Uzasadnienie
Organy nadzoru budowlanego od roku 2001 prowadziły postępowanie w przedmiocie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. A w Ś.. Z akt postępowania wynika, że budynek ten jest niezamieszkały od 2002 r., kiedy to jego lokatorzy zostali z niego przeniesieni do innych lokali przez Gminę. Przedmiotowy budynek stanowił własność A. G., który zmarł [...] roku, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] roku, wydaną w oparciu o art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. nr 89, poz. 414 z zm. – tekst jednolity z 21 listopada 2003 r.) oraz § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. nr 198, poz. 2043) nakazał zarządcy K. G. wykonanie rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. A w Ś.. W decyzji umieszczono także dodatkowe obowiązki obciążające zobowiązaną takie jak zabezpieczenie terenu przed dostępem osób trzecich, wywieszenie tablicy informacyjnej i ostrzegawczej, sporządzenie dokumentacji technicznej rozbiórki przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zgłoszenie przystąpienia do rozbiórki i przedłożenie deklaracji kierownika technicznego wraz z odpisem jego uprawnień, uporządkowania terenu po rozbiórce, zgłoszenia zakończenia rozbiórki w organie orzekającym i w Wydziale Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego w Ś..
W uzasadnieniu organ orzekający powołał się na stanowisko organu II instancji, zawarte w poprzedzającej wydanie obecnego rozstrzygnięcia decyzji kasacyjnej zgodnie z którym K. G. jest nie tylko współwłaścicielką przedmiotowego budynku, ale i jego zarządcą.
W związku z stanem budynku, który stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi do K. G., jako zarządcy skierowano nakaz objęty decyzją.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. zaprzeczyła by kiedykolwiek była zarządcą budynku przy ul. A. Podała, że zmarły A. G. (zmarł w [...]r.) pozostawił dzieci: syna M. G. i córkę I. z domu G.. Ona natomiast była żoną W. G., zmarłego w [...] r., syna A. G.. Zdaniem odwołującej się nie jest ona uprawniona do rozbiórki budynku należącego do innych osób, a nadto nie posiada niezbędnych na ten cel środków finansowych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił zarzutów odwołującej się i zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach organ odwoławczy wskazał na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] z uzasadnienia którego wynika, że K. G., należąca do kręgu spadkobierców ustawowych syna spadkodawcy, faktycznie objęła otwarty spadek sprawując zarząd nieruchomością przy ul. A. Do czasu gdy budynek był użytkowany (to jest najdalej do 2002 r. kiedy lokatorzy zostali wykwaterowani) pobierała czynsz, a w związku ze złym stanem technicznym budynku wystąpiła z pismem z dnia [...] 2001 r. do Prezydenta Ś. o wysiedlenie lokatorów oraz zobowiązała się do zabezpieczenia budynku. Mając na uwadze powyższe postanowienie, organ odwoławczy uznał, że odwołująca się jest zarządcą i dlatego do niej powinna być skierowana decyzja z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
Równocześnie z uwagi na realne zagrożenie katastrofą budowlaną, stwarzającą zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi za uzasadnione uznano zaopatrzenie decyzji pierwszoinstancyjnej w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 kpa).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G. zarzuciła organom orzekającym naruszenie decyzją ostateczną art. 7, 77 § 1, 10 § 1 kpa oraz art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie powołanych zarzutów stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w odwołaniu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że skarżąca pełniła w przeszłości zarząd nieruchomością, a dopiero po wysiedleniu lokatorów, a więc po ustaniu dochodów z kamienicy, przestała się budynkiem interesować, co spowodowało jego gwałtowną destrukcję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
O ile zły stan budynku wielorodzinnego przy ul. A, fakt iż jest on niezamieszkały co najmniej od końca 2002 roku, a obecnie grozi katastrofą budowlaną wynika z akt sprawy, a także nie jest kwestionowany przez skarżącą to za zasadny należy uznać zarzut skarżącej iż nie jest ona zarządcą budynku.
W tym miejscu należy przypomnieć, że organy administracyjne orzekają na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Ponieważ jak wynika z przywołanego wyżej art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja wydana w oparciu o ten przepis może być skierowana do właściciela lub zarządcy, obowiązkiem organu jest ustalenie na dzień wydania decyzji tych osób.
W związku z tym powołanie się na ustalenia zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] roku sygn. akt [...], które sprowadzają się do okoliczności sprawowania przez skarżącą faktycznego zarządu do czasu wysiedlenia lokatorów (to jest do końca 2002 r.) i stwierdzenie w oparciu o to ustalenie, że skarżąca w dacie rozstrzygania sprawy była zarządcą nieruchomości należy uznać – już z tego względu – za nieuprawnione.
Adresatem decyzji może bowiem być tylko aktualny zarządca, o ile taki zakres obowiązków wynika z umowy o zarządzaniu nieruchomością. Zarządca bowiem co do zasady może być podmiotem zobowiązanym jedynie, gdy chodzi o czynności zmierzające do utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym, a taką czynnością w sposób oczywisty nie jest rozbiórka budynku.
Nadto w ocenie składu orzekającego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym, w rozumieniu art. 28 kpa (por. wyrok z 24.01.2002 r., sygn. akt IV SA 472/00).
W niniejszej sprawie organy orzekające z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa nie ustaliły właściciela (współwłaścicieli) będącego przedmiotem sprawy budynku, ani też zarządcy budynku na dzień wydania decyzji. W konsekwencji zaskarżona decyzja skierowana do skarżącej jako zarządcy nieruchomości została wydana z naruszeniem art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
W postępowaniu ponownym organ I instancji powinien podjąć czynności zmierzające do ustalenia spadkobierców A. G. zmarłego [...] roku np. w postaci złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia praw do spadku po A. G., przy czym organ winien mieć na uwadze także treść art. 34 ust. 1 kpa.
Dopiero ustalenie właściciela (właścicieli) nieruchomości umożliwi organowi skierowanie do niego decyzji przewidzianej art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, lub zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu w przypadku ustalenia obecnego zarządcy i zakresu jego obowiązków umożliwiających uczynienie go adresatem przedmiotowej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c, art. 135, art. 134 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), orzekł jak w sentencji.