Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2005 r. J. P. zwrócił się do Starosty L. podając, że w ślad za osobistą interwencją w sprawie zlikwidowania kanalizacji deszczowej wzdłuż posesji prosi o podjęcie działań celem cyt. “przywrócenia stanu pierwotnego, który na skutek samowoli pracownika Urzędu Gminy w K. i jego rodziny został zlikwidowany, co uniemożliwia ściek wody deszczowej, który został ustalony przez władze gminy przy wydawaniu zezwolenia na budowę budynku".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Starosta L., w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.), przekazał pismo strony Gminie K. do rozpatrzenia według właściwości W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.) zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Na postanowienie to J. P. wniósł w ustawowym terminie zażalenie kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. W zażaleniu J. P. poprosił o podjęcie działań cyt. “wynikających z poszanowania prawa wodnego" albowiem, jak podał, osoba spokrewniona z pracownikiem Urzędu Gminy wybudowała na zasypanym rowie odwadniającym budynek mieszkalny.
Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie przekazania wniosku. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż postępowanie w sprawie przekazania wniosku strony na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. było bezprzedmiotowe. Przepis ten odnosi się bowiem spraw indywidualnie rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej natomiast postępowanie w sprawie żądanego przez J. P. udrożnienia kanalizacji deszczowej nie ma charakteru jurysdykcyjnego i nie może zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej.
W dniu [...] 2005 r. J. P. wniósł skargę na postanowienie organu II instancji. Skarżący wniósł o rozpatrzenie złożonego żądania w sprawie kanalizacji deszczowej albowiem interwencja w Urzędzie Gminy okazała się nieskuteczna.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzając nadto m.in., iż nie powinno budzić wątpliwości, że pisma J. P. mają charakter skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a. Tym samym skarga winna być przekazana właściwemu organowi w trybie art. 231 w zw. z art. 229 k.p.a. natomiast postępowanie prowadzone na podstawie art. 65 §1 k.p.a. było bezprzedmiotowe i w konsekwencji musiało zostać umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia rozstrzygnięcie to poprzedzającego, wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, choć z innych przyczyn niż podnoszone w skardze. Należy bowiem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 64 § 2 i art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w myśl art. 63 § 2 k.p.a. każde podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wymaganie w postaci zawarcia w podaniu żądania wiąże się z wyznaczeniem przedmiotu postępowania, brak ten jeśli nie zostanie usunięty powoduje zatem bezskuteczność wniesionego podania. Określenie żądania bądź jego sprecyzowanie należą zawsze do wnoszącego podanie (por. np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 63; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r., s. 434-435; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 614 – 615).
W konsekwencji w przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. W razie wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska tak aby wyjaśnić rzeczywistą wolę strony – por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., SA/Kr 2342/92 (niepublikowany). Można zatem stwierdzić, iż obowiązkiem organu jest zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania, a odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć wpływ na wynik sprawy – tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2001 r. V SA 552/01, LEX nr 84484.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesione przez J. P. w dniu [...] 2005 r. do Starosty L. pismo nie było jasne, a zawarte w nim żądanie nie zostało jednoznacznie sprecyzowane. J. P. podniósł bowiem, iż zlikwidowana została kanalizacja deszczowa wzdłuż jego i sąsiadów posesji, poprosił o interwencję celem przywrócenia stanu poprzedniego, a także wspomniał, nie podając konkretnych faktów bądź zarzutów, o dokonanej jego zdaniem samowoli pracownika Urzędu Gminy w K.. Jednoznacznym dowodem na niejasność żądania J. P. może być fakt rozbieżności dokonanych przez podejmujące rozstrzygnięcia organy administracji ocen. Organ I instancji, w myśl uzasadnienia wydanego przez siebie postanowienia, uznał bowiem, iż J. P. składa wniosek w sprawie zbiorowego odprowadzania ścieków, natomiast organ II instancji, zgodnie z zawartymi w odpowiedzi na skargę wyjaśnieniami, odczytał to samo pismo jako dotyczącą zadań wójta skargę w sprawie kanalizacji deszczowej, której niesprawność wywołana nieprawidłowym wykonaniem instalacji powoduje zalewanie piwnic.
Pomimo tak znacznej rozbieżności ocen i możliwości interpretacyjnych żaden z organów nie zwrócił się do J. P.z wezwaniem (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) do jednoznacznego sprecyzowania żądania. O rzeczywistą intencję wniesionego przez siebie podania J. P. został zapytany dopiero w trakcie rozprawy przez tut. Sądem kiedy to wyjaśnił, iż pracownik Urzędu Gminy osobiście zasypał rów przy swoim własnym gospodarstwie i w konsekwencji, zdaniem skarżącego, uniemożliwił spływ wód opadowych i gruntowych. Natomiast skierowanie przez skarżącego podania do Starosty miało na celu, według oświadczenia J. P., spowodowanie aby Urząd Gminy doprowadził do przywrócenia zlikwidowanej w wyniku samowoli właściciela gospodarstwa kanalizacji. Właściciel ów jest bowiem jednocześnie zatrudniony w tymże Urzędzie, a to Urząd jest, zdaniem skarżącego, odpowiedzialny za działania swoich pracowników. Złożone przez stronę oświadczenie powoduje, iż kwestia rzeczywistej treści pisma J. P. z dnia [...] 2005 r., a zwłaszcza wyrażonego w nim żądania, wymaga ponownego wnikliwego rozważenia z uwzględnieniem przytoczonych przez skarżącego okoliczności. Złożone przed Sądem wyjaśnienia wskazują bowiem, iż w istocie zarzuty J. P. odnoszą się do naruszenia stosunków wodnych, co w odmiennym świetle stawia kwestię właściwości organów.
W konsekwencji wydane przez organy I i II instancji postanowienia uznać należy za przedwczesne, wydane bez należytego ustalenia rzeczywistego przedmiotu sprawy administracyjnej..
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.