Wyrok WSA w Gliwicach z 12 września 2022 r., II SA/Gl 1012/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2022 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 października 2020 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2108/2020/12874/LZ w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Renata Siudyka przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia WSA Wojciech Gapiński
Sędzia WSA Krzysztof Nowak

Uzasadnienie

Wójt Gminy J. decyzją z dnia 17 września 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 17, art. 24 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111-dalej "u.s.r.") i art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.256 z późn. zm. – dalej "k.p.a.") odmówił A. J. (dalej strona lub skarżąca) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na D. J. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że strona pozostaje w stosunku pracy w Sądzie Rejonowym w R. i korzysta obecnie z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W ocenie organu I instancji wnioskowane świadczenie przysługuje wyłącznie w sytuacji rozwiązania stosunku prawnego lub zaprzestania pracy dotychczas świadczonej na podstawie jednej z form prawnych przewidzianych treścią art. 3 pkt 22 u.s.r.

W odwołaniu strona wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia, wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz przyznanie wnioskowanego świadczenia wraz z odsetkami od miesiąca złożenia wniosku. W motywach odwołania podniosła, że córka wymaga stałej opieki drugiej osoby, a strona przebywa na bezpłatnym urlopie wychowawczym. W rozbudowanym uzasadnieniu strona przedstawiła argumentację przemawiająca za trafnością jej żądania i w tym zakresie odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) decyzją z 29 października 2020 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2108/2020/12874/LZ, po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. W dalszej części uzasadnienia SKO wskazało na przesłanki, które muszą kumulatywnie wystąpić, aby strona mogła otrzymać wnioskowane świadczenie. W konkluzji swojego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, że strona nie spełnia wymogów wynikających z obowiązujących regulacji prawnych, ponieważ pozostaje w stosunku pracy, który ma charakter stosunku służbowego, to jest powołania na stanowisko sędziego. SKO wskazało, że w aktach brak jest dowodu na rozwiązanie stosunku służbowego przewidzianego art. 68 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365). SKO stwierdziło, że uzyskanie uprawnienia do urlopu wychowawczego implikuje jedynie utratę dochodu, a nie utratę zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżąca zarzuciła naruszenie postanowień art. 17 ust. 1 u.s.r. poprzez błędną jego wykładnię, która miała istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes strony, a także art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak odniesienia się do zarzutów natury prawnej. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem z odwołaniem się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów prezentowanych w doktrynie prawa administracyjnego. W ocenie skarżącej na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy (czynności pracowniczych).

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 roku sygn. II SA/Gl 1493/20 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga nie mogła odnieść skutku, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych w treści art. 17 ust. 1 u.s.r. warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przedmiotowy wyrok skarżąca zarzuciła orzeczeniu naruszenie:

1. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 i art. 113 § 1 p.p.s.a - przez błędne stwierdzenie, że córka skarżącej nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji w sytuacji gdy orzeczenie o niepełnosprawności o takiej treści w aktach sprawy się znajduje;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 i art. 113 § 1 p.p.s.a. w związku z 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 7, art. 7a, art. 8 § 2, art. 9, art. 75 § 1 i 2, art. 76 § 1, art. 76 a, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 oraz art. 81a § 1 k.p.a. - przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo stwierdzenia, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości a organy obu instancji błędnie zastosowały art. 17 u.s.r.;

2. prawa materialnego, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 u.s.r. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

Wniosła o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonego wyroku; w przypadku nie uwzględnienia pkt 1 wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji SKO; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub do zmiany decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi od dnia złożenia wniosku o to świadczenia. Ponadto w skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz o kosztach postępowania oraz zawarła wniosek o zrzeczenie się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1584/21 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącej, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2021 r. do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a nadto rozstrzygnął o kosztach postępowania wywołanego skargą kasacyjną. W motywach swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skutecznym w tym przypadku okazał się zarzut oparty na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z treści motywów zaskarżonego wyroku, został on wydany w oparciu o dowód, jakim było orzeczenie o niepełnosprawności D. J. (córki skarżącej) z dnia 17 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż uszło uwadze Sądu Wojewódzkiego, że w aktach administracyjnych sprawy znajdowało się nie tylko orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 14 kwietnia 2020 r., w którym stwierdzono niepełnosprawność D. J. bez konieczności zapewnienia niepełnosprawnej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań), ale i orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 9 lipca 2020 roku, wydane w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą, na podstawie którego to dokonano uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej ustaleń zawartych w pkt 7 wskazań i orzeczono w jego miejsce nowy pkt 7 wskazań o treści "7) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji – wymaga". W tej zatem sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącej, że zaskarżony wyrok nie został wydany w oparciu o treść całych akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Niezasadne natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okazały się pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z akt administracyjnych wynika, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla wydania decyzji. Spornym zagadnieniem pozostaje natomiast tylko kwestia materialnoprawna. Stanowi ją zagadnienie, czy korzystanie z urlopu wychowawczego przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko, uprawnia ją do otrzymania tego rodzaju świadczenia – na równi z osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności lub z tego powodu zatrudnienia nie podejmowała. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki winien swoje rozstrzygnięcie wydać w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który został zgromadzony w toku postępowania administracyjnego a wyrok swój (niezależnie od przyjętej linii orzeczniczej) rzetelnie uzasadnić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").

Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd zwraca uwagę przede wszystkim na wskazany na wstępie zakres kontroli sądu administracyjnego, co powoduje oczywisty brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny czy też zasądzenia na rzecz skarżącej odsetek od dnia złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. We wskazanym zakresie żądanie skarżącej jest całkowicie bezpodstawne.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.

Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 967/12, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej: CBOSA).

W wytycznych wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2022 r. (sygn. akt I OSK 1584/21) zlecono WSA wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który został zgromadzony w toku postępowania administracyjnego oraz nakazano rzetelne uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie Dz.U. z 2022 r. poz. 615 – dalej "u.s.r.").

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy przebywanie na urlopie wychowawczym w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem jest tożsame z rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 1 u.s.r. i w dalszej kolejności, czy świadczenie pielęgnacyjne należy się za okres przebywania na urlopie wychowawczym.

W myśl art. 17 ust. 1 u.s.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4)

• jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Odmawiając w niniejszej sprawie skarżącej prawa do wnioskowanego przez nią świadczenia organy uznały, że nie została spełniona podstawowa przesłanka jego przyznania w postaci rezygnacji z zatrudnienia. Jak ustalono skarżąca pozostaje w stosunku pracy w Sądzie Rejonowym w R. i korzysta z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Dziecko to – D. J. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia 17 kwietnia 2020 r. zmienionym w zakresie pkt. 7 przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w K. orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 9 lipca 2020 r.. Ze wskazań zawartych w przedmiotowych orzeczeniach wynikają: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organy przyjęły, że fakt, iż skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym - z którego to uprawnienia może korzystać osoba o statusie pracownika - wyklucza możliwość uznania, że zrezygnowała ona z zatrudnienia, o czym mowa w art. 17 ust. 1 u.s.r. Natomiast skarżąca wywodzi, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem spełniającym przesłanki z art. 17 ust. 1 in fine u.s.r. i nie uzyskująca wynagrodzenia, nie musi rozwiązywać stosunku pracy, by uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, rację w tym sporze należy przyznać organom. W orzecznictwie sądowym wyrażony został pogląd w którym podnosi się, że nie sposób uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem osoba taka pozostaje w stosunku pracy, mimo że pracy nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, zaś po stronie pracodawcy obowiązku zatrudniania go i świadczenia wynagrodzenia. Jego celem jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Z uprawnienia do urlopu wychowawczego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika. Urlop wychowawczy jest zatem uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy. Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się także do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 1865 K.p.). Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawanie na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, stanowi rezygnację z zatrudnienia (tak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z: dnia 8 maja 2013 r. I OSK 2250/12, z dnia 8 lutego 2017 r. I OSK 1703/15, z dnia 26 czerwca 2017 r. I OSK 572/16; z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1472/20).

Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę, że w orzecznictwie sądowym zaprezentowano także odmienne od powyższego stanowisko, czego wyrazem jest np. wyrok NSA z 19.01.2017 r. (I OSK 1867/15), jednak nie zgadza się z przedstawioną tam argumentacją. W ocenie Sądu, powołane w tym orzeczeniu okoliczności przemawiają de facto za przeciwną tezą tj. za tym, że przebywanie na urlopie wychowawczym wyklucza w istocie możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba wybierająca określone rozwiązanie tj. rozwiązująca swój stosunek pracy bądź korzystająca z urlopu wychowawczego decyduje się także na określone konsekwencje prawne z powyższym związane tj. w postaci uprawnienia do przedmiotowego dodatku bądź świadczenia pielęgnacyjnego (przy spełnieniu pozostałych ustawowych warunków w odniesieniu do każdego z tych świadczeń).

Sąd zauważa, że rezygnacja z zatrudnienia ma nastąpić w określonym celu tj. by sprawować opiekę. Przebywanie na urlopie wychowawczym nie stoi na przeszkodzie w realizacji powyższego. Zatem cel urlopu wychowawczego i cel, na którego realizację przyznawane jest świadczenie są de facto zbieżne. Powyższe nie może jednak przemawiać za przychyleniem się do wniosku strony. Ustawodawca zdecydował bowiem, że zrealizowanie celu w postaci opieki nad osobą niepełnosprawną zapewni nie każda sytuacja faktyczna, w ramach której czynności opiekuńcze są rzeczywiście zapewniane, lecz sytuacja w postaci rozwiązania stosunku pracy czy też innego stosunku wymienionego w art. 3 pkt 22 u.s.r. Na gruncie bowiem tego aktu organy nie korzystają z uznaniowości. Zatem przy ocenie, czy wnioskującemu przysługuje określona w wymienionym akcie pomoc organ musi kierować się brzmieniem ustawowych przesłanek w tym przedmiocie.

Opowiadając się za przyjętym przez organy stanowiskiem należy w pierwszym rzędzie przywołać definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zawartą w art. 3 pkt 22 u.s.r. W świetle tego przepisu, oznacza ona wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Definicja ta zawiera nie tylko element faktyczny, tj. "wykonywanie pracy" ale również element prawny, określony stosunek prawny na podstawie którego praca jest wykonywana, tj. "stosunek pracy", "stosunek służbowy", "umowa o pracę nakładczą", "umowa agencyjna", "umowa zlecenie" czy "umowa o dzieło". Oba te elementy muszą zostać uwzględnione w procesie wykładni. Prowadzi to do wniosku, że użycie w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.s.r. zwrotu "rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza nie tyle faktyczną rezygnacje z wykonywania pracy, ale rezygnację z pracy wykonywanej na podstawie jednego ze stosunków prawnych o których mowa w art. 3 ust. 22, przy czym rezygnacja ta musi obejmować zarówno element faktyczny, jak i prawny, tj. rezygnację z podstawy prawnej, na jakiej czynności pracy były wykonywane (szerzej na ten temat, zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1472/20). Zdaniem składu orzekającego podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności.

Reasumując, Sąd przyjął, że fakt, iż skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem nie oznacza, że zrezygnowała ona z zatrudnienia, jak tego wymaga art. 17 ust. 1 u.s.r., a zatem słusznie organy odmówiły przyznania jej prawa do dochodzonego przez nią świadczenia. W przepisie tym chodzi bowiem, zdaniem Sądu, o całkowitą rezygnację ze stosunku pracy, co następuje w razie jego rozwiązania. Podkreślenia wymaga przy tym, że przeszkodą do przyjęcia takiego stanowiska nie jest brzmienie art. 17 ust. 5 u.s.r., określającego sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Przedmiotowe wyłączenia dotyczą bowiem osób wymienionych w art.17 ust. 1 u.s.r., a zatem spełniających przesłanki pozytywne uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a wobec których zachodzą przesłanki negatywne z wymienionego art. 17 ust. 5 u.s.r. To więc, że ustawodawca nie wymienił wprost jako okoliczności negatywnej, uniemożliwiającej otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego, przebywania na urlopie wychowawczym nie może stanowić argumentu za tym, że świadczenie to osobie takiej przysługuje. Brak uprawnień do przedmiotowego świadczenia można bowiem wyprowadzić już z treści art. 17 ust. 1 u.s.r.

Z wyżej przedstawionych względów oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.