Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, zamieszkując w budynku o pow. 200 m2 i wartości około 80.000 zł. W skład majątku strony wchodzi również samochód marki [...]. Źródłem utrzymania się strony i jej małżonka są zasiłki przedemerytalne uzyskiwane w kwocie 1760 zł netto miesięcznie.
Ze sporządzonego w druku formularza zestawienia wydatków wynika, że na czynsz rodzina skarżącego przeznacza około 1200 zł rocznie; na energię elektryczną – 1800 zł rocznie; na ogrzewanie domu – 5000 zł rocznie zaś na wodę – 1600 zł rocznie.
Pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- - udokumentowanie wysokości dochodów deklarowanych w druku PPF.
Pismo to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Biorąc pod uwagę informacje podane przez stronę uznano, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Wypada zwrócić uwagę, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego oraz wyjaśnień odnośnie sytuacji rodzinne w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych albo nieprawdziwych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności powołanych we wniosku, stąd też trudno bezkrytycznie przyjąć jego oświadczenie. Wskazać bowiem trzeba, że skarżący zamieszkując w budynku mieszkalnym należącym do jego rodziny, a jednocześnie zaznacza, że ponosi koszty bliżej niesprecyzowanego czynszu w rozmiarze 100 zł miesięcznie. Dodatkowo wskazać trzeba, że wnioskodawca posiada samochód osobowy marki [...], którego utrzymanie, zwłaszcza biorąc pod uwagę typy używanych w tym modelu napędów, pochłania znaczące kwoty. W takiej sytuacji utrzymywanie składnika majątku – generującego niebagatelne, z punktu widzenia budżetu domowego wydatki (koszt paliwa, ubezpieczenia oraz bieżącego serwisu) nie może stanowić dostatecznego usprawiedliwienia dla uwzględnienia wniosku.
Powołane wyżej okoliczności nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawca znajduje się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które uzasadniałoby zarówno całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.