Uzasadnienie
Skarżący, na drukach urzędowych formularzy zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z udzielonych przez nich informacji wynika, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 60 m2. Wnioskodawcy nie dysponują żadnymi oszczędnościami, nie posiadają również żadnych papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. W skład majątku J. H. wchodzi budynek mieszkalny o pow. 99 m2 (darowizna od matki w zamian za opiekę). A. H. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą przynoszącą dochód w wysokości około 1650 zł brutto miesięcznie, natomiast J. H. uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2622 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali dokumenty wykazujące wysokość osiąganych przez nich dochodów oraz poziom wydatków przeznaczanych na utrzymanie się.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej strony, dokonana w oparciu o treść nadesłanego formularza pozwoliła stwierdzić, że skarżący nie są osobami, których sytuacja materialna uzasadniałaby uwzględnienie złożonego wniosku w całości, a wobec tego zdecydowano o zwolnieniu ich jedynie z wpisu od skargi.
Prawo pomocy jest instytucją, która w założeniu ma na celu umożliwienie dostępu do sądu tym osobom, które nie są w stanie samodzielnie udźwignąć wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Bez wątpienia jest to więc instrument pomocy osobom najuboższym, a więc takim, które po wyczerpaniu wszelkich możliwości nadal nie są w stanie zgromadzić środków pozwalających im na udział w tym postępowaniu, który jest warunkowany obowiązkiem ponoszenia jego kosztów.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że bieżące koszty utrzymania (czynsz za mieszkanie, dostawy wody, dostawy energii elektrycznej, dostawy gazu oraz usługi telekomunikacyjne) kształtują się na poziomie około 1000 zł. Miesięczny dochód J.H. to kwota 1757 zł netto, natomiast dochody jej małżonka, ustalone w oparciu o nadesłaną dokumentację księgową kształtują się na poziomie około 2000 zł (nieuwzględniając jednakże w tej kwocie podatku oraz wydatków na ubezpieczenie społeczne). Oznacza to, że dochód skarżących kształtuje się na poziomie powyżej 2000 zł, a wobec tego po poniesieniu stałych, miesięcznych wydatków do ich dyspozycji pozostaje około 1000 zł.
Mając na uwadze, że wpis od skargi w tego rodzaju sprawach wynosi 200 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) uznano, że opłacenie tej kwoty może okazać się dla wnioskodawców zbyt dużym obciążeniem, zwłaszcza ze względu na wysokość dochodów. Z tego tez powodu uwzględniono złożony wniosek w części dotyczącej wpisu od skargi.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, że skarżący dysponują stałymi źródłami dochodów, a co więcej, A. H. prowadzi działalność gospodarczą, która może przynosić zwiększone zyski. Stąd też całkowite zwolnienie stron od kosztów byłoby więc nieuzasadnione ze względu na konieczność równego traktowania wszystkich stron inicjujących postępowania sądowe.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.