Uzasadnienie
Rada Miejska w J. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 1, 5 i 9 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków na terenie miasta J. na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. – stanowiące załącznik do ustawy. W postanowieniach załącznika w pkt 7.2. przewidziano upusty handlowe, zaś w pkt 7.3. wprowadzono regulamin upustów handlowych stosowanych przez Miejskie "A" Sp. z o.o.
Uchwałę powyższą doręczono Wojewodzie [...] w dniu [...]r., zaś pismem z dnia [...]r, organ nadzoru powiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej uchwały – w części dotyczącej zatwierdzenia taryfy, określonej w pkt 7.2. Upusty handlowe oraz pkt 7.3. Regulamin upustów handlowych.
Następnie w dniu [...]r. Wojewoda [...] zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, doręczonym w dniu [...]r. stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały, w części określonej w pkt 7.2. i pkt 7.3. – jako niezgodnej z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę...w zw. z § 4 oraz § 5 rozp. Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886). W uzasadnieniu aktu organ nadzoru przywołał treść przepisów §§ 4 i 5 cyt. rozp. oraz wskazał, że definicję taryfy zawiera przepis art. 2 pkt 12 ustawy, stanowiący, że taryfa to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat oraz warunki ich stosowania.
Zdaniem Wojewody, w świetle przywołanej regulacji, brak podstaw prawnych do zamieszczenia w taryfie regulacji określonych w pkt 7.2. oraz pkt 7.3. załącznika do przedmiotowej uchwały, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w tej części.
W skardze do sądu administracyjnego wniesionej w dniu [...]r. Gmina J. domagała się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego jako podjętego bez uzasadnienia prawnego, czym naruszono wymóg art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz z naruszeniem §§ 4 i 5 powołanego wyżej rozp. i wskutek błędnej wykładni art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i z pominięciem ratio legis ustawy, wyrażonej w art. 1 i 20, w szczególności w zakresie, w jakim ustawa ta ma służyć ochronie interesów odbiorców usług. Zdaniem skarżącej Gminy, zaproponowane upusty należy zakwalifikować jako realizację postulatu § 13 ust. 7 pkt 3 rozp., bowiem regulacja ta uwzględnia zróżnicowanie kosztów eksploatacji i utrzymania odpowiednio do zużycia wody i odprowadzania ścieków przez odbiorców z poszczególnych grup taryfowych oraz kosztów wynikających z nakładów inwestycyjnych.
Na wezwanie sądu, skarżąca przedłożyła następnie uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie wniesienia skargi.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Zdaniem organu nadzoru, brak bowiem podstaw prawnych do uregulowania w taryfie kwestii upustów cenowych, do stosowania których uprawnione jest przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, zaś uzasadnienie zaskarżonego aktu jest zgodne z wymogami prawa.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej Gminy dodatkowo podniósł, że w świetle treści odpowiedzi na skargę, organ nadzoru nie kwestionuje możliwości stosowania upustów cenowych przez przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne i w innych przypadkach nie spotkało się to z jego reakcją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie mogła odnieść skutku, jako że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa. W niniejszej sprawie zachodziły bowiem przesłanki prawne do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w J. z dnia [...]r. – w części określonej w pkt 7.2. oraz 7.3. załącznika do uchwały.
Z mocy art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, o czym orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia uchwały. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno nadto spełniać wymogi z ust. 3 tego przepisu, a więc zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt wydania zaskarżonego aktu w ustawowym terminie. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu braku uzasadnienia prawnego oraz błędnej wykładni prawa materialnego.
Zdaniem składu orzekającego, brak podstaw do uwzględnienia skargi, zaś zawarta w niej argumentacja nie mogła odnieść skutku. Organ nadzoru prawidłowo bowiem powołał i przytoczył treść przepisów prawa materialnego, regulujących tryb i sposób określenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków i na tej podstawie trafnie wywiódł, że brak podstaw prawnych do zamieszczenia w taryfie regulacji w postaci upustów handlowych. Już ze stanowiska skarżącej Gminy wynika niezbicie, że argumentacja prawna przytoczona przez organ nadzoru pozwala na polemikę z poglądu Wojewody, bowiem w przeciwnym wypadku, a więc z braku uzasadnienia prawnego, niemożliwe było podważanie stanowiska organu, którego działanie zaskarżono.
Zasadnie wskazał organ nadzoru, że definicję taryfy zawiera przepis art. 2 pkt 12 powołanej wyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę... Zatem taryfa to zestawienie cen i stawek oraz warunki ich stosowania.
Zgodnie z art. 20 ust. 3 tej ustawy, ceny i stawki określone w taryfie są zróżnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Szczegółowe zasady określania taryf reguluje zaś przywołane przez organ nadzoru rozp. Min. Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. W świetle § 2 pkt 9,10 i 11 tegoż rozp., zarówno cena, jak i stawka opłaty abonamentowej, stanowią wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych.
Regulacja ta koreluje z treścią §§ 4 i 5 rozp., przywołaną w zaskarżonym akcie.
Zatem taryfa zawierać winna cenę i stawkę opłaty abonamentowej, wyrażone w jednostkach pieniężnych. Z kolei zasady wyboru rodzaju i struktury taryfy regulują przepisy §§13 – 15 rozp. Zróżnicowanie cen i stawek opłat możliwe jest zaś jedynie przez podział odbiorców usług na grupy taryfowe oraz wybór rodzaju taryf i odpowiedniej struktury cen i stawek opłat w ramach, określonych w § 14 rozp. Wbrew stanowisku skarżącej Gminy, uwzględnienie zróżnicowania kosztów eksploatacji i utrzymania odpowiednio do zużycia wody i odprowadzaniu ścieków przez odbiorców z poszczególnych grup taryfowych oraz kosztów wynikających z nakładów inwestycyjnych, o czym mowa w § 13 ust. 7 pkt 3 rozp., nie może więc stanowić podstawy prawnej do stosowania upustów handlowych w postaci procentowo określonej w stosunku do obowiązującej ceny.
Co więcej, wszak taryfa obowiązuje jedynie przez rok. Tymczasem zasady stosowania upustów handlowych dla nowych klientów, nawiązują do okresu wykonania podłączenia (pkt 7.2.2. załącznika). Zatem czasokres stosowania upustów nie pokrywa się z okresem obowiązywania zatwierdzonej uchwałą taryfy.
Wreszcie, godzi się zauważyć, że w przypadku dotychczasowych klientów, do korzystania z upustów zakwalifikowano odbiorców, którzy zwiększą pobór wody (pkt 7.2.1. załącznika). Tymczasem przepis § 13 ust. 2 pkt 2 cyt. rozp. jednoznacznie nakazuje kalkulowanie i różnicowanie cen i stawek w taki sposób, aby zapewnić motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków. Stąd też wprowadzone zakwestionowaną przez organ nadzoru uchwałą "premiowanie" wzrostu zużycia wody, godzi wprost w zasady określania taryf.
Wątpliwe jest też działanie w interesie odbiorców usług, a i tak ochrona ich interesów nie może kolidować z zasadą racjonalnego korzystania z wody i ochrony środowiska. Granice swobody w zakresie określania taryf wyznaczają co prawda kryteria ustawowe, lecz także wydany na podstawie ustawy akt wykonawczy w postaci powołanego wyżej rozp., które to akty jednoznacznie nakazują określanie taryfy w jednostkach pieniężnych, a nie procentowo. Nie jest zatem prawnie dopuszczalne różnicowanie taryf poprzez wprowadzenie kolejnej "podgrupy" odbiorców, uprawnionych do procentowo określonych upustów od cen i stawek, jak to wprowadzono zakwestionowaną przez organ nadzoru uchwałą. Rada gminy zatwierdzając taryfy, nie może zatem działać w ramach uznania, skoro materia została uregulowana ustawą i aktem wykonawczym, wydanym z jej upoważnienia, który także określa wzór wniosku o zatwierdzenie taryf, z którego wynika, że taryfa to ceny i stawki, wyrażone w złotych.
W konsekwencji, taryfa nie może być określona w sposób procentowy i różnicować odbiorców z tej samej grupy taryfowej, jak to uczyniła Rada Miejska w J. w pkt 7.2. i 7.3. załącznika do uchwały.
Zasadnie zatem organ nadzoru dopatrzył się przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...]r. w tej części z powodu braku podstawy prawnej do zawarcia takiej regulacji w świetle przytoczonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisów prawa.
Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, że w innych przypadkach organ nadzoru nie podjął działań. Przedmiotem kontroli sądowej było bowiem jedynie zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, które zdaniem składu orzekającego nie narusza prawa.
Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).