Wyrok WSA w Gliwicach z 16 listopada 2005 r., II SA/Gl 101/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r.

Sprawa

sprawy ze skargi R. M. S. i G. H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty, związanej ze wzrostem wartości nieruchomości o d d a l a s k a r g ę

Skład

Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie Iwona Bogucka Rafał Wolnik
stażysta Ewa Pasiek protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. działając na podstawie art. 36 ust. 3 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ w zw. z art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717/ oraz w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. /Dz. Urzęd. Woj. K. Nr [...], poz. [...] /, ustalił opłatę w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o nr [...],[...] G. w związku z jej zbyciem zobowiązując do jej uiszczenia solidarnie R. M.S. i G. H. H. jako współwłaścicieli – zbywających nieruchomość w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku powołanej wyżej uchwały RM w G. zmieniono dotychczasowe przeznaczenie terenów ze strefy zieleni ogólnodostępnej, terenów zieleni urządzonej na tereny usługowo-handlowe, ustalając stawkę w wysokości 30 % w przypadku zbycia nieruchomości. Aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] zawartym w dniu [...] r. R.M.S. i G.H.H. dokonali sprzedaży działki nr [...], położonej na obszarze zmiany planu. W związku z tym pismem z dnia [...] r. zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie pobrania jednorazowej opłaty. Operat szacunkowy określający wzrost wartości nieruchomości w następstwie zmiany planu został opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego J. F.-W., zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ oraz rozp. RM z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego /Dz.U. Nr 230, poz. 1924/. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, iż skoro zbycie nieruchomości nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia, kiedy zmiana planu stała się obowiązująca, spełnione zostały przesłanki do naliczenia opłaty planistycznej.

W odwołaniu od decyzji R. M. S. i G. H. H. zarzucili naruszenie art. 75 § 1 kpa z powodu nieuwzględnienia ich wniosku o zlecenie operatu szacunkowego innemu rzeczoznawcy, zarzucając, iż opracowany w sprawie operat wadliwie uwzględnia wartość rynkową nieruchomości, która nie jest adekwatna do faktycznego wzrostu wartości mianowicie nie precyzując transakcji gruntów usługowo-handlowych, zaś dane co do cen gruntów rolnych uwzględniały inny teren, niż objęty zmianą planu.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie podzielając zarzutu co do sposobu wyceny wzrostu wartości nieruchomości. Zdaniem organu II instancji, prawidłowo brano pod uwagę wartość rynkową, przyjmując ceny z obszaru miasta G. Stąd też odwołanie nie uwzględniono.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. M. S. i G. H. H. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania z powodu naruszenia art. 36 ust. 3 i 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wniesienie roszczenia po upływie 5 lat od dnia, w którym zaczął obowiązywać zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżących, wniesienie roszczenia o zapłatę opłaty planistycznej następuje przez doręczenie decyzji ostatecznej, ustalającej to zobowiązanie. Skoro uchwała w sprawie zmiany planu obowiązywała od [...] r. termin wniesienia roszczenia upłynął w dniu [...] r. Tymczasem decyzja ostateczna w niniejszej sprawie została wydana i doręczona po upływie tego terminu.

Zatem w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie roszczenia, brak było podstaw do określenia opłaty planistycznej, mimo zaistnienia zdarzenia powodującego obowiązek wydania decyzji.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, bowiem do opłaty z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym mają zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej, dotyczące przedawnienia zobowiązania. Zatem zarzut przedawnienia mógłby być postawiony dopiero wówczas, gdyby decyzja ostateczna została doręczona zobowiązanemu po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości.

Odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, skarżący w dodatkowym piśmie procesowym zanegowali trafność poglądu organu II instancji co do charakteru opłaty planistycznej jako zobowiązania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 520/04 /OSP 2005/7-8/91/, do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 133 ze zm/, nie mają zastosowania przepisy ordynacji podatkowej. Wszczęcie postępowania o ustalenie tej opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. W motywach tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż obowiązki podatkowe winny być stanowione wyraźnie, a nie domniemywane. Tymczasem z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie wynika wprost, iż zamiarem ustawodawcy było nadanie tej opłacie statusu podatku, mimo pewnych cech upodabniających ją do podatku. O tym zaś, czy przepisy ordynacji podatkowej mają zastosowanie przy wydawaniu określonych decyzji, stanowi ustawa i regulacji w tym zakresie nie można domniemywać. Wręcz odwrotnie, w takim przypadku w sprawie znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z regułą zawartą w art. 1 i nast. kpa.

Odwołując się do Komentarza do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pod red. R.Hausera i Z.Niewiadomskiego – Wyd. Prawnicze, W-wa 1995, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż gmina jest uprawniona do "wnoszenia" roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w takim samym terminie, jak działający na drodze cywilnoprawnej właściciel w trybie art. 36 ust. 6 cyt. ustawy, co wynika z odpowiedniego stosowania tej normy z mocy ust. 7 tegoż przepisu. Wnoszenie roszczeń, wówczas gdy te są wymagane w trybie publicznoprawnym, oznacza zaś nic innego, jak wszczęcie postępowania administracyjnego. Z kolei przepis art. 36 ust. 9 cyt. ustawy, zobowiązujący do niezwłocznego ustalenia opłaty, ma głównie charakter przepisu dyscyplinującego gminę do dochodzenia należności budżetowych w terminie możliwie najkrótszym, lecz nie może być argumentem, iż przedmiotowa opłata powinna być w terminie 5 lat ustalona decyzją ostateczną.

Nadto, jak wyjaśniono w glosie aprobującej /J.Stelmasiak i W.Falczyński/, odpowiednie zastosowanie pojęcia "wniesienie roszczenia", o którym mowa w art. 37 ust. 6 ustawy, w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć jako wszczęcie postępowania administracyjnego, gdyż już przez samo zawiadomienie właściciel zbytej nieruchomości dowiaduje się o wystąpieniu przez gminę z żądaniem uiszczenia opłaty z tytułu tzw. opłaty planistycznej.

Przychylając się w pełni do powyższego stanowiska skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił zarzutu skargi naruszenia art. 36 ust. 3 i 7 cyt. ustawy poprzez wydanie decyzji w sprawie spłaty jednorazowej po upływie 5 lat od daty wejścia w życie zmienionego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli po dniu 15 listopada 2003 r. Dla oceny zachowania terminu miarodajna jest bowiem jedynie data wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty zgodnie z art. 61 § 1 i 4 kpa.

Tymczasem w niniejszej sprawie o wszczęciu postępowania powiadomiono skarżących pismem z daty [...] r., doręczonym R.M. S. w dniu [...] r., zaś G.H. H. – w dniu [...] r. co potwierdzają dowody doręczenia zawiadomienia w aktach postęp. adm. organu I instancji.

Skoro zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie z dniem [...] r. a zbycie działki nr [...], położonej na terenie objętym planem nastąpiło w dniu [...] r., wobec zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie opłaty przed upływem 5 lat od zmiany planu, nie nastąpiło przedawnienie roszczenia gminy o ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości w wyniku zmiany dotychczasowego przeznaczenia terenów ze strefy zieleni ogólnodostępnej, terenów zieleni urządzonej na tereny usługowo-handlowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także podstaw do kwestionowania wysokości jednorazowej opłaty. Jak wynika z treści operatu szacunkowego, dla wyceny gruntu przed zmianą planu zastosowano podejście porównawcze, metodą korygowania ceny średniej, po zmianie – podejście porównawcze, metodą porównania parami, ustalając wartość rynkową dla aktualnego sposobu użytkowania – wg stanu na dzień [...] r. jako daty zbycia nieruchomości.

W tej sytuacji nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy.

SJ/