Uzasadnienie
Wnioskiem z 1 czerwca 2020 r. J.W. (dalej strona lub skarżący) wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...]r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157, art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji przedstawił wpierw działania podejmowane w sprawie, a w szczególności wskazał, że decyzją z [...] r. organ ten odmówił stwierdzenia nieważności przywołanej powyżej decyzji.
W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ten decyzją z [...] r. utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący w niniejszej sprawie nie wniósł od niej skargi do sądu administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia wypowiadający się w sprawie organ przedstawił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, jak również odwołał się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych. W końcowej części uzasadnienia organ stwierdził, że decyzja wskazana przez skarżącego wydana została przez uprawniony organ oraz nie naruszała przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego. W konkluzji organ ten uznał, że brak jest podstaw dla stwierdzenia nieważności wskazanej przez skarżącego decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła strona, która wyraziła w niej swoje niezadowolenie występując o jej uchylenie. W skardze tej powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 154 i art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 Kodeksu postepowania administracyjnego. Ponadto decyzji tej zarzucono nadużycie prawa i pomocnictwo organowi pierwszej instancji w rozmyciu odpowiedzialności za rażące i umyślne nadużycie prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że celem uruchomionego postępowania jest ostateczne rozstrzygnięcie sporu pomiędzy organami samorządu terytorialnego a stroną skarżącą. W dalszej części skargi skarżący przedstawił własną ocenę zdarzeń, które miały miejsce w rozpoznawanej sprawie i podniósł, że w ówczesnym stanie prawnym brakowało przepisów pozwalających nałożyć na skarżącego odpłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W końcowej części skargi wskazał, że celem tego postępowania jest również zbadanie podstawy prawnej decyzji, które w wyniku błędnego zastosowania przepisów prawa zostały umorzone w sposób niezgodny z prawem, a decyzje organu kolegialnego wydane zostały w wadliwym składzie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) nie wykazała, aby rozstrzygnięcie to naruszało wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Pierwszą kwestią wymagającą ustosunkowania się przez Sąd jest kwestia prawidłowości wniesionej skargi. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
W niniejszej sprawie zaistniała powyższa sytuacja, ponieważ stosownie do postanowień art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do tej decyzji nie służy odwołanie lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Tym samym wyczerpana została przesłanka wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez uprzedniego rozpoznania środka odwoławczego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. W konsekwencji skarg została wniesiona w sposób prawidłowy.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej kwestionowaną decyzją odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z [...] r. nr [...]. W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy przywołać treść przepisu, który legł u podstaw wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Żądanie wszczęcia postępowania wniesione przez skarżącego do organu administracji publicznej związane jest z uruchomieniem trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzjami z [...] r. oraz z [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji organu pierwszej instancji i co należy podkreślić skarżący od tej decyzji nie wniósł skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w sprawie tej wystąpiła przesłanka negatywna wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w drodze stwierdzenia jej nieważności.
Skoro przywołana powyżej decyzja była już przedmiotem administracyjnego postępowania nadzwyczajnego, tym samym przywoływana przesłanka negatywna wszczęcia przedmiotowego postępowania wystąpiła i organ administracji działając prawidłowo winien wydać postanowienie w oparciu o treść art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy miał w polu widzenia przywołane okoliczności, jednakże nie rozstrzygnął sprawy w sposób formalny, lecz wydał w tym zakresie decyzję, a zatem rozpoznał wniosek skarżącego w szerszej perspektywie i nie znalazł podstaw dla jego uwzględnienia. Przeprowadzając postępowanie administracyjne i odnosząc się do przesłanek merytorycznych stwierdzenia nieważności wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej uczynił więcej, niż wymagały od niego przepisy prawa. W tej sytuacji rodzi się pytanie, czy zachodzi konieczność eliminacji kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego w sytuacji, gdy organ administracji publicznej uczynił więcej, niż wynikało to z obowiązujących regulacji prawnych.
Eliminacja tej decyzji i nakazanie organowi wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego spowodowałoby tylko iluzoryczną korzyść dla skarżącego, ponieważ w kontekście decyzji leżącej u podstaw tego postępowania nic się nie zmieni. W konsekwencji oznacza to, że wniesiona skarga nie jest zasadna i jako taka winna zostać oddalona, a wynika to z tego, że uchybienie, którego dopuścił się organ administracji publicznej nie jest istotne i nie wpływa na prawa i obowiązku skarżącego.
W skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł zarzut dotyczący wadliwości składu wypowiadającego się w sprawie organu administracji publicznej, a mianowicie w jego ocenie w sprawie orzekały osoby podlegające z mocy ustawy wyłączeniu. Na potwierdzenie tego skarżący odwołał się do postanowień art. 27 § 1a Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie przesłanka wyłączenia członka orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego nie wystąpiła, ponieważ w sprawie tej nie był rozpoznawany wniosek o ponowne rozpatrzenie prawy, a tym samym przywołany tu przepis nie ma zastosowania, a tym samym podniesiony przez skarżącego zarzut nie może być uwzględniony.
Skoro zaskarżone postanowienie organu administracji publicznej nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, należało stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.
mr