Uzasadnienie
Pismem z 14 czerwca 2022 r. M. R. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "SWINB") z dnia 14 czerwca 2022 r. nr WINB-WOA.7722.113.2022.ZS stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie nr [...] z dnia 11 marca 2022 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB"), znak: [...].
Postanowienie ŚWINB zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 7 marca 2022 roku skarżący zwrócił się do PINB o wyłączenie pracownika PINB w K. – Z. M. z postępowania dotyczącego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. Postanowieniem nr [...] z dnia 11 marca 2022 roku, znak: [...] odmówił żądaniu wyjaśniając, że nie zachodzi żadna z przesłanek o których mowa w art. 24 k.p.a.
W dniu 29 kwietnia 2022 roku do ŚWINB wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "skarga na postanowienie [...] PINB w K. z dnia 11 marca 2022 roku". Z treści pisma wynikało, iż stanowi ono zażalenie na postanowienie PINB w K. z dnia 11 marca 2022 r. Wobec powyższego ŚWINB na podstawie art. 129 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. przekazał ww. pismo do PINB celem nadania mu dalszego biegu. W dniu 25 maja 2022 r. do ŚWINB wpłynęło pismo skarżącego wraz z aktami sprawy i stanowiskiem PINB.
W konsekwencji analizy akt sprawy ŚWINB uznał, że przedmiotem postępowania PINB było żądanie wyłączenia pracownika w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. ŚWINB uznał, że na postanowienie dotyczące odmowy wyłącznie pracownika nie przysługuje zażalenie o czym również pouczył w swoim postanowieniu PINB. W konsekwencji ŚWINB odnosząc się do zażalenia skarżącego na podstawie art. 134 w zw. z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a." wydał zaskarżone postanowienie i uznał, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB z dnia 11 marca 2022 r. Jednocześnie ŚWINB poinformował skarżącego, że postanowienie jest ostateczne i pouczył go o prawie złożenia skargi na wydane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu postanowienia za pośrednictwem ŚWINB.
Zgodnie z pouczeniem skarżący wniósł na postanowienie SWINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o:
- 1. wyłączenie Z. M. i ukaranie urzędników PINB odpowiedzialnych za naruszenie prawa w tym odmowę przeprowadzenia kontroli dokumentacji budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K.
- 2. pilne przeprowadzenie weryfikacji dokumentacji budynku ze stanem rzeczywistym i ponowieni wizji lokalnej z udziałem właściciela budynku.
- 3. nakazanie PINB w K. ukarania ustanowionego zarządcy budynku M. S. grzywną w celu przymuszenia go do stosowania prawa w przypadku odmowy odręcznego wydania aktualnej dokumentacji budynku.
- 4. wyznaczenie biegłego w celu sporządzenia opinii o stanie budynku.
- 5. zbadanie przez biegłego zaistnienia aktualnych zagrożeń wynikających z ewentualnego braku zabezpieczeń ujawnionych w dokumentacji budynku.
- 6. przyznanie mi pomocy prawnej oraz o zwolnienie mnie z kosztów sądowych których nie jestem wstanie samodzielnie pokryć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W tym trybie Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z treścią art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Przedmiotem skargi jest postanowienie ŚWINB z dnia 14 czerwca 2022 r. nr WINB-WOA.7722.113.2022.ZS stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie nr [...] z dnia 11 marca 2022 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB"), znak: [...].
W ocenie Sądu rację miał PINB, że postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracownika nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Żaden przepis nie przewiduje takiego środka zaskarżenia, a zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych rozpatrywanie ewentualnych zarzutów dotyczących wpływu okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika następuje przy okazji rozpatrywania środka zaskarżenia (odwołania; wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargi do sądu administracyjnego) wniesionego na wydane w sprawie końcowe rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. następuje w formie postanowienia, podobnie jak odmowa wyłączenia pracownika na jego żądanie lub na żądanie strony (wyrok NSA z 29 maja 1990 r., SA/Po 1555/89, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 44). Na postanowienie to stronie nie przysługuje zażalenie. Fakt, że stronie nie przysługuje zażalenie na powyższe postanowienie nie świadczy o tym, że nie podlega ono ocenie, albowiem kontrola takiego postanowienia może mieć miejsce przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. Od postanowień wydanych na podstawie art. 24 i 25 k.p.a., a zatem dotyczących wyłączenia pracownika oraz organu administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje prawa wniesienia zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie na nie skargi do sądu. Postanowienie o odmowie wyłączenia organu bądź pracownika organu od rozstrzygania czy też podejmowania czynności w sprawie z chwilą jego wydania jest w związku z tym ostateczne.
Strona może je kwestionować wyłącznie w trybie odwoławczym, dotyczącym orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.), a następnie ewentualnie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Sądy administracyjne podkreślają przy tym, że taki tryb postępowania został również zaaprobowany w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok NSA z 18 listopada 2019 r., II OSK 3019/18 i wskazane tam poglądy komentatorów oraz orzeczenia sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego). Inaczej rzecz się ma w przypadku postanowień stwierdzających niedopuszczalność odwołania czy też zażalenia co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. Na postanowienie to przysługuje skarga do sądu administracyjnego ponieważ zaliczamy je do tzw. postanowień kończących postępowanie w sprawie zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W rozstrzyganej sprawie organ PINB odmówił wyłączenia pracownika postanowieniem na które nie służy zażalenie. Kwestia ta zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym powyżej może być rozpatrywana wyłącznie w ramach odwołania od decyzji kończącej postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. W ocenie Sądu prawidłowo więc ŚWINB zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB z 11 marca 2022 r. oraz uzasadnił swoje stanowisko w jego uzasadnieniu. Złożone w skardze wnioski skarżącego, które nie odnoszą się bezpośrednio do zaskarżonego postanowienia nie mogą być rozpoznane przez sąd administracyjny ponieważ dotyczą one toczącego się i niezakończonego postępowania administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego oraz możliwość podejmowania przez sąd określonych rozstrzygnięć wynika z ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.