Uzasadnienie
Burmistrz C. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 2 lit. c ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił W. P. i M. P. (dalej strony lub skarżący) dokonania aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie powierzchni działki oznaczonej numerem 1 położonej w obrębie L. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił chronologię działań podejmowanych przez strony oraz przez organ administracji w ramach prowadzonego postępowania.
Następnie organ ten przywołał treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że przedmiotowa działka o powierzchni 0,7723 ha została ujawniona w części opisowej ewidencji gruntów i budynków na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] r. zgodnie z ostatecznym projektem podziału stanowiącym załącznik do powyższej decyzji. W ocenie organu na podstawie dołączonej do wniosku kopii mapy katastralnej z [...] r. nie można ustalić innej, niż ujawniona w ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki, ponieważ w przywołanym dokumencie działka ta nie występowała. Sporna działka nie występuje również na dołączonej do wniosku kopii mapy dla celów sądowych. Wskazano, że powyższa mapa jest opracowaniem geodezyjnym powstałym w związku z pracami geodezyjnymi [...]. Materiały stanowiące wynik przedmiotowych prac nie zostały złożone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W konkluzji organ uznał, że strony wnioskując o zmianę powierzchni przedmiotowej działki nie dostarczyły dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego, która określałaby inną jej powierzchnię.
Odwołanie od powyższej decyzji do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach wniosły strony, uznając wskazaną decyzję za niezgodną z faktami i dowodami przedstawionymi we wniosku. W motywach odwołania podkreślono, że oczywistym i udokumentowanym jest fakt włączenia pasa gruntu z działki nr 2 o powierzchni 50 m do ulicy [...]. Okoliczność ta była opisywana we wniosku do Starosty [...] z [...] r. W ocenie odwołujących sporna działka winna mieć powierzchnię większą o 50 m, niż wynika to z danych zawartych w prowadzonej ewidencji. W dalszej części odwołania strony odniosły się do działań podejmowanych przez prowadzący postępowanie organ administracji publicznej i stwierdziły, że działania te posiadają charakter działań pozornych, a nie zmierzają do finalnego rozwiązania występującej niezgodności.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania, a następnie przywołano treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie z uwzględnieniem charakteru prawnego katastru nieruchomości. Podkreślono, że zmiana w prowadzonej ewidencji dokonywana jest w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa dokonania takiej zmiany następuje w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślono, że zmiany w prowadzonej ewidencji mogą być dokonywane w oparciu o stosowne dokumenty, które powstały później niż te, które legły u podstaw dokonanych wpisów. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do żądania stron oraz do dołączonej do niego dokumentacji.
W ocenie organu odwoławczego brakło podstaw dla dokonania takiej zmiany, ponieważ przedłożona dokumentacja nie może stanowić takiej podstawy, jak również przedstawiono argumentację przemawiającą za takim stanowiskiem. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do przedłożonej mapy dla celów sądowych i stwierdzono, że nie odnosi się ona do przedmiotowej działki, a zawiera jedynie dwa punkty graniczne z działkami 3, 4 i 5.
Z powyższą decyzją nie zgodziły się strony prowadzonego postępowania, które wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej odwołali się do swojego wniosku skierowanego do organów administracji w piśmie z 4 listopada 2019 r. Podstawowe żądanie skarżących sprowadza się do dokonania zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. W motywach skargi skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] r. Skarżący przybliżyli działania związane z podziałem działki 2 na sześć odrębnych i podkreślili, że w przypadku działki 1 powierzchnia jej winna być o 50 m większa.
W ocenie skarżących decyzja z [...] r. zawiera więcej błędów i z tego powodu winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W dalszej części skargi uwagę swoją skupili na prezentacji zagadnień o charakterze historycznym związanych z powierzchnią działki w [...] r. jak również działania związane z poszerzeniem ulicy [...] i zajęciem pod jej budowę terenów należących do osób fizycznych. Zdaniem skarżących skarga jest niezbędna, ponieważ oczekują odszkodowania za pas gruntu budowlanego zajętego formalnie [...] r. pod budowę powyższej drogi.
W końcowej części skargi skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] r., względnie o stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach wystąpił o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, która została zamieszczona w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Pismem z 12 stycznia 2021 r. skarżący odnieśli się do odpowiedzi na skargę i podtrzymali swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Na wstępie niniejszych rozważań w pierwszej kolejności odnieść należy się do stanu normatywnego w sprawie. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, w tym ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje te są zamieszczane w operacie ewidencyjnym, na który składa się m.in. baza danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 tej ustawy, prowadzona za pomocą systemu teleinformatycznego oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych, w tym po myśli art. 4 ust. 1a pkt 7 i 10 oraz ust. 1b powołanej ustawy, tworzenie i udostępnianie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000 i 1:5000 to jest mapy ewidencyjnej i mapy zasadniczej.
Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu (jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1- 4 przedmiotowej ustawy, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji), bądź też na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 przywoływanej ustawy, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Stosownie do postanowień art. 24 ust. 2b powyższej ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń Sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń Sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b przedmiotowej ustawy.
W innych przypadkach zmiany takie następują w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 24 ust. 2c. tej ustawy, odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Podkreślenia wymaga to, że katalog dokumentów, które stanowią podstawę dokonywania zmian w prowadzonej ewidencji posiada charakter kazuistyczny. Oznacza to, że tylko dokument wymieniony we wskazanym przepisie może stanowić podstawę takiej zmiany. Skarżący w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedłożyli żadnego z powyższych dokumentów, a tym samym organy administracji nie dysponowały możliwością wprowadzenia zmian do prowadzonej ewidencji.
Podniesione przez skarżących zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ nie wiążą się one z istotą prowadzonego postępowania. Podkreślić należy, że domaganie się w ramach przedmiotowego postępowania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] r., względnie stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie może być uwzględnione. Podkreślenia wymaga to, że mocą wniosku skarżących uruchomili oni procedurę aktualizacji danych zamieszczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków z [...] r. Oznacza to, że uruchomili oni postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, natomiast zarówno wznowienie postępowania jak i stwierdzenie nieważności decyzji są to tryby nadzwyczajne weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że podjęcie tego typu rozstrzygnięć może nastąpić wyłącznie w ramach stosownie do obowiązujących regulacji prawnych uruchomionego postępowania administracyjnego.
Skoro takie tryby nadzwyczajne weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostały przez organy administracji uruchomione i nie były przez nie prowadzone, to tym samym tutejszy Sąd nie może się w tym zakresie wypowiedzieć. W motywach skargi skarżący podnieśli, że będą domagali się odszkodowania za pas gruntu budowlanego zajętego formalnie [...] r. pod budowę powyższej drogi. Podniesiona okoliczność nie jest związana z istotą prowadzonego postępowania, tym samym nie mogła stanowić podstawy dla uwzględnienia wniesionej skargi. Sygnalizowane przez skarżących uruchomienie trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej nie powinno być zgłaszane w skardze do sądu administracyjnego, lecz winno być złożone do organu administracji publicznej i w stosownym żądaniu kierowanym do takiego organu, winny być zamieszczone podstawy czy to wznowienia postępowania administracyjnego, czy też stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] r.
Na marginesie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie jako dokument stanowiący podstawę podejmowania rozstrzygnięcia nie stanowiły materiały z pracy geodezyjnej [...], której wynikiem jest kopia mapy dla celów sądowych. Brak możliwości wykorzystania tego dokumentu wynikał z tego, że wyniki tych prac nie zostały przekazane do obowiązującego zasobu. W świetle powyższego być może starania skarżących zmierzające do dokonania zmian w stosownym zasobie będą mogły być uwzględnione po wpłynięciu tych materiałów do prowadzonego zasobu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
mr