Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. anulował czynność materialno-techniczną w postaci przesłania informacji o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego dokonaną w dniu [...] r. i odmówił przyznania mu świadczenia wychowawczego na dziecko - H. D. na okres świadczeniowy 2019/2021.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. orzekło;
- 1) uchylić i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie zdania pierwszego osnowy decyzji, tj. anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przesłania informacji o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego, dokonanej w dniu [...] r.;
- 2) utrzymać w mocy decyzję w pozostałym zakresie, tj. odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko - H. D. na okres świadczeniowy 2019/2021.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że dnia 1.07.2019 r. skarżący przesłał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. drogą elektroniczną wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021 na syna - H. D., wskazując, że wchodzi on w skład jego rodziny. Z załączonego do akt sprawy protokołu z dnia [...] r. o sygn. akt [...] wynika, że rodzice małoletniego H. D. zawarli przed Sądem Rejonowym [...] w K. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich ugodę sądową regulującą sposób ich kontaktowania się z dzieckiem. W dniu 1.07.2019 r. matka dziecka - S. K. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. pisemne wyjaśnienie dotyczące wniosków o świadczenie 500 plus i "Dobry Start". Wskazała, że większość dni w roku, jak i w danym miesiącu, jej syn przebywa pod jej opieką i w jej miejscu zamieszkania. Na podstawie przeprowadzonych wywiadów organ pierwszej instancji nie był w stanie jednoznacznie ustalić, czy opieka nad synem H. D. jest sprawowana przez rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach. W tej sytuacji, na podstawie ugody sądowej dokonał obliczeń, że dziecko spędza u ojca 36% godzin w skali miesiąca, a u matki pozostałe 64%.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji, w pierwszym zdaniu osnowy decyzji, to jest w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przesłania stronie informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego jest wadliwe, gdyż czynność taka nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym organ odwoławczy uchylił i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie zdania pierwszego orzeczenia. Po analizie przekazanego w sprawie materiału dowodowego, tj. ugody zawartej przed Sądem regulującej kontakty skarżącego z synem oraz informacji zawartych w wywiadach środowiskowych organ odwoławczy uznał, że wymienione dziecko w przeważającej części przebywa w miejscu zamieszkania matki i jest pod jej opieką. Dodał, że matka w znacznie szerszym zakresie ponosi wydatki związane z wychowaniem i zaspokojeniem potrzeb życiowych syna.
W ocenie Kolegium, na podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie, nie ma wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że syn jest zameldowany pod jego adresem oraz że uczęszcza do szkoły podstawowej obok jego domu i w przerwach między zajęciami przebywa u niego.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zawarł obszerną argumentację sprowadzającą się do tego, że jego syn jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy w pkt 1 orzekł o uchyleniu i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w zakresie zdania pierwszego osnowy decyzji organu I instancji, tj. anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przesłania informacji o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego, dokonanej w dniu [...] r. i w pkt 2 utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części, tj. co do odmowy przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na dziecko - H. D. na okres świadczeniowy 2019/2021.
W zakresie pkt 1 zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że akta administracyjne nie zawierają wymienionej przez organy obydwu instancji, czynności materialno-technicznej dokonanej w dniu [...] r., w postaci przesłania informacji o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego. Na stronie 9 akt znajduje się "Rozstrzygnięcie [...]", wydane w dniu [...] r., z upoważnienia Prezydenta Miasta K., w którym wskazano podstawę prawną i treść rozstrzygnięcia, zawierając stwierdzenie – "po rozpatrzeniu wniosku [...] z 1 lipca 2019 r. postanawiam przyznać Panu [...] – świadczenie wychowawcze, przyznane na H. D., w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 lipca 2019 do 31 maja 2021".
Z decyzji organów obydwu instancji nie wynika, co należy rozumieć przez "czynność materialno - techniczną dokonaną w dniu [...] r.", a jak już wskazano, akta zawierają jedynie wspomniane "Rozstrzygnięcie [...]", wydane w dniu [...] r. Po pierwsze – nie jest to zatem pismo z daty [...] r., a po drugie – zostało nawet zatytułowane jako "rozstrzygnięcie" i zawiera istotne elementy decyzji, z wyjątkiem uzasadnienia i pouczenia o odwołaniu. Przy tych wszystkich okolicznościach, w tym zwłaszcza z uwagi na datę tego rozstrzygnięcia, nie sposób przyjąć, że jest to "czynność materialno – techniczna" z dnia [...] r., wymieniona w pkt 1 zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu pierwszej instancji i nie zmienia tej oceny fakt, że wśród podstaw prawnych tego "Rozstrzygnięcia", wymieniono art. 13a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407).
Z powodu braku wyjaśnienia przez organ odwoławczy, co należy rozumieć przez "czynność materialno - techniczną dokonaną w dniu [...] r.", rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 zaskarżonej decyzji, nie mogło się ostać. Przy jego wydaniu doszło bowiem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
W pozostałej części decyzja ta była również wadliwa - w pkt 2 organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję organu I instancji co do odmowy przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na dziecko, wskazując jako okres świadczeniowy 2019/2021. Jednakże organ nie wyjaśnił, z jakich powodów wymienione rozstrzygnięcie dotyczy dwóch okresów świadczeniowych, tj. 2019/2020 oraz 2020/2021. Wniosek inicjujący postępowanie w sprawie został złożony w dniu 1 lipca 2019 r., a według zmienionego od tej samej daty, art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego. W przypadku wniosku złożonego w lipcu 2019 r., rokiem następnym jest zatem rok 2020, a nie – wskazany w decyzji rok 2021.
Z uwagi na powyższe, w tej części rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 8 § 1 K.p.a., a także art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, według którego – w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, organ jest obowiązany wezwać pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Z powodu konieczności dokonania w niniejszej sprawie wymienionej czynności, przedwczesne było rozpatrzenie zarzutów skargi dotyczących bezzasadności odmowy przyznania świadczenia.
W konsekwencji tego, skargę należało uwzględnić, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie wymienionych wyżej przepisów dotyczyło prawidłowości rozstrzygnięcia, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z powyższych rozważań.