Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Prezydent Miasta D. orzekł o zameldowaniu A. D. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w D..
Jak wynika z akt sprawy stronami postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją byli, poza jej adresatem, współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w D. – E. M. i M. M.. W toku postępowania organ pierwszej instancji wystąpił na zasadzie art. 34 § 1 k.p.a. z wnioskami do Sądu Rejonowego w D. o wyznaczenie przedstawicieli dla E. M. i M. M., jako dla osób nieobecnych, których miejsca zamieszkania organ nie może ustalić. Prawomocnymi postanowieniami z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w D. ustanowił na zasadzie art. 601 k.p.c. i art. 184 k.r.i.o. w związku z toczącym się przed organem pierwszej instancji postępowaniem, kuratorów dla nieznanych z miejsca pobytu E. M. - w osobie E. G. (sygn. akt [...]) oraz M. M. - w osobie E. W. (sygn. akt [...]).
W dalszym toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zameldowania A. D., ustanowieni kuratorzy zostali zawiadomieni o toczącym się postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów (pisma organu z dnia [...] r. – k. 25 i 27 akt administracyjnych). Kuratorom tym doręczona została też w dniu [...] r. wspomniana na wstępie decyzja (zwrotne potwierdzenia odbioru – k. 38 i 39 akt administracyjnych).
Pismem złożonym w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...] r., obecnie skarżący E. M. zwrócił się o wydanie kserokopii decyzji o zameldowaniu wszystkich osób pod adresem przy ul. [...]. W dniu [...] r. skarżący odebrał kopie żądanych decyzji, w tym kopię decyzji o zameldowaniu A. D..
Następnie pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł odwołanie od trzech decyzji z dnia [...] r., w tym od decyzji dotyczącej zameldowania A. D.. W uzasadnieniu wskazał, że wyrażał zgodę na zameldowanie państwa D. w [...] r. jedynie na pobyt czasowy, na okres 3 lat. Zaznaczył, że z J. D. jest w stałym kontakcie telefonicznym lecz nie został poinformowany o wszczętym postępowaniu.
Rozpoznając to odwołanie, Wojewoda [...] zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie A. D.. W szczególności zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona ustanowionemu dla skarżącego kuratorowi w dniu [...] r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wydanie kserokopii decyzji do rąk własnych strony po uprzednim skutecznym jej doręczeniu kuratorowi, stanowi jedynie udostępnienie treści rozstrzygnięcia bez skutku doręczenia. Nie powoduje też ponownego otwarcia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 7 w zw. z art. 9 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy skarżący złożył pismo mające charakter wniosku o stwierdzenie nieważności. Ponadto skarżący nie został pouczony o swoich prawach oraz o stanie faktycznym i prawnym wynikającym z treści kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżący zakwestionował prawidłowość postępowania w sprawie ustanowienia kuratora. Zarzucił brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ani też o innych możliwościach wzruszenia decyzji. Odwołanie winno było być ocenione przez organ ze względu na jego treść a nie tytuł. W ocenie skarżącego z treści odwołania wynikało, iż domagał się on stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że z treści odwołania jednoznacznie wynikało, iż skarżący jest niezadowolony z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W żaden jednak sposób nie wynikało, aby skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nie wskazał też żadnych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji prawidłowo została doręczona przedstawicielowi skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 40 § 1 k.p.a. jeżeli strona działa przez przedstawiciela, wówczas pisma doręcza się temu przedstawicielowi. Tym przedstawicielem w niniejszej sprawie był ustanowiony przez sąd powszechny kurator. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że wykracza poza kompetencje organów administracji publicznej oraz poza kognicję sądu administracyjnego badanie, czy ustanowienie kuratora nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych (art. 34 § 1 k.p.a. w zw. z art. 601 k.p.c.).
Z kolei zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tej sytuacji zgodzić się przyjdzie z ustaleniami organu odwoławczego, że decyzja o zameldowaniu A. D. została skutecznie doręczona skarżącemu (do rąk jego przedstawiciela) w dniu [...] r.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia stronie. O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1 k.p.a.). Jak już wyżej wskazano decyzja organu pierwszej instancji doręczona została przedstawicielowi skarżącego w dniu [...] r., a jej odbiór przedstawiciel ten pokwitował osobiście. Decyzję tę należy uznać zatem za skutecznie doręczoną skarżącemu. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r. O trybie i terminie wniesienia odwołania strona została prawidłowo pouczona w treści decyzji.
Z kolei odwołanie wniesione zostało w dniu [...] r. Wynika stąd, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zasadnie zastosował przepis art. 134 k.p.a. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do dalej idących zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego, to stwierdzić przyjdzie, że nie znajdują one uzasadnienia. Organy nie naruszyły tych zasad. W szczególności biorąc pod uwagę treść wniesionego odwołania, brak było podstaw do uznania, że stanowi ono inny środek procesowy. W świetle twierdzeń zawartych w skardze odnośnie braku uznania tego odwołania za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zauważyć przyjdzie, że odwołanie nie zawierało jakichkolwiek treści mogących wskazywać na żądanie stwierdzenia nieważności względnie na przesłanki nieważności decyzji. Odwołanie nie zawierało też treści, która mogłaby wskazywać, że stanowi ono np. wniosek o przywrócenie terminu lub wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ nie miał w takiej sytuacji obowiązku dochodzenia, czy odwołanie jest w istocie odwołaniem, czy też innym środkiem prawnym.
Na marginesie wskazać można, że jeżeli skarżący podtrzymuje nadal swoją wolę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, to nie ma przeszkód, aby z takim wnioskiem wystąpił do właściwego organu. Wówczas obowiązkiem organu będzie przeprowadzenie postępowania w tym przedmiocie i wydanie rozstrzygnięcia. Wskazać też przyjdzie, że skarżącemu przysługują środki prawne, którymi może kwestionować prawidłowość ustanowienia kuratora w postępowaniu przed sądem powszechnym, a ewentualny pozytywny wynik takiego postępowania może w przyszłości stanowić przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 z późn. zm.).