Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwiema córkami i nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawca uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 886 zł netto miesięcznie; jego małżonka z tytułu stosunku pracy osiąga dochód rzędu 1794 zł, zaś studiujące córki otrzymują stypendia socjalne w wysokości (odpowiednio: 650 zł oraz 400 zł). Wnioskodawca sporządził zestawienie stałych, miesięcznych wydatków, z którego wynika, że na czynsz za zajmowany lokal mieszkalny płaci 212 zł; opłaty za media to wydatek rzędu 184 zł; opłata za akademik to wydatek rzędu 450 zł; dojazdy potomstwa na uczelnię – 200 zł; koszty leczenia 200 zł; pomoce naukowe dla córki K. – 200 zł; materiały związane ze studiowaniem dla drugiej córki – M.– 300 zł; opłata za paliwo gazowe – 609 zł; opłata za energię elektryczną – 180 zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty wykazujące wysokość dochodów osiąganych przez członków oraz przynajmniej część ponoszonych przez rodzinę wnioskodawcy wydatków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1359 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w całości, nie mniej jednak uznano, że będzie on w stanie uiścić 1/5 wymaganego wpisu od skargi, tj. kwotę 100 zł.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez stronę istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Co do zasady rozpoznając wniosek należy opierać się na informacjach zawartych w druku formularza, nie mniej jednak, o ile budzą one zastrzeżenia względem kompletności oraz wiarygodności – ustawodawca przewidział możliwość wezwania strony do nadesłania tzw. dokumentów źródłowych (art. 255 P.p.s.a). Ich weryfikacja, dokonywana z uwzględnieniem informacji zawartych w druku formularza pozwala ocenić na ile strona jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania.
Ocena możliwości finansowych skarżącego, dokonana z uwzględnieniem podanych przezeń informacji pozwoliła stwierdzić, że rzeczywisty dochód w jego rodzinie wynosi 2680 zł (biorąc pod uwagę wyłącznie świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy oraz dochody jego małżonki). Wątpliwości pojawiają się natomiast w odniesieniu do wydatków. O ile bowiem nie rodzą zastrzeżeń wydatki na czynsz, czy usługi telekomunikacyjne o tyle trudno ustalić, czy bardzo wysoki rachunek za paliwo gazowe obejmuje okres jednego miesiąca, czy też dłuższy okres rozliczeniowy, co ma zasadnicze znaczenie dla oceny poziomu kosztów utrzymania. W tym kontekście pod uwagę nie brano natomiast kosztów utrzymania córek strony, skoro uzyskują one świadczenie stypendialne, którego wysokość pokrywa deklarowane przez stronę (jednakże w najmniejszym stopniu nie udokumentowane) wydatki związane ze studiami.
Reasumując, uznano że konieczność uiszczenia wpisu od skargi w całej wysokości mogłaby by być dla rodziny strony zbyt dużym obciążeniem, jednakże uiszczenie części wpisu (100 zł) leży w granicach możliwości finansowych strony i odbędzie się bez uszczerbku w utrzymaniu. Poniesienie wydatków na pozostałe, ewentualne koszty sądowe, również nie powinno stanowić dla strony znaczącego problemu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.