Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie "A" w B. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że nie posiada żadnych dochodów i nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy finansowej, nie dysponuje również żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie pozwoliłoby wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Członkowie Stowarzyszenia pracują na jego rzecz nieodpłatnie.
Z treści formularza wynika, że strona skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem, a na rachunku bankowym znajduje się kwota 6,74 zł. W kasie Stowarzyszenia na dzień 30 września 2015 r. znajdowała się kwota 394,82 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 33 ust. 1 majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej, co zresztą zostało w dużej mierze powtórzone w § 28 przedłożonego Sądowi statutu Stowarzyszenia.
Nie ulega więc wątpliwości, że stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Skoro jedną z form działalności skarżącego Stowarzyszenia jest działanie na rzecz "kształtowania i ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem warunków ekologiczno – zdrowotnych i bezpieczeństwa mieszkańców...", to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę ewentualność ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
W kasie Stowarzyszenia znajdują się środki pozwalające przynajmniej w części ponieść koszty sądowe. Zarazem nie powołano żadnych okoliczności uniemożliwiających zgromadzenie dodatkowych środków postaci składek. Składki członkowskie, jak wynika to z treści przywołanego wyżej § 28 statutu Stowarzyszenia stanowią jedno z kilku możliwych źródeł finansowania jego działalności. Składając do Sądu skargę Stowarzyszenie nie może a priori zakładać, że nie będzie zobligowane do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego tylko dla tego, ze jest organizacją społeczną. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie wszystkich podmiotów występujących przed Sądem.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.