ich związek z niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie został przez Kolegium podważony w sposób, który uzasadniał odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji za nieuzasadnione należało uznać stanowisko organu odwoławczego o braku istnienia związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Nawet ewentualna potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego nie wykracza poza kompetencje Kolegium wynikające z art. 136 § 1 k.p.a. Wyniki poczynionych ustaleń zdeterminują treść rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 k.p.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 480 zł, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w trybie przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., albowiem wniosek w tym zakresie złożyła skarżąca, a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.