Uzasadnienie
Na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na druku urzędowego formularza. W druku tym zaznaczono, że Towarzystwo zostało założone w celach niezarobkowych, utrzymuje się ze składek członkowskich oraz pracy członków. Wedle złożonego oświadczenia strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł, a na rachunku bankowym znajduje się obecnie kwota [...]zł. Innego majątku ani dochodów Towarzystwo nie posiada.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania.
Osobie prawnej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
Zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. W rozpoznawanej sprawie Skarżące Stowarzyszenie co prawda dysponuje w chwili obecnej niewielką sumą pieniędzy ([...] zł) nie mniej jednak nie wskazano okoliczności, które uniemożliwiłyby zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego chociażby poprzez dodatkowe składki członków Stowarzyszenia lub zaciągnięcie pożyczki.
Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie pozwala stwierdzić, że ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym od sytuacji, w której strona, przy daleko idących staraniach, nie jest w stanie zdobyć środków na ten cel. Osoba prawna, czy też inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków, ale również że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 318/08 – Lex nr 479111). Z treści nadesłanego formularza nie wynika, aby skarżące Stowarzyszenie czyniło takie starania. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na podmiocie występującym z wnioskiem (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt OZ 1510/04 – Lex nr 302271). W tej sytuacji nie można obiektywnie stwierdzić, że strona skarżąca zasługuje na zwolnienie z obowiązku opłacenia świadczenia (kosztów sądowych) o charakterze publicznoprawnym.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.