Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy D. T. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza podał, że nie posiada żadnego majątku poza nieruchomością rolną położoną w M. (poddaną zajęciu komorniczemu), nie ma zatrudnienia, nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, a źródłem jego utrzymania jest wsparcie rodziny uzyskiwane w kwocie około 800 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- - uprawdopodobnienia wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu wsparcia udzielanego przez rodzinę a także przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego, że jest skarżący jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku,
- - podania, do kogo należy lokal lub budynek mieszkalny, w którym wnioskodawca aktualnie zamieszkuje i czy partycypuje w kosztach jego utrzymania.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że skarżący nie dysponuje dokumentami pozwalającymi wykazać wysokość wydatków przeznaczanych, gdyż dokumenty te są wystawione na właścicielkę nieruchomości – R.B., a wnioskodawca partycypuje w tych opłatach w miarę możliwości. Dodatkowo pełnomocnik wyjaśniła, iż D. T. otrzymuje co miesiąc od rodziny kwotę około 800 zł, pozostając zarazem na utrzymaniu małżonki – A. T. – prowadzącej działalność gospodarczą. Nie jest zarazem zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pozbawiona prawa do zasiłku. Jedynym majątkiem strony jest wspomniana już nieruchomość gruntowa położona w M. – poddana egzekucji komorniczej. Wnioskodawca zawarł z żoną umowę rozdzielności majątkowej, co oznacza, że jego małżonka nie ma obowiązku regulowania za stronę należności.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą okoliczności wskazane w hipotezie przywołanego przepisu. Stąd też jego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Badanie możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem istnieje zbyt wiele wątpliwości odnoszących się do jego rzeczywistej sytuacji materialnej, aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie samodzielnie ponieść tego rodzaju wydatku.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba niejasności dotyczące miejsca zamieszkania wnioskodawcy oraz osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. W wyjaśnieniach, zawartych w piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2015 r. pełnomocnik D. T. podała, że mieszka on w lokalu należącym do R. B. (adres: ul. [...],[...]-[...] W.), a z formularza wynika, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tymczasem w tym samym piśmie wskazano, że skarżący pozostaje na utrzymaniu swojej żony, co więcej, z nadesłanej kopii CEIDG wynika, że A. T. pod tym samym adresem prowadzi działalność gospodarczą. Już te okoliczności budzą wątpliwości odnośnie wiarygodności oświadczeń strony. Skoro bowiem małżonka strony pod tym samym adresem prowadzi działalność gospodarczą, to trudno uznać, że przebywając w tym lokalu nie uzyskuje zarazem statusu domownika, tym bardziej, że chodzi o lokal mieszkalny a nie użytkowy.
Dalej wskazać przyjdzie, że z jednej strony D. T. zadeklarował uzyskiwanie wsparcia od rodziny w wysokości 800 zł czego wszakże w żaden sposób nie uprawdopodobnił), z drugiej natomiast podał, że pozostaje na utrzymaniu żony prowadzącej działalność gospodarczą, z którą zarazem zawarł umowę o rozdzielności majątkowej (nadesłaną na wezwanie referendarza). W żaden sposób nie udokumentował również faktu partycypowania w kosztach utrzymania lokalu należącego do R. B.. Nie wiadomo więc jaki środki rzeczywiście wnioskodawca przeznacza co miesiąc na utrzymanie się ani też jaki jest realny poziom jego dochodów.
W oparciu o opisane wyżej okoliczności trudno stwierdzić, że wnioskodawca wyjaśnił swój stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący oraz nie wzbudzający żadnych wątpliwości. Co więcej, jego oświadczenia złożone w toku tego postępowania wpadkowego pozwalają stwierdzić, że brak im przymiotu wiarygodności. Strona, reprezentowana w sprawie przez fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, powołała okoliczności, których spójność budzi zastrzeżenia. Z jednej bowiem strony skarżący oświadczył, że mieszka samotnie w lokalu należącym do osoby trzeciej, partycypując (w nieustalonej wysokości) w kosztach jego utrzymania i uzyskując wsparcie od rodziny w kwocie około 800 zł, z drugiej natomiast oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu żony (z którą zawarł umowę rozdzielności majątkowej), a zarazem osoba ta prowadzi działalność gospodarczą pod adresem, pod którym mieszka wnioskodawca. Z tych więc powodów trudno wypowiedzieć się na temat rzeczywistego stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego.
Wobec tego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.