Uzasadnienie
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza wskazał, że mieszka wraz z zoną i dwójką studiujących dzieci w budynku mieszkalnym o pow. 331 m2 a w skład majątku jego rodziny wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 1,5 ha a także inny budynek, który jest przez rodzinę skarżącego wynajmowany.
Wnioskodawca zaznaczył, że jego rodzina już od kilku lat nie osiąga dochodów a utrzymuje się ze sprzedaży drewna (bieżącej wycinki drzew). Wynajmowany budynek pochłania znaczne koszty związane z jego utrzymaniem, które przekraczają uzyskiwany przychód. W druku formularza zaznaczono, że I.K. – matka skarżącego jest właścicielką sześcioletniego pojazdu marki [...], a bieżący dochód uzyskiwany w rodzinie strony kształtuje się na poziomie około 1550 zł brutto miesięcznie.
Wnioskodawca nie odebrał co prawda wezwania referendarza sądowego, którym został zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku, nie miej jednak, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 27/14 (w której R. K. był pełnomocnikiem swojego syna – J.K.) ustalono okoliczności dotyczące stanu majątkowego jego rodziny.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącego uznano, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest zapewnienie prawa do sądu osobom rzeczywiście ubogim, których dochody i stan majątkowy nie pozwalają na samodzielne zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Oznacza to tym samym, że oceniany jest nie tylko sam dochód osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, lecz również stan jej majątku.
W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje zbyt wiele wątpliwości odnośnie rzeczywistego poziomu dochodów w rodzinie skarżącego a także stanu majątku, aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na posiadane przez skarżącego i jego żonę nieruchomości, tj. budynek mieszkalny o pow. 331 m2 oraz drugi budynek mieszkalny o pow. 335 m2. Posiadanie tego rodzaju nieruchomości, jak również gruntu o 1,5 ha nie pozwala stwierdzić, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, skoro musi zdobyć środki na utrzymanie tych nieruchomości. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że co prawda skarżący przedstawił roczne zeznania podatkowe wykazujące stratę powstałą w roku podatkowym w wyniku wynajmu budynku, nie mniej jednak fakt ten sam w sobie nie oznacza jeszcze, że strona zasadnie może twierdzić, iż zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Posiadanie majątku o niewątpliwie znacznej wartości przeczy bowiem tezie o szczególnie trudnej sytuacji materialnej.
Zastrzeżenia budzi również kwestia miesięcznych dochodów uzyskiwanych w rodzinie skarżącego. Wedle informacji zawartych w druku formularza łączny dochód to 1550 zł. Należy zwrócić uwagę na udokumentowane, miesięczne koszty utrzymania się które kształtują się na poziomie około 750 zł. Rodzi się więc pytanie skąd wnioskodawca i jego żona czerpią środki na pozostałe wydatki – w tym na zapewnienie dwójce dzieci możliwości studiowania poza miejscem zamieszkania jak również na utrzymanie paliwożernego samochodu marki [...] (paliwo, serwis, ubezpieczenie). Wątpliwości tych nie rozwiewa, a wręcz rodzi dalsze, oświadczenie skarżącego wedle którego środki utrzymania od kilku lat zdobywane są z dochodów z wycinki drewna z nieruchomości, którą posiadają. Fakt ten nie został w żaden sposób uprawdopodobniony pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie. Przedłożone wyciągi z rachunków bankowych wskazują brak wpływów na konto w lutym i w marcu br., nie mniej jednak saldo początkowe w styczniu 2014 r. wynosiło 9.996 zł, a środki te zostały wypłacone przez rodziców wnioskodawcy.
Rodzi się więc pytanie zarówno o źródło tych środków – w szczególności, czy były to dochody z tytułu sprzedaży drewna oraz co do celów, na jakie zostały przeznaczone. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że zorganizowana i cykliczna sprzedaż drewna nosi znamiona działalności gospodarczej i jako taka winna być zarejestrowana oraz opodatkowana, czego wszakże nie uprawdopodobniono pomimo wyraźnego wezwania w tym zakresie. Reasumując poczynione spostrzeżenia uznano, iż istnieje zbyt wiele wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny skarżącego aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że istnieją podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia