Uzasadnienie
Pismem z daty [...], które wpłynęło do [...] Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...], Naczelnik Sztabu Policji KMP w K. przesłał dokumenty w sprawie usunięcia z drogi pojazdu m-ki [...] (własność M.S.) i m-ki [...] (własność P.M.).
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], podjętym z up. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. na podstawie art. 66 § 3 kpa, orzeczono o uznaniu się niewłaściwym w sprawie i zwrocie akt dotyczących przepadku na rzecz Skarbu Państwa powyższych pojazdów do Komendy Miejskiej Policji w K. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P4/06, od dnia 11 czerwca 2009 r. organ ten przestał być właściwy do orzekania o przejęciu pojazdów na rzecz Skarbu Państwa z uwagi na utratę mocy obowiązującej art. 130 a ust. 11 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozp. MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, a w konsekwencji, także § 8 ust. 1 nowego rozp. z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów.
W zażaleniu na postanowienie Komendant Miejski Policji w K. zarzucił naruszenie art. 7, 10, 11, 12 § 1 i 2, 77 i 80 kpa. Jego zdaniem wnioski złożone przed dniem 11 czerwca 2009 r. jako datą utraty mocy przepisów prawa, powinny być rozpatrzone przez Urząd Skarbowy.
Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. Dyrektora Izby Skarbowej w K., orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Zdaniem organu, bez znaczenia pozostaje data przekazania akt, bowiem od dnia 11 czerwca 2009 r. naczelnik urzędu skarbowego nie może w sprawie wydać żadnego orzeczenia wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z dnia 11 czerwca 2008 r. nr 100, poz. 649).
W skardze do sądu administracyjnego Komendant Miejski Policji w K. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że wniosek w niniejszej sprawie został złożony w dacie obowiązywania przepisów, których utratę mocy Trybunał Konstytucyjny odroczył.
Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do § 2 tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O ile zatem podmiot wnoszący skargę nie należy do kręgu w którym ustawodawca umieścił jedynie prokuratora, RPO, organizacje społeczne i podmioty uprawnione do wnoszenia skarg z mocy ustaw szczególnych – to wówczas podmiot wnoszący skargę posiada legitymację skargową jedynie wówczas, gdy legitymuje się interesem prawnym w sprawie.
Interes prawny jest kategorią materialnoprawną. Jego wykazanie wymaga zatem wskazania przepisu prawa materialnego, który stanowi jego podstawę i z którego podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (musi to być interes indywidualny). Interesu prawnego nie ma zatem podmiot, który posiada jedynie faktyczny interes w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie poparty żadnymi przepisami prawa.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, wówczas sąd administracyjny nie bada tego przymiotu (legitymacji) i odrzuca skargę jako niedopuszczalną z uwagi na wniesienie jej przez podmiot nieuprawniony – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04. Taki też pogląd wyrażono w postanowieniu tut. Sądu z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1044/09 (niepubl.).
Zdaniem Sądu, skarżący Komendant Miejski Policji w K., w sposób oczywisty nie legitymuje się przymiotem strony. Ani on, będąc organem administracji rządowej, ani Komenda Miejska Policji w K., przy pomocy której wykonuje on swe zadania, nie posiadają bowiem tytułu prawnego do pojazdu, który miałby ulec przepadkowi, a usuwając pojazd i dokonując dalszych czynności Policja nie działała jako strona, lecz wykonywała swe ustawowe zadania wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zadania Policji w tym względzie reguluje rozp. MSWiA z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377).
W stanie prawnym, obowiązującym do dnia wejścia w życie przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia o nieodebraniu przez właściciela pojazdu z parkingu, zobligowany był do niezwłocznego przesłania kopii powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 rozp. właściwemu urzędowi skarbowemu. Nadto, przepis § 8 ust. 1 zd. 2 cyt. rozp. (w stanie prawnym, obowiązującym do dnia 11 czerwca 2009 r.), nakazywał powiadomienie o wszczęciu postępowania właściciela pojazdu.
Taki stan prawny jednoznacznie sytuował pozycję Policji, w tym komendanta powiatowego Policji, jako organów realizujących zadania wynikające z ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Organ, realizujący takie zadania, nie może zaś równocześnie legitymować się przymiotem strony postępowania, bowiem nie posiada własnego chronionego prawnie interesu – w przeciwieństwie do poprzedniego właściciela pojazdu usuniętego z drogi. W szczególności też Policja nie jest wnioskodawcą (wnoszącym podanie) w takiej sprawie.
O posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego nie może też przesądzać fakt, iż uczestniczył on w postępowaniu administracyjnym i wadliwie był traktowany jako strona. Pismo z dnia [...] potraktowano bowiem jako "podanie" zwracając nadesłane akta na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., pomimo że przepis ten odnosi się jedynie do podań pochodzących od strony, nie zaś pism i dokumentów wymienianych pomiędzy organami administracji publicznej, a następnie rozpatrzono wniesione zażalenie tak, jak gdyby pochodziło od strony postępowania. Błędne uznanie danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego nie kreuje jednak interesu prawnego, o jakim traktuje art. 50 § 1 p.p.s.a. Nadto oceniając legitymację skargową sąd administracyjny dokonuje samodzielnych ustaleń, nie będąc związanym ustaleniami w tej mierze dokonanymi w toku postępowania administracyjnego.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę, jako niedopuszczalną, odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. Została bowiem wniesiona przez podmiot nie posiadający w sprawie legitymacji skargowej.
SW